ΠΡΑΚΤΙΚΑ

Περίδος: ΙΒ, Σύνοδος: Β΄, Συνεδρίαση: ΚΒ΄ 05/11/2008

(Σημείωση: Ο παρακάτω πίνακας περιεχομένων δεν αποτελεί το τελικό κείμενο, διότι εκκρεμούν ορθογραφικές και συντακτικές διορθώσεις)

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ
ΙΒ΄ ΠΕΡΙΟΔΟΣ
ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΜΕΝΗΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
ΣΥΝΟΔΟΣ Β΄
ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΚΒ΄
Τετάρτη 5 Νοεμβρίου 2008

ΘΕΜΑΤΑ
Α. ΕΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ
1. Επικύρωση Πρακτικών, σελ.
2. Ανακοινώνεται ότι τη συνεδρίαση παρακολουθούν μαθητές από το 8ο Γυμνάσιο Ιλίου και το 7ο Γενικό Λύκειο Περιστερίου, σελ.
3. Αναφορά στην εκλογή του Μπαράκ Ομπάμα ως νέου Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, σελ.

Β. ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ
1. Κατάθεση αναφορών, σελ.
2. Απαντήσεις Υπουργών σε ερωτήσεις Βουλευτών, σελ.
3. Ανακοίνωση του δελτίου επικαίρων ερωτήσεων της Πέμπτης 6 Νοεμβρίου 2008, σελ.

Γ. ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ
Συζήτηση επί της αρχής του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Δικαιοσύνης: «Μεταρρυθμίσεις για την οικογένεια, το παιδί, την κοινωνία και άλλες διατάξεις», σελ.

ΟΜΙΛΗΤΕΣ
Α. Επί του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Δικαιοσύνης:
ΑΪΒΑΛΙΩΤΗΣ Κ., σελ.
ΑΛΕΥΡΑΣ Α., σελ.
ΑΜΟΙΡΙΔΗΣ Ι., σελ.
ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ Γ., σελ.
ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ Ε., σελ.
ΓΕΙΤΟΝΑΣ Κ., σελ.
ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ Α., σελ.
ΔΑΜΑΝΑΚΗ Μ., σελ.
ΔΡΑΓΩΝΑ Θ., σελ.
ΔΡΙΤΣΑΣ Θ., σελ.
ΚΑΡΑΤΖΑΦΕΡΗΣ Γ., σελ.
ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗ Ο., σελ.
ΚΟΡΚΑ-ΚΩΝΣΤΑ Α., σελ.
ΚΟΥΒΕΛΗΣ Φ., σελ.
ΛΙΒΑΝΟΣ Σ., σελ.
ΜΠΕΚΙΡΗΣ Μ., σελ.
ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ Π., σελ.
ΠΑΠΑΚΩΣΤΑ-ΣΙΔΗΡΟΠΟΥΛΟΥ Α., σελ.
ΠΛΕΥΡΗΣ Α., σελ.
ΠΟΛΑΤΙΔΗΣ Η., σελ.
ΡΑΓΙΟΥ-ΜΕΝΤΖΕΛΟΠΟΥΛΟΥ Ν., σελ.
ΡΑΠΤΗ Σ., σελ.
ΡΟΝΤΟΥΛΗΣ Α., σελ.
ΣΑΚΟΡΑΦΑ Σ., σελ.
ΣΚΥΛΛΑΚΟΣ Α., σελ.
ΣΟΥΡΛΑΣ Γ., σελ.
ΤΖΑΚΡΗ Θ., σελ.
ΦΙΛΙΝΗ Α., σελ.
ΧΑΤΖΗΓΑΚΗΣ Σ., σελ.
ΧΥΤΗΡΗΣ Γ., σελ.
ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΒΟΥΛΗΣ
ΙΒ΄ ΠΕΡΙΟΔΟΣ
ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΜΕΝΗΣ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ
ΣΥΝΟΔΟΣ B΄
ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ KB΄
Τετάρτη 5 Νοεμβρίου 2008

Αθήνα, σήμερα στις 5 Νοεμβρίου 2008, ημέρα Τετάρτη και ώρα 10.06΄ συνήλθε στην Αίθουσα των συνεδριάσεων του Βουλευτηρίου η Βουλή σε ολομέλεια για να συνεδριάσει υπό την προεδρία του Α΄ Αντιπροέδρου αυτής κ. ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΣΟΥΡΛΑ.
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Γεώργιος Σούρλας): Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, αρχίζει η συνεδρίαση.
(ΕΠΙΚΥΡΩΣΗ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ: Σύμφωνα με την από 4 Νοεμβρίου 2008 εξουσιοδότηση του Σώματος, επικυρώθηκαν με ευθύνη του Προεδρείου τα Πρακτικά της ΚΑ΄ συνεδριάσεώς του, της Τρίτης 4 Νοεμβρίου 2008, σε ό,τι αφορά την ψήφιση στο σύνολό των σχεδίων νόμου:
α) «Κύρωση της Συμφωνίας μεταξύ της Κυβέρνησης της Ελληνικής Δημοκρατίας και της Κυβέρνησης της Δημοκρατίας της Μολδαβίας για συνεργασία στον τομέα του Τουρισμού»
β) «Κύρωση του Μνημονίου Κατανόησης για συνεργασία στον τομέα του τουρισμού μεταξύ του Υπουργείου Τουρισμού της Ελληνικής Δημοκρατίας και του Υπουργείου Οικονομίας της Δημοκρατίας της Σλοβενίας»)
Παρακαλείται ο κύριος Γραμματέας να ανακοινώσει τις αναφορές προς το Σώμα.
(Ανακοινώνονται προς το Σώμα από τον κ. Μιχαήλ Μπεκίρη, Βουλευτή Αχαΐας, τα ακόλουθα:
Α. ΚΑΤΑΘΕΣΗ ΑΝΑΦΟΡΩΝ
1) Η Βουλευτής Χίου κ. ΕΛΠΙΔΑ  ΤΣΟΥΡΗ  κατέθεσε αναφορά με την οποία  το Υποθηκοφυλάκειο Χίου ζητεί τη στελέχωσή του, κατά το μεταβατικό στάδιο λειτουργίας του και ως Κτηματολογικό Γραφείο.
2) Ο Βουλευτής Λέσβου κ. ΙΩΑΝΝΗΣ  ΓΙΑΝΝΕΛΛΗΣ - ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ  κατέθεσε αναφορά με την οποία  ο Δήμος Μήθυμνας Νομού Λέσβου ζητεί να λειτουργήσει στην περιοχή του τμήμα συνοριοφυλάκων και να ενισχυθεί με προσωπικό ο Αστυνομικός και Λιμενικός Σταθμός.
3) Οι Βουλευτές, Λέσβου κ. ΣΤΑΥΡΟΣ  ΣΚΟΠΕΛΙΤΗΣ και Κερκύρας κ. ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ κατέθεσαν αναφορά με την οποία  το Κέντρο Υγείας Μυκόνου διαμαρτύρεται για τις ελλείψεις προσωπικού.
4) Οι Βουλευτές, Λέσβου κ. ΣΤΑΥΡΟΣ  ΣΚΟΠΕΛΙΤΗΣ και Αιτωλοακαρνανίας κ. ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΜΩΡΑΪΤΗΣ κατέθεσαν αναφορά με την οποία  ο Αγροτικός Μελισσοκομικός Συνεταιρισμός Σίφνου ζητεί την επίλυση προβλήματος κατά την υλοποίηση των Κανονισμών 1405/2006 του Συμβουλίου και 1914/2006 της Επιτροπής .
5) Οι Βουλευτές Α΄ Πειραιώς κ. ΔΙΑΜΑΝΤΩ ΜΑΝΩΛΑΚΟΥ, Β΄ Πειραιώς κ. ΒΑΡΒΑΡΑ (ΒΕΡΑ) ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ και Ευβοίας κ. ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΑΡΙΝΟΣ κατέθεσαν αναφορά με την οποία  οι Πανελλήνιες Ενώσεις Μηχανικών Ε.Ν. και Κατωτέρων Πληρωμάτων Μηχανής Ε.Ν. «Ο ΣΤΕΦΕΝΣΟΝ» καταγγέλλουν ότι η εταιρεία «HELLENIC SEAWAYS» προχωρεί σε απολύσεις πληρωμάτων.
6) Ο Βουλευτής Ηρακλείου κ. ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ  ΚΕΓΚΕΡΟΓΛΟΥ  κατέθεσε αναφορά με την οποία  η wwf και η Περιβαλλοντική Οργάνωση για την άγρια ζωή και τη φύση `ΚΑΛΛΙΣΤΩ`  ζητούν την ανάκληση της Κοινής Υπουργικής Απόφασης για τη λίμνη της Βιστωνίδας.
7) Ο Βουλευτής Β΄ Αθηνών κ. ΦΩΤΗΣ ΚΟΥΒΕΛΗΣ  κατέθεσε αναφορά με την οποία  η Ένωση Δημοσιογράφων Ιδιοκτητών Επιστημονικού Περιοδικού Τύπου Ελλάδος ζητεί να μη μεταβληθεί η διαδικασία και το ειδικό τιμολογιακό καθεστώς που διέπει τις ομαδικές αποστολές Εφημερίδων και Περιοδικών εκδοτών.
8) Ο Βουλευτής Ηλείας κ. ΓΙΑΝΝΗΣ  ΚΟΥΤΣΟΥΚΟΣ  κατέθεσε αναφορά με την οποία  ο Σύλλογος Πυροπλήκτων Αγίας Άννας Νομού Ηλείας διαμαρτύρεται για την επιστροφή της έκτακτης οικονομικής ενίσχυσης των 3000 ευρώ που είχαν λάβει οι πυρόπληκτοι κάτοικοι.
9) Ο Βουλευτής Ηλείας κ. ΓΙΑΝΝΗΣ  ΚΟΥΤΣΟΥΚΟΣ  κατέθεσε αναφορά με την οποία  ο Σύλλογος Ερασιτεχνών Αλιέων Πύργου-Κατακόλου ζητεί τη λήψη μέτρων προστασίας της ερασιτεχνικής αλιείας.
10) Η Βουλευτής Ηλείας κ. ΚΡΙΝΙΩ  ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΥ  κατέθεσε αναφορά με την οποία  ο Δήμος Τραγανού Νομού Ηλείας ζητεί την εγκατάσταση συστήματος ηχοπροστασίας στο αεροδρόμιο Ανδραβίδας.
11) Η Βουλευτής Ηλείας κ. ΚΡΙΝΙΩ  ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΥ  κατέθεσε αναφορά με την οποία  ο Σύλλογος Ερασιτεχνών Αλιέων Πύργου - Κατακόλου διαμαρτύρεται για την απαγόρευση αλιείας με δίχτυ.
12) Η Βουλευτής Ηλείας κ. ΚΡΙΝΙΩ  ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΥ  κατέθεσε αναφορά με την οποία  η Πανελλήνια Εκπολιτιστική Ένωση Λαμπειέων Ηλείας ζητεί την ανακατασκευή της βασικής οδικής αρτηρίας Πατρών - Τρίπολης κ.λπ..
13) Η Βουλευτής Ηλείας κ. ΚΡΙΝΙΩ  ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΥ  κατέθεσε δημοσίευμα εφημερίδας το οποίο αναφέρεται στη μειωμένη ελαιοπαραγωγή του Νομού Ηλείας, εξαιτίας των πυρκαγιών.
14) Ο Βουλευτής Φωκίδος κ. ΙΩΑΝΝΗΣ  ΜΠΟΥΓΑΣ  κατέθεσε αναφορά με την οποία  ο Δήμαρχος Άμφισσας ζητεί τηνεπίλυση του προβλήματος μισθοδοσίας των σχολικών φυλάκων που προσελήφθησαν βάσει του Π.Δ.164/2004.
15) Ο Βουλευτής Φωκίδος κ. ΙΩΑΝΝΗΣ  ΜΠΟΥΓΑΣ  κατέθεσε αναφορά με την οποία  ο κ. Φώτης Δαραδήμος, κάτοικος Ιτέας Φωκίδας ζητεί διευκρινήσεις σχετικά με αίτησή του περί αναθεωρήσεως δικαιωμάτων ενιαίας ενίσχυσης.
16) Η Βουλευτής Κερκύρας κ. ΑΓΓΕΛΙΚΗ ( ΑΝΤΖΕΛΑ) ΓΚΕΡΕΚΟΥ  κατέθεσε αναφορά με την οποία  η Ένωση Εποχικών Υπαλλήλων Πυροσβεστικού Σώματος ζητεί την επίλυση εργασιακών προβλημάτων του κλάδου.
17) Ο Βουλευτής Αργολίδος κ. ΙΩΑΝΝΗΣ  ΜΑΝΙΑΤΗΣ  κατέθεσε αναφορά με την οποία  η Πανελλήνια  Ομοσπονδία Σωματείων Εργαζομένων ΥΠΕΧΩΔΕ διαμαρτύρεται για την υποχρηματοδότηση των Διευθύνσεων Ελέγχου  Συντήρησης Έργων  με τραγικές συνέπειες για τη μετακίνηση των πολιτών στο εθνικό οδικό δίκτυο .
18) Ο Βουλευτής Αργολίδος κ. ΙΩΑΝΝΗΣ  ΜΑΝΙΑΤΗΣ  κατέθεσε αναφορά με την οποία  η Πανελλήνια Ομοσπονδία Σωματείων Εργαζομένων ΥΠΕΧΩΔΕ διαμαρτύρεται για την απαράδεκτη δυσφήμιση των τεχνικών υπηρεσιών της ΓΓΔΕ ΥΠΕΧΩΔΕ.
19) Ο Βουλευτής Αργολίδος κ. ΙΩΑΝΝΗΣ  ΜΑΝΙΑΤΗΣ  κατέθεσε αναφορά με την οποία  ο Δήμος Μιδέας Αργολίδας διαμαρτύρεται για την παύση της λειτουργίας του καταστήματος ΟΤΕ Αγίας Τριάδας του Δήμου του.
20) Ο Βουλευτής Λέσβου κ. ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΣΗΦΟΥΝΑΚΗΣ  κατέθεσε αναφορά με την οποία   ζητεί χορήγηση ποσού για  την αποπεράτωση του έργου `Παλαιό Ελαιοτριβείο-Σαπωνοποιείο Ελευθεριάδη` στην Πέτρα Νομού Λέσβου.
21) Η Βουλευτής Α΄ Αθηνών κ. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ - ΣΥΛΒΑΝΑ ΡΑΠΤΗ  κατέθεσε αναφορά με την οποία  κάτοικοι της περιοχής Αγίου Παντελεήμονα-Πλατεία Αττικής ζητούν τη λήψη μέτρων  κατά της βίας και της εγκληματικότητας που πλήττει την περιοχή τους από τους αλλοδαπούς .
22) Ο Βουλευτής Αιτωλοακαρνανίας κ. ΧΡΙΣΤΟΣ  ΒΕΡΕΛΗΣ  κατέθεσε αναφορά με την οποία  η Παναιτωλοακαρνανική Ομοσπονδία διαμαρτύρεται για την κατασκευή εργοστασίου παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με λιθάνθρακα στο Πλατυγιάλι Αστακού.
23) Ο Βουλευτής Αιτωλοακαρνανίας κ. ΧΡΙΣΤΟΣ  ΒΕΡΕΛΗΣ  κατέθεσε αναφορά με την οποία  έγγραφο του ΤΟΕΒ Κάτω Χρυσοβίτσας Αιτωλ/νίας ζητεί τη χορήγηση πίστωσης για την επίλυση προβλημάτων του κάμπου.
24) Ο Βουλευτής Αιτωλοακαρνανίας κ. ΧΡΗΣΤΟΣ  ΒΕΡΕΛΗΣ  κατέθεσε αναφορά με την οποία  η Παναιτωλοακαρνανική Ομοσπονδία ζητεί επιχορήγηση.
25) Ο Βουλευτής Λασιθίου κ. ΜΙΧΑΗΛ  ΚΑΡΧΙΜΑΚΗΣ  κατέθεσε δημοσίευμα εφημερίδας το οποίο αναφέρεται στην ανάγκη για άμεση ολοκλήρωση του Β.Ο.Α.Κ. κ.λπ..
Β. ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΩΝ ΣΕ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΩΝ
1. Στην με αριθμό 10798/18-4-08 ερώτηση του Βουλευτή κ. Μιχαήλ Μεκίρη δόθηκε με το υπ’ αριθμ. ΥΠΠΟ/ΓΡΥΠ/ΚΕ/816/13-5-08 έγγραφο από τον Υπουργό Πολιτισμού η ακόλουθη απάντηση:
«Σε απάντηση της με αριθμ. πρωτοκόλλου 10798/18.4.08 ερώτησης του Βουλευτή κ. Μιχάλη Μπεκίρη και σύμφωνα με τα στοιχεία που έθεσαν υπόψη μας οι αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού, σας γνωρίζουμε τα εξής:
Η Ενοποίηση των αρχαιολογικών χώρων της Πάτρας έχει απασχολήσει από παλιά την αρμόδια εφορεία του Υπουργείου Πολιτισμού. Στο πλαίσιο αυτό είχε προταθεί η απαλλοτρίωση της ζώνης σ' όλη τη διαδρομή του αρχαίου Υδραγωγείου της Πάτρας, το οποίο ξεκινά από την Κοινότητα Ρωμανού και καταλήγει στο Κάστρο. της πόλης. Πλησίον του Κάστρου υπάρχει το Ρωμαϊκό Ωδείο, ενώ στα δυτικά του έχει ενταχθεί από το Υπουργείο Πολιτισμού, σε πρόγραμμα σταδιακών απαλλοτριώσεων το Ρωμαϊκό Αμφιθέατρο ή Στάδιο.
Η διαδρομή αυτή μπορεί να αποτελέσει τον πυρήνα ενός διευρυμένου αρχαιολογικού περιπάτου, που θα διαπερνά την πόλη από τον Άγιο Ανδρέα μέχρι το Κάστρο και το αρχαίο Υδραγωγείο. Σ’ αυτό πρέπει να ενταχθεί και ο αναλημματικός τοίχος ρωμαϊκών χρόνων στα Ψηλαλώνια (μήκους περίπου 70μ.), καθώς και αρκετά από τα απαλλοτριωμένα οικόπεδα, με σημαντικές αρχαιότητες, σε διάφορα σημεία της πόλης.
Η γέφυρα των ρωμαϊκών χρόνων μέσα σε οικοδομικό τετράγωνο, μικρό τμήμα του οποίου παραμένει ακόμα σε εκκρεμότητα για την ολοκλήρωση της απαλλοτρίωσης, μαζί με το Νέο Μουσείο της Πάτρας, αποτελούν μια άλλη ενότητα βγαίνοντας από την πόλη. Τρίτη εκτός της πόλης ενότητα, θα είναι το αρχαιολογικό πάρκο, όταν ολοκληρωθούν οι ανασκαφικές και λοιπές εργασίες, στη Βούντενη Πατρών.
Προκειμένου, όμως, να καταστεί δυνατή η υλοποίηση της ενοποίησης των αρχαιολογικών χώρων της Πάτρας, απαιτείται αρχαιολογική και οικονομικοτεχνική μελέτη, το κόστος της οποίας θα μπορούσε να αναλάβει ο Δήμος, δεδομένου ότι οι περισσότερες παρεμβάσεις θα γίνουν μέσα στον οικοδομικό ιστό της σύγχρονης πόλης.
Η «Ενοποίηση Αρχαιολογικών Χώρων Α.Ε.» με τα έργα τα οποία υλοποίησε την τελευταία δεκαετία στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας απέκτησε αξιοσημείωτη τεχνογνωσία, η οποία μπορεί να αξιοποιηθεί και σε άλλες περιοχές της Ελλάδας.
Ο Υπουργός
ΜΙΧΑΛΗΣ ΛΙΑΠΗΣ»
2. Στην με αριθμό 10816/18-4-08 ερώτηση του Βουλευτή κ. Βασιλείου Οικονόμου δόθηκε με το υπ’ αριθμ. ΥΠΠΟ/ΓΡΥΠ/ΚΕ/817/13-5-08 έγγραφο από τον Υπουργό Πολιτισμού η ακόλουθη απάντηση:
«Σε απάντηση της με αριθμ. πρωτοκόλλου 10816/18.4.08 ερώτησης του Βουλευτή κ. Βασίλη Οικονόμου και σύμφωνα με τα στοιχεία που έθεσαν υπόψη μας οι αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού, σας γνωρίζουμε τα εξής:
Το μνημείο της Κρήνης των Μεγάρων, γνωστής ως «Κρήνη του Θεαγένη» έχει αναδειχθεί πρόσφατα (2004) σε ένα μικρό φιλικό αρχαιολογικό χώρο στο κέντρο της πόλης των Μεγάρων. Η αρμόδια για την περιοχή Γ΄ ΕΠΚΑ φροντίζει ανελλιπώς για την καθαριότητα και τον ευπρεπισμό του χώρου.
Για την προτεινόμενη τοποθέτηση στεγάστρου θα πρέπει να προηγηθεί μελέτη, ώστε να αποφευχθούν παρεμβάσεις στο ίδιο το μνημείο. Μία τέτοια πρόταση θα είναι εφικτή μόνο μετά την ολοκλήρωση των απαλλοτριώσεων των ομόρων στην Κρήνη ιδιοκτησιών, προκειμένου να δημιουργηθεί ο απαραίτητος χώρος για συμπληρωματική ανασκαφή, ώστε να αποκαλυφθεί όλο το μνημείο, να αναδειχθεί και στη συνέχεια στεγασθεί.
Άμεση προτεραιότητα αποτελεί η συντήρηση του μνημείου ως προς τα επιχρίσματα (στρώματα ιζημάτων) στο δάπεδο, στους κίονες και τους τοίχους, καθώς και την αντιμετώπιση των υδάτων που λιμνάζουν μετά από βροχοπτώσεις. Η Εφορεία έχει προτείνει την ένταξη του έργου στο πρόγραμμα ΕΣΠΑ σε συνεργασία με την Διεύθυνση Αναστήλωσης Αρχαίων Μνημείων, έτσι ώστε να διαφυλαχθεί και να αναδειχθεί το μνημείο.
Ο Υπουργός
ΜΙΧΑΛΗΣ ΛΙΑΠΗΣ»
3. Στην με αριθμό 10818/18-4-08 ερώτηση του Βουλευτή κ. Νικολάου Τσούκαλη δόθηκε με το υπ’ αριθμ. ΥΠΠΟ/ΓΡΥΠ/ΚΕ/818/13-5-08 έγγραφο από τον Υπουργό Πολιτισμού η ακόλουθη απάντηση:
«Σε απάντηση της με αριθμ. πρωτοκόλλου 10818/18.4.08 ερώτησης του Βουλευτή κ. Νίκου Τσούκαλη και σύμφωνα με τα στοιχεία που έθεσαν υπόψη μας οι αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού σας γνωρίζουμε τα εξής:
Σε αναμονή της έγκρισης της ΣΑΕ 014 - ΠΔΕ 2008, είναι προς υπογραφή κατανομή υπό μορφή προκαταβολών πιστώσεων συνολικού ύψους 2.000.000,00 ευρώ, στον υποτομέα ΠΑΤΡΑ - ΠΟΛIΤΙΣΤΙΚΗ ΠΡΩΤΕΥΟΥΣΑ ΕΥΡΩΠΗΣ 2006, της εν λόγω ΣΑΕ, συμπεριλαμβανομένου του έργου με κωδικό 2003ΣΕ01400011 «ΑΝΑΠΛΑΣΗ-ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΠΕΡΙΟΧΗΣ CAMPING ΕΛΟΥΣ ΑΓΥΙΑΣ (ΜΕΛ – ΚΑΤ)», με το ποσό των 400.000,00 ευρώ, όπως αναγράφεται στον συνημμένο πίνακα.
Ο Υπουργός
ΜΙΧΑΛΗΣ ΛΙΑΠΗΣ»
4. Στην με αριθμό 63/9-7-08 ερώτηση των Βουλευτών κυρίων Αστέριου Ροντούλη, Βαΐτση Αποστολάτου και Κωνσταντίνου Αϊβαλιώτη δόθηκε με το υπ’ αριθμ. 917111/ΙΗ/24-7-08 έγγραφο από τον Υφυπουργό Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων η ακόλουθη απάντηση:
«Απαντώντας στην ερώτηση με αριθμό 63/9-7-08 την οποία κατέθεσαν οι Βουλευτές κ.κ. Αστ. Ροντούλης, Β. Αποστολάτος και Κων. Αϊβαλιώτης, σχετικά με την πρόταξη στο μόνιμο διορισμό, των εκπαιδευτικών που προέρχονται από ευαίσθητες κοινωνικές ομάδες (τρίτεκνοι, νεφροπαθείς, άτομα με σκλήρυνση κατά πλάκας κ.λπ.) σας γνωρίζουμε τα ακόλουθα:
1) Σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ 2α του άρθρου 6 του Ν.3255/2004 (ΦΕΚ 138/ τ.Α΄/22-7-2004), από την έναρξη του σχολικού έτους 2005-2006 και εφεξής οι διορισμοί εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης στις κενές οργανικές θέσεις πραγματοποιούνται ως εξής:
«αα) σε ποσοστό 60% από όσους επιτυγχάνουν στο διαγωνισμό του Ανωτάτου Συμβουλίου Επιλογής Προσωπικού (Α.Σ.Ε.Π.) και κατά τη σειρά της βαθμολογίας,
ββ) σε ποσοστό 40% από ενιαίο πίνακα αναπληρωτών εκπαιδευτικών, ο οποίος συντάσσεται για κάθε έτος και στον οποίο κατατάσσονται κατά σειρά που εξαρτάται από την πραγματική προϋπηρεσία προσωρινού αναπληρωτή ή ωρομισθίου εκπαιδευτικού σε δημόσια σχολεία Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης αρμοδιότητας του Υπουργείου Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων. Αν δεν υπάρχουν υποψήφιοι για διορισμό στην κατηγορία της υποπεριπτώσεως αα΄ οι κενές θέσεις πληρούνται, μέχρι να εξαντληθούν, με διορισμό υποψηφίων της κατηγορίας ββ΄.»
2) Σύμφωνα με τη νέα νομοθετική ρύθμιση θεσμοθετείται μέγιστος χρόνος παραμονής στους Πίνακες Αναπληρωτών τα τρία (3) διδακτικά έτη (24 μήνες). Ο εκπαιδευτικός που συμπληρώνει 24 μήνες πραγματικής προϋπηρεσίας, είναι επιτυχών σε οποιονδήποτε διαγωνισμό εκπαιδευτικών του ΑΣΕΠ και διαθέτει παιδαγωγική επάρκεια, για τους κλάδους και ειδικότητες που απαιτείται, διορίζεται στη δημόσια εκπαίδευση.
Επίσης κατ’ εξαίρεση, και για κοινωνικούς λόγους, οι εκπαιδευτικοί οι οποίοι συμπληρώνουν την 30-6-2008 τριάντα (30) μήνες πραγματικής προϋπηρεσίας, ανεξαρτήτως του αν είναι επιτυχόντες ή όχι σε διαγωνισμό εκπαιδευτικών του ΑΣΕΠ, και εφόσον διαθέτουν ή θα αποκτήσουν παιδαγωγική επάρκεια, για τους κλάδους και ειδικότητες που απαιτείται, διορίζονται εντός πενταετίας στη δημόσια εκπαίδευση, σύμφωνα με τις ανάγκες της υπηρεσίας.
3) Σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 5 του άρθρου 6 του Ν. 3255/2004(ΦΕΚ 138/ Τ.Α΄/22-7 -2004):
α) Από την έναρξη του σχολικού έτους 2005-2006 η πρόσληψη προσωρινών αναπληρωτών εκπαιδευτικών στα σχολεία της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης γίνεται από ενιαίο πίνακα που συντάσσεται για κάθε έτος και στον οποίο κατατάσσονται, με αίτησή τους, οι υποψήφιοι εκπαιδευτικοί κατά σειρά που εξαρτάται από το σύνολο των μορίων ως ακολούθως:
αα) Σε όσους έχουν προϋπηρεσία προσωρινού αναπληρωτή ή ωρομίσθιου εκπαιδευτικού, ένα μόριο για κάθε μήνα της προϋπηρεσίας τους.
ββ) Σε όσους έλαβαν τη βαθμολογική βάση κατά τον τελευταίο διαγωνισμό του Α.Σ.Ε.Π., ένα μόριο για κάθε βαθμολογική μονάδα πάνω από τη βαθμολογική βάση.
γγ) Σε όσους έλαβαν τη βαθμολογική βάση κατά τον αντίστοιχο προτελευταίο διαγωνισμό μισό μόριο για κάθε βαθμολογική μονάδα πάνω από τη βαθμολογική βάση.
Όσοι υπάγονται σε περισσότερες της μιας από τις ανωτέρω περιπτώσεις λαμβάνουν αθροιστικά τα μόρια αυτών.
β) Από την έναρξη του σχολικού έτους 2005-2006 η πρόσληψη ωρομίσθιων εκπαιδευτικών στα σχολεία της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης γίνεται από ενιαίο πίνακα ωρομισθίων που συντάσσεται κατά Περιφερειακή Διεύθυνση Εκπαίδευσης κάθε έτος σύμφωνα με τη διαδικασία που προβλέπεται στην περίπτωση α΄. Κάθε υποψήφιος ωρομίσθιος εκπαιδευτικός εγγράφεται στον Πίνακα μόνο μιας Περιφερειακής Διεύθυνσης Εκπαίδευσης.
Σε περίπτωση εξάντλησης των πινάκων των υποψηφίων ωρομισθίων εκπαιδευτικών, πρoσλαμβάνoνται ως ωρομίσθιοι, εκπαιδευτικοί από τους εγγεγραμμένους στον ενιαίο πίνακα του εδαφίου α' της παρούσας παραγράφου κατά τη σειρά εγγραφής τους σε αυτόν.
4) Σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 40 του άρθρου 2 του Ν.3454/2006 (ΦΕΚ 75/7.4.2006 τ.Α΄) «Στην παρ. 5 του άρθρου 6 του ν.3255/2004 (ΦΕΚ138Α') προστίθεται περίπτωση γ΄ ως εξής: «γ) Από την έναρξη του σχολικού έτους 2006-2007 και εφεξής, κατά την πρόσληψη των αναπληρωτών εκπαιδευτικών πτυχιούχων ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων από τον πίνακα που συντάσσεται με βάση την περίπτωση α' της παρούσας παραγράφου, ποσοστό είκοσι τοις εκατό (20%) κατά κλάδο και ειδικότητα επί των εκάστοτε προσλαμβανομένων αναπληρωτών, προσλαμβάνεται από τους εγγεγραμμένους στον πίνακα εκπαιδευτικούς που έχουν τρία τέκνα... Η πρόσληψη γίνεται με βάση τη σειρά εγγραφής στον ανωτέρω πίνακα και εφόσον έχουν υποβάλει αίτηση για πρόσληψη στις περιοχές που πραγματοποιούνται οι προσλήψεις. Αν οι εγγεγραμμένοι στον ανωτέρω πίνακα δεν επαρκούν, τότε για τη συμπλήρωση του ποσοστού προσλαμβάνονται υποψήφιοι χωρίς προϋπηρεσία από συμπληρωματικό πίνακα στον οποίο κατατάσσονται οι αιτούντες με βάση την ημερομηνία κτήσης του πτυχίου τους και σε περίπτωση σύμπτωσης της ημερομηνίας αυτής με το βαθμό του πτυχίου τους...».
5) Σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν. 3027/2002, όπως συμπληρώθηκε με το Ν.3194/2003 και το Ν.3402/2005, στον Ενιαίο Πίνακα αναπληρωτών και ωρομισθίων προηγούνται α) οι έχοντες μόρια από προϋπηρεσία αναπληρωτή ή ωρομισθίου εκπαιδευτικού, καθώς επίσης και από τη συμμετοχή τους στον τελευταίο - ή, σύμφωνα με το άρθρο 6 παρ. 5 του Ν.3255/2004, στον προτελευταίο - διαγωνισμό του ΑΣΕΠ και είναι γονείς τεσσάρων παιδιών, που είναι ανήλικα ή σπουδάζοντα ή εκπληρώνουν τις στρατιωτικές υποχρεώσεις τους και κατά σειρά που εξαρτάται από το σύνολο των μορίων τους, β) έπονται οι πάσχοντες από ομόζυγη μεσογειακή, δρεπανοκυτταρική ή μικροδρεπανοκυτταρική αναιμία και έχοντες μόρια από προϋπηρεσία αναπληρωτή ή ωρομισθίου εκπαιδευτικού, καθώς επίσης και από τη συμμετοχή τους στον τελευταίο διαγωνισμό του ΑΣΕΠ και κατά σειρά που εξαρτάται από το σύνολο των μορίων τους, γ)οι εκπαιδευτικοί που πάσχουν από σκλήρυνση κατά πλάκας προτάσσονται αμέσως μετά τους υποψηφίους που είναι πολύτεκνοι εξ ιδίας οικογενείας ή πάσχουν από ομόζυγη μεσογειακή, δρεπανοκυτταρική ή μικροδρεπανοκυτταρική αναιμία και δ) ακολουθούν οι λοιποί υποψήφιοι με σειρά που εξαρτάται από το σύνολο των μορίων τους είτε αυτά προέρχονται από υπηρεσία αναπληρωτή ή ωρομισθίου εκπαιδευτικού είτε από τη συμμετοχή τους στον τελευταίο ή προτελευταίο διαγωνισμό του ΑΣΕΠ.
6) Οι εκπαιδευτικοί με ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω εντάσσονται στον πίνακα Α΄ αναπληρωτών και ωρομίσθιων εκπαιδευτικών Ειδικής Αγωγής Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, από τον οποίο μπορούν να προσληφθούν ως προσωρινοί αναπληρωτές - ωρομίσθιοι στις Σχολικές Μονάδες Ειδικής Αγωγής (ΣΜΕΑ), στα Τμήματα Ένταξης, στην Παράλληλη Στήριξη και τη Διδασκαλία στο σπίτι.
Από τα ανωτέρω καθίσταται σαφές ότι το ΥΠΕΠΘ έχει λάβει μέριμνα, ώστε οι εκπαιδευτικοί από ευαίσθητες κοινωνικές ομάδες να έχουν τη δυνατότητα απόκτησης προϋπηρεσίας αναπληρωτή - ωρομισθίου, βάσει της οποίας μπορούν να διορισθούν ως μόνιμοι εκπαιδευτικοί στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση.
Ο Υφυπουργός
ΑΝΔΡΕΑΣ Θ. ΛΥΚΟΥΡΕΝΤΖΟΣ»
5. Στην με αριθμό 10933/21-4-08 ερώτηση της Βουλευτού κ. Παρασκευής Χριστοφιλοπούλου δόθηκε με το υπ’ αριθμ. 841/14-5-08 έγγραφο από τον Υφυπουργό Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων η ακόλουθη απάντηση:
«Σε απάντηση της ανωτέρω σχετικής ερώτησης, σας ενημερώνουμε για τα εξής:
1) Οι πρώτες οικονομικές αποφάσεις για το ύψος των διοδίων και το μοντέλο χρηματοδότησης, από τα έσοδα των διοδίων των Παραχωρησιούχων, όλων των Ελληνικών Αυτοκινητοδρόμων λήφθηκαν κατά την περίοδο 2000-2003, (πριν προχωρήσουν όλες οι τεχνικές και περιβαλλοντικές μελέτες για κάθε' ένα έργο), βάσει συγκριτικών στοιχείων με τα διόδια άλλων Ευρωπαϊκών Χωρών και σύμφωνα με τη γενική αρχή της μεταβίβασης του μέγιστου ποσοστού του κόστους κατασκευής και συντήρησης στο χρήστη. Ως προς το σκέλος λοιπόν αυτό, διατηρήθηκε πλήρως στην κυρωθείσα από τη Βουλή Σύμβαση, το μοντέλο χρηματοδότησης των έργων που συντάχθηκε ήδη από το 2000. Μετά το 2004 έγινε μια μείζονος οικονομικής σημασίας βελτίωση στο χρηματοοικονομικό μοντέλο, από την οποία προέκυψε, εκ του αποτελέσματος των διαγωνισμών, ένα τεράστιο οικονομικό όφελος του Ελληνικού Δημοσίου, σε αντίθεση με όλες τις προ του 2004 υπογραφείσες συμβάσεις παραχώρησης, όπως θα δειχθεί στη συνέχεια.
2) Στη συνέχεια, στο σχέδιο των Τευχών της Διακήρυξης και της Σύμβασης Παραχώρησης για τον άξονα προς Θεσσαλονίκη που αναθεωρήθηκαν και διανεμήθηκαν στους υποψήφιους Παραχωρησιούχους, τον Φεβρουάριο του 2004 και συγκεκριμένα στο εδάφιο 25.1.4 του Σχεδίου Σύμβασης Παραχώρησης περιγράφεται σαφώς τόσο ο μηχανισμός είσπραξης διοδίων τελών κατά τη διάρκεια της κατασκευαστικής περιόδου, όσο και το ύψος και η προοδευτική αύξηση του διοδίου τέλους ανά χλμ. ανάλογα με την πρόοδο των κατασκευών, από ευρώ 0.0225/χλμ. σε ευρώ 0.040/χλμ. σε τιμές 1/1/2003, (έχει κατατεθεί στη διαρκή Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων). Αυτά ακριβώς τα διόδια τέλη ανά χλμ. διατηρήθηκαν και στη Σύμβαση που ψηφίστηκε στη Βουλή.
3) Όσον αφορά τις διαδικασίες εφαρμογής και τις ανακοινώσεις για τις αυξήσεις των διοδίων τελών, τόσο τα αρχικά (περιόδου 2001-2003) όσο και τα τελικά τεύχη της διακήρυξης ρητά προβλέπουν ότι γίνονται με πλήρη ευθύνη του Παραχωρησιούχου, σύμφωνα με τους αναλυτικούς όρους της κυρωθείσας Σύμβασης, (αμέσως μετά την έναρξη παραχώρησης, π.χ. βλ. Άρθρο 18.2.2 Διακήρυξης Β' Φάσης, Μέρος Γ).
4) Από τα παραπάνω προκύπτει ότι το συγκεκριμένο άρθρο των Συμβάσεων, για το ύψος των διοδίων και την διαδικασία εφαρμογής τους, είχε ήδη ανακοινωθεί στους Παραχωρησιούχους πριν από τον Μάρτιο του 2004. Μετά την σύνταξη των τεχνικών και περιβαλλοντικών μελετών της περιόδου 2004-2006, το άρθρο αυτό για το ύψος των διοδίων διατηρήθηκε αυτούσιο και δεν αποτέλεσε αντικείμενο διαπραγμάτευσης παρά το γεγονός ότι ασκήθηκαν πιέσεις από τους Παραχωρησιούχους για περαιτέρω αύξηση, λόγω του προκύψαντος από τις μελέτες κατασκευαστικού κόστους (υψηλότερου από τις πρώτες εκτιμήσεις του 2001 χωρίς μελέτες) αλλά και των αυξήσεων που είχαν ήδη γίνει κατά την τριετία 2004-2006 στα διόδια των άλλων Ευρωπαϊκών αυτοκινητοδρόμων.
4) Είναι γεγονός ότι το μεγάλο πλήθος των χαμηλόμισθων και χαμηλοσυνταξιούχων δεν μπορεί εύκολα να αντιμετωπίσει μεγάλες αυξήσεις και στα διόδια τέλη των εθνικών μας αυτοκινητοδρόμων όταν οι χρήστες έχουν ανάγκη συχνών τοπικών μετακινήσεων. Για τον λόγο ακριβώς αυτό όπως εξηγήθηκε στη Βουλή αναλυτικά και με χάρτες, πρώτον
- το όλο σύστημα διοδίων γίνεται δικαιότερο, διότι ο χρήστης πληρώνει μόνον την απόσταση που έχει διανύσει και δεύτερον
- αναβαθμίζεται υποχρεωτικά όλο το παράπλευρο προς τον νέο αυτοκινητόδρομο οδικό δίκτυο, έτσι ώστε να είναι όχι μόνο δυνατή αλλά και συνεχής και ασφαλής η δυνατότητα διακίνησης των οχημάτων χωρίς διόδια, παράλληλα προς τον αυτοκινητόδρομο και σε όλο το μήκος του.
Συνεπώς θα μπορεί ο οδηγός να κυκλοφορήσει και από το παράπλευρο οδικό δίκτυο χωρίς την καταβολή διοδίων.
5) Σε όλες τις Συμβάσεις Παραχώρησης προβλέπεται, για τους υπάρχοντες αυτοκινητόδρομους με όλες τις αναγκαίες τεχνικές λεπτομέρειες, η άμεση και ριζική βελτίωση της ποιότητας μετακινήσεων, η παροχή ασφαλέστερων υπηρεσιών και παρόδιων εξυπηρετήσεων, οι βελτιώσεις στον ηλεκτροφωτισμό, οι αντικαταστάσεις και επεκτάσεις στηθαίων ασφαλείας, η επέκταση του αντιολισθηρού τάπητα, η αυξημένης ποιότητας και ταχύτητας παροχή πρώτων βοηθειών. αποκατάσταση της καλής ποιότητας του οδοστρώματος μετά από ατύχημα κ.ά.
Συγκεκριμένα:
Μέχρι σήμερα οι Παραχωρησιούχοι έχουν ήδη προχωρήσει σε εργασίες:
- Επισκευής και καθαρισμού μεταλλικών στηθαίων ασφαλείας
- Επισκευής αστοχιών οδοστρώματος
- Οριζόντιας διαγράμμισης
- Κάθετης σήμανσης
- Συμπλήρωσης/αντικατάστασης ανακλαστήρων
- Αντικατάστασης λαμπτήρων φωτισμού
- Επισκευών ηλεκτρικών καλωδιώσεων
- Αφαίρεσης διαφημιστικών πινακίδων και
- Καθαρισμού του αυτοκινητόδρομου
- Πρόσθετων υπηρεσιών αστυνόμευσης και πυρόσβεσης, βάσει νέων συμβάσεων που έχουν υπογράψει με την Τροχαία και την Πυροσβεστική.
Εντός της πρώτης αποκλειστικής προθεσμίας των 12 μηνών, δηλαδή πρακτικά μέχρι το τέλος του 2008, από τον Α/Κ Μεταμόρφωσης μέχρι το Κλειδί. Ημαθίας, σε μήκος 377 χλμ. θα έχουν ολοκληρωθεί όλες οι απαιτούμενες εργασίες.
6) Πρέπει τέλος να επαναληφθεί και εδώ ότι στα υπόψη έργα οι κυρωθείσες από τη Βουλή Συμβάσεις Παραχώρησης εξασφαλίζουν την κατ' έτος, εγγυημένη επιστροφή στο Δημόσιο μεγάλου ποσοστού και ποσού επί των ακαθαρίστων εισπράξεων των Παραχωρησιούχων (άνω του 65%, πολλά δισ. ευρώ) και ο όρος αυτός δεν υπήρχε σε προηγούμενα έργα με συμβάσεις παραχώρησης, (Αττική Οδός, Γέφυρα Ρίου-Αντιρρίου). Επιπλέον σε κάθε περίπτωση που ο δείκτης αποδοτικότητας της δεσμευτικής επένδυσης του Παραχωρησιούχου υπερβαίνει το συμβατικό όριο, υποχρεούται να καταβάλεl στο Ελληνικό Δημόσιο πέραν των πληρωμών επί των ακαθαρίστων εσόδων που προαναφέρθηκαν και μεγάλο ποσοστό (π.χ. 60%) επί των κερδών του. Το αποτέλεσμα είναι ότι διατίθενται εγγυημένα στο Ελληνικό Δημόσιο, ιδίως κατά την κρίσιμη μετά το νέο ΕΣΠΑ περίοδο, πολλά δισ. ευρώ για την ριζική αναβάθμιση των οδικών μας υποδομών.
7) Στο τμήμα του αυτοκινητοδρόμου από Διόδια Αφιδνών έως Α/Κ Μαλακάσας, το οποίο παρουσιάζει και τα μεγαλύτερα προβλήματα στη κατάσταση του οδοστρώματος, ήδη επιστρώθηκε νέος ασφαλτοτάπητας σε μια λωρίδα ανά κατεύθυνση και έχει προγραμματισθεί η αντίστοιχη επέμβαση και στις υπόλοιπες λωρίδες.
Επίσης έγινε συντήρηση - βελτίωση του εξοπλισμού της οδού προς την κατεύθυνση της βελτίωσης του παρεχόμενου επιπέδου οδικής ασφάλειας (στηθαία ασφαλείας, διαγραμμίσεις, ηλεκτροφωτισμός κ.λπ.).
8) Επιπρόσθετα σας ενημερώνουμε ότι η χρέωση στην παρούσα φάση στους σταθμούς διοδίων Αφιδνών και Σχηματαρίου γίνεται στη μια μόνο κατεύθυνση και οι κάτοικοι των Δήμων - Κοινοτήτων Αγ. Στεφάνου, Δροσιάς, Άνοιξης και Κρυονερίου, δεν πληρώνουν διόδια για την χρήση του αυτοκινητοδρόμου από και προς Αθήνα.
9) Ο εξορθολογισμός της έννοιας «Δημόσια Ευθύνη» επιβάλλει και το ξεκαθάρισμα των αρμοδιοτήτων μεταξύ των φορέων για την συντήρηση και καλή λειτουργία των δρόμων. Με τον νόμο 3481/2006 του Υπουργείου ΠΕΧΩΔΕ ο εξορθολογισμός αυτός θεσμοθετήθηκε: Η ευθύνη κατανέμεται με χωρική ακρίβεια κατά την επιταγή της αποκέντρωσης, ο κάθε φορέας (ΥΠΕΧΩΔΕ, Περιφέρειες, Νομαρχίες, Δήμοι) έχει σαφώς καθορισμένο πεδίο ευθύνης και γνωρίζει ο κάθε πολίτης που πρέπει να απευθύνεται για να απαιτεί τα δικαιώματά του. Είναι βέβαια αναγκαία και η τεχνική και οικονομική υποστήριξη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης για την ανάληψη αυτών των ευθυνών, βάσει των αιτημάτων της που υποβάλλονται και εγκρίνονται από το ΥΠΟΙΟ μέσω του Κεντρικού και των Περιφερειακών προγραμμάτων και στη συνέχεια χρηματοδοτούνται απευθείας οι Περιφέρειες.
10) Το οδικό δίκτυο που ανήκει στην αρμοδιότητά μας σύμφωνα με την με αρ.πρ. Δ17α/06/52/Φ.Ν 443/20.3.07 απόφαση μας συντηρείται συστηματικά με ετήσιες εργολαβίες σύμφωνα με τις διατιθέμενες πιστώσεις.
Ο Υφυπουργός
Θ. ΞΑΝΘΟΠΟΥΛΟΣ»)
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Γεώργιος Σούρλας): Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, έχω την τιμή να ανακοινώσω στο Σώμα το δελτίο επικαίρων ερωτήσεων της Πέμπτης 6 Νοεμβρίου 2008 το οποίο έχει ως εξής:
Α. ΕΠΙΚΑΙΡΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Πρώτου Κύκλου (Άρθρο 130 παράγραφοι 2 και 3 του Κανονισμού της Βουλής)
1. Η με αριθμό 189/3.11.2008 επίκαιρη ερώτηση της Βουλευτού της Νέας Δημοκρατίας κ. Φωτεινής Πιπιλή προς τους Υπουργούς Οικονομίας και Οικονομικών και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, σχετικά με την αποκατάσταση των λειμώνων στις πυρόπληκτες περιοχές κ.λπ..
2. Η με αριθμό 188/3.11.2008 επίκαιρη ερώτηση της Βουλευτού του Πανελλήνιου Σοσιαλιστικού Κινήματος κ. Άννας Διαμαντοπούλου προς τον Υπουργό Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, σχετικά με την πρόσφατη απόφαση του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων για τα επαγγελματικά δικαιώματα των πτυχιούχων Α.Ε.Ι. και Τ.Ε.Ι. κ.λπ..
3. Η με αριθμό 202/3.11.2008 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας κ. Σταύρου Σκοπελίτη προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, σχετικά με τις προϋποθέσεις ένταξης στο πρόγραμμα εξισωτικής αποζημίωσης για τους αγρότες κ.λπ..
4. Η με αριθμό 198/3.11.2008 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή του Συνασπισμού Ριζοσπαστικής Αριστεράς κ. Αθανάσιου Λεβέντη προς τους Υπουργούς Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης και Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, σχετικά με την πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας στους μαθητές των σχολείων κ.λπ..
5. Η με αριθμό 197/3.11.2008 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή του Λαϊκού Ορθόδοξου Συναγερμού κ. Μαυρουδή Βορίδη προς τον Υπουργό Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, σχετικά με τη συγχώνευση Δημοτικών Σχολείων στον Ασπρόπυργο κ.λπ..
Β. ΕΠΙΚΑΙΡΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ Δεύτερου Κύκλου (Άρθρο 130 παράγραφοι 2 και 3 του Κανονισμού της Βουλής)
1. Η με αριθμό 192/3.11.2008 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή της Νέας Δημοκρατίας κ. Ελευθέριου Αυγενάκη προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, σχετικά με την προώθηση της βιολογικής γεωργίας και κτηνοτροφίας κ.λπ..
2. Η με αριθμό 193/3.11.2008 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή του Πανελλήνιου Σοσιαλιστικού Κινήματος κ. Γεωργίου Νικητιάδη προς τον Υπουργό Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, σχετικά με την ανάγκη δημιουργίας Μονάδας Νεογνών στο Νοσοκομείο της Ρόδου κ.λπ..
3. Η με αριθμό 201/3.11.2008 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας κ. Νικόλαου Καραθανασόπουλου προς τους Υπουργούς Οικονομίας και Οικονομικών και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, σχετικά με την απόφαση για επιστροφή της αποζημίωσης των 3.000 ευρώ από τους πυρόπληκτους κ.λπ..
4. Η με αριθμό 199/3.11.2008 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή του Συνασπισμού Ριζοσπαστικής Αριστεράς κ. Αναστασίου Κουράκη προς τον Υπουργό Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, σχετικά με τη δωρεάν διανομή των πανεπιστημιακών συγγραμμάτων στους φοιτητές κ.λπ..
5. Η με αριθμό 196/3.11.2008 επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή του Λαϊκού Ορθόδοξου Συναγερμού κ. Κυριάκου Βελόπουλου προς τον Υπουργό Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, σχετικά με την απελευθέρωση του ύψους των μιναρέδων στη Θράκη κ.λπ..
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Γεώργιος Σούρλας): Κυρίες και κύριοι συνάδεφοι, εισερχόμεθα στην ημερήσια διάταξη της
ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
Μόνη συζήτηση επί της αρχής, των άρθρων και του συνόλου του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Δικαιοσύνης: «Μεταρρυθμίσεις για την οικογένεια, το παιδί, την κοινωνία και άλλες διατάξεις».
Η Διάσκεψη των Προέδρων αποφάσισε, στη συνεδρίασή στις 30.10.2008, τη συζήτηση του νομοσχεδίου σε δύο συνεδριάσεις. Στη σημερινή συνεδρίαση θα συζητηθεί το νομοσχέδιο επί της αρχής και στην επόμενη θα συζητηθούν τα άρθρα και οι τροπολογίες ως μία ενότητα.
ΣΩΤΗΡΗΣ ΧΑΤΖΗΓΑΚΗΣ (Υπουργός Δικαιοσύνης): Κύριε Πρόεδρε, μπορώ να έχω το λόγο;
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Γεώργιος Σούρλας): Ορίστε, κύριε Υπουργέ.
ΣΩΤΗΡΗΣ ΧΑΤΖΗΓΑΚΗΣ (Υπουργός Δικαιοσύνης): Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε,
Θα ήθελα να κάνω ορισμένες φραστικές βελτιώσεις και προσθήκες.
Πρώτον, από τον τίτλο του πρώτου κεφαλαίου, καθώς και από το κείμενο του σχεδίου νόμου και της αιτιολογικής έκθεσης αφαιρείται, απ’ όπου αναγράφεται, η λέξη «ελεύθερη».
Δεύτερον, στο άρθρο 14, μετά τις λέξεις «χρόνου διάστασης» και πριν τις λέξεις «δεν εμποδίζεται», προστίθενται οι λέξεις «υπολογίζεται κατά το χρόνο συζήτησης της αγωγής και».
Τρίτον, στη δεύτερη παράγραφο του άρθρου 4 απαλείφονται οι λέξεις: «σε κάθε περίπτωση» και «καταχωρείται στο ειδικό βιβλίο» και προστίθενται μετά τις λέξεις «ελεύθερη συμβίωση» η φράση «ισχύει από την κατάθεση του συμβολαιογραφικού εγγράφου ή της μονομερούς δήλωσης στο ληξίαρχο».
Πρόκειται για τροποποιήσεις, οι οποίες έγιναν δεκτές.
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Γεώργιος Σούρλας): Να κατατεθούν για τα Πρακτικά και να διανεμηθούν για τους συναδέλφους.
ΣΩΤΗΡΗΣ ΧΑΤΖΗΓΑΚΗΣ (Υπουργός Δικαιοσύνης): Βεβαίως, κύριε Πρόεδρε.
(Στο σημείο αυτό ο Υπουργός Δικαιοσύνης κ. Σωτήρης Χατζηγάκης καταθέτει για τα Πρακτικά τις προαναφερθείσες φραστικές βελτιώσεις-προσθήκες, οι οποίες έχουν ως εξής:
(να φωτογραφηθεί η σελίδα 9)
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Γεώργιος Σούρλας): Ευχαριστώ, κύριε Υπουργέ.
Ο Κοινοβουλευτικός Εκπρόσωπος του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας κ. Χαλβατζής ορίζει Κοινοβουλευτικό Εκπρόσωπο για την σημερινή συνεδρίαση τον Βουλευτή κ. Σκυλλάκο.
Ο Πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥ.ΡΙΖ.Α. κ. Αλαβάνος ορίζει ως ειδικό αγορητή για την σημερινή συνεδρίαση τον Βουλευτή κ. Δρίτσα.
Ο Γενικός Γραμματέας του Λαϊκού Ορθόδοξου Συναγερμού κ. Βορίδης ορίζει ως ειδικό αγορητή για την σημερινή συνεδρίαση το Βουλευτή κ. Αθανάσιο Πλεύρη.
Το λόγο έχει η κ. Παπακώστα Σιδηροπούλου, εισηγήτρια της Νέας Δημοκρατίας.
ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ ΠΑΠΑΚΩΣΤΑ-ΣΙΔΗΡΟΠΟΥΛΟΥ: Ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε.
Σήμερα, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, συζητούμε ένα νομοσχέδιο εξαιρετικής σημασίας για την ελληνική κοινωνία και ειδικότερα για την ελληνική οικογένεια, ένα νομοσχέδιο το οποίο περιλαμβάνει αλλαγές στο ισχύον οικογενειακό δίκαιο, ένα νομοσχέδιο που αποδεικνύει ότι η ελληνική κοινωνία αλλάζει, διαμορφώνεται από καινούργιες ανάγκες και ο νομοθέτης –όπως οφείλει να κάνει- ακούει αυτές τις αλλαγές, προσαρμόζεται στις ανάγκες και στις απαιτήσεις της κοινωνίας.
Το νομοσχέδιο, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, αποτελείται από εικοσιοκτώ άρθρα, από τρία κεφάλαια, από τρεις θεματικές ενότητες. Το πρώτο κεφάλαιο περιλαμβάνει τα άρθρα 1 έως 13 και αναφέρεται στο λεγόμενο σύμφωνο συμβίωσης.
Το δεύτερο κεφάλαιο, το οποίο αφορούν τα άρθρα 14 έως 19, αναφέρεται σε τροποποιήσεις του Αστικού Κώδικα για την υιοθεσία, ξεκινώντας έτσι καινοτόμες παρεμβάσεις σε ένα κομμάτι του Αστικού Κώδικα που αφορά τις υιοθεσίες, που αφορά την ελληνική κοινωνία.
Στο τρίτο κεφάλαιο και ειδικότερα στα άρθρα 20 έως 28 περιλαμβάνει το παρόν νομοσχέδιο διατάξεις οι οποίες έχουν να κάνουν με την αυστηροποίηση της ποινικής μεταχείρισης όσων παραβιάζουν προσωρινές διαταγές δικαστηρίων και εισάγονται, βεβαίως και μεταβατικές διατάξεις για την εφαρμογή του νομοσχεδίου.
Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, περνώ αμέσως στο πρώτο κεφάλαιο, το οποίο ασχολείται με το σύμφωνο συμβίωσης. Η συμβίωση προσώπων διαφορετικού φύλου χωρίς να έχουν έλθει σε κοινωνία γάμου εμφανίζεται στις σημερινές κοινωνίες διεθνώς, με μεγαλύτερη συχνότητα από αυτήν που συνέβαινε στο παρελθόν. Αυτό είναι μια πραγματικότητα.
Ο λόγος, λοιπόν, που οδηγεί στη συμβίωση είναι κυρίως η επιλογή πολλών ζευγαριών που επιθυμούν μεν τη μόνιμη συμβίωση, αλλά σε μια μορφή η οποία είναι διαφορετική από αυτή την οποία γεννά ο γάμος.
Πρέπει να σας πω με στοιχεία, αγαπητοί συνάδελφοι, ότι στην Ελλάδα, στη χώρα μας, υπολογίζεται και οι υπολογισμοί αυτοί ακουμπούν, αν θέλετε, στην έρευνα του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών, ότι το ποσοστό των γυναικών, αλλά και των συμπολιτών μας, γενικότερα, οι οποίοι επιλέγουν να συμβιώσουν εκτός γάμου, με μόνιμη συμβίωση, έστω και με διαφορά, στην ηλικιακή ομάδα από τα 18 έως τα 24 χρόνια, έχει τριπλασιαστεί τα τελευταία χρόνια και αυτό είναι μια πραγματικότητα και είναι αδήριτη ανάγκη να νομοθετήσουμε πάνω σ' αυτό το ζήτημα.
Μπορεί σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες τα ποσοστά αυτά στην πατρίδα μας να είναι ακόμα χαμηλά, γιατί ας μην ξεχνάμε, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, ότι η ελληνική κοινωνία είναι ως επί το πλείστον παραδοσιακή στα ζητήματα αυτά. Όμως, παρ’ όλα αυτά, τα ποσοστά έχουν αυξητική τάση και η λεγόμενη ελεύθερη συμβίωση, δηλαδή, η συμβίωση χωρίς καμμία νομική υποχρέωση -και προσέξτε το αυτό, θέλω να το υπογραμμίσω, η συμβίωση χωρίς καμμία νομική υποχρέωση- που σημαίνει ότι κανείς είναι ανεξέλεγκτος, αν θέλετε και αυθαιρέτως λειτουργεί μέσα σε ένα τέτοιο πλαίσιο σε σχέση με τις υποχρεώσεις του απέναντι σε αυτή την συμβίωση, αποτελεί και στην Ελλάδα πλέον μια πραγματικότητα για τα νεαρά, ιδίως, ζευγάρια.
Ένα άλλο σημαντικό στοιχείο που προκύπτει είναι, πως περίπου το 5% των παιδιών σήμερα στην Ελλάδα -με αυξητικές τάσεις αυτό το ποσοστό που σας ανέφερα- υπολογίζεται από την EUROSTAT με στοιχεία του 2004, ότι προέρχονται από αυτές τις ελεύθερες συμβιώσεις, δηλαδή, χωρίς κανενός είδους γάμο, θρησκευτικό ή πολιτικό. Στις άλλες χώρες του ευρωπαϊκού νότου, το ποσοστό των παιδιών εκτός γάμου ανέρχεται στο 10%, ενώ στις σκανδιναβικές χώρες το αντίστοιχο ποσοστό παιδιών που γεννιούνται χωρίς γάμο φθάνει στο 50%.
Στην Ελλάδα, στη χώρα μας, τα στοιχεία τα οποία έχουμε στη διάθεσή μας λένε ότι τα παιδιά τα οποία γεννήθηκαν εκτός γάμου τα τελευταία χρόνια, ξεπερνούν -συγκρατείστε το νούμερο- τις εκατόν είκοσι χιλιάδες, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι. Την ίδια ώρα, θα πρέπει εμείς να αναλογιστούμε -και έχουμε ευθύνη επ’ αυτού- τον αριθμό εκείνο των γυναικών οι οποίες εγκαταλείπονται μετά από χρόνια ελεύθερης συμβίωσης, χωρίς δικαιώματα, χωρίς προστασία, όπως επίσης και τον αριθμό των γυναικών αυτών οι οποίες εγκαταλείφθηκαν με παιδιά, αποτελώντας τις λεγόμενες μονογονεΐκές οικογένειες, οι οποίες σήμερα φθάνουν σε αρκετές χιλιάδες και πρέπει να σας πω ότι η τάση είναι αυξητική, δηλαδή, διαρκώς αυξάνονται.
Αυτή η βαθμιαία, λοιπόν, μεταστροφή και η εξέλιξη των κοινωνικών ηθών, αλλά και των αντίστοιχων αντιλήψεων στο πεδίο της εξώγαμης συμβίωσης, γέννησε την αδήριτη ανάγκη, κατά τη γνώμη μας, για νομοθετική αναγνώριση και ρύθμιση της πραγματικής αυτής κατάστασης, η οποία ενδημεί, η οποία υπάρχει στην ελληνική κοινωνία και οδήγησε τις περισσότερες ευρωπαϊκές νομοθεσίες στη θέσπιση σχετικών νόμων προστασίας και κατοχύρωσης νομικών δικαιωμάτων των μελών αυτής της συμβίωσης εκτός γάμου.
Αυτήν την ανάγκη, λοιπόν, αναγνωρίζει σήμερα η ελληνική Κυβέρνηση, αυτήν την ανάγκη αφουγκράστηκε η Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας και το αρμόδιο Υπουργείο Δικαιοσύνης προχώρησε στη σύνταξη του παρόντος νομοσχεδίου.
Πρέπει να σημειωθεί ότι και το ελληνικό δίκαιο, από την πλευρά του, δεν έμεινε αδιάφορο όλα αυτά τα χρόνια μέχρι σήμερα απέναντι στη λεγόμενη «ελεύθερη ένωση». Είχε ήδη γίνει αναφορά -πρέπει να σας πω- από το ν. 1329/1983 στο φαινόμενο αυτό, έστω με έμμεσο τρόπο -πατούμε, όμως, επ’ αυτού σήμερα- αλλά και με αποδοχή ορισμένων συνεπειών που επέσυρε η ύπαρξη αυτού του νομοθετικού πλαισίου στη διατροφή διαζευγμένων συζύγων και αναφέρομαι ειδικότερα στο άρθρο 1444 του Αστικού Κώδικα.
Στη συνέχεια, πρέπει να σας πω ότι ο νεότερος νομοθέτης με τη διάταξη του άρθρου 1456 παράγραφος 1 του Αστικού Κώδικα, προχώρησε ακόμα περισσότερο, παρέχοντας στους, ετερόφυλους πάντα, συντρόφους που ζουν ως άγαμο ζεύγος σε ελεύθερη ένωση, το δικαίωμα απόκτησης τέκνου, απόκτησης παιδιού με μεθόδους ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής.
Την ίδια θέση απέναντι στην εξώγαμη συμβίωση επανέλαβε και ο ν. 3305/2005 για την εφαρμογή των μεθόδων της ιατρικώς υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, παραδείγματος χάριν, το άρθρο 7 παράγραφοι 6 και 7, άρθρο 8 παράγραφος 2.
Κύριε Πρόεδρε και κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, βεβαίως, σε καμμία περίπτωση η σύναψη του συμφώνου συμβίωσης δεν επιχειρεί -και θέλω να το τονίσω προς όλες τις κατευθύνσεις αυτό- να αντικαταστήσει, να υποκαταστήσει, όπως θέλετε χαρακτηρίστε το, τον θρησκευτικό ή τον πολιτικό γάμο, τον γάμο γενικότερα. Γιατί ο γάμος για μας αποτελεί μία σταθερή αξία στην ελληνική κοινωνία και βεβαίως, έχει τη θέση που του αρμόζει.
Εκείνο που έχει ως στόχο του, το διακύβευμα, δηλαδή του συμφώνου της ελεύθερης συμβίωσης, είναι ότι αφ’ ενός μεν παρέχει στα νέα ζευγάρια μία ακόμα επιλογή, σε σχέση με αυτή του γάμου. Κυρίως, όμως, έχει ως στόχο να προστατεύσει τις γυναίκες. Κυρίως, όμως, το διακύβευμα είναι τα παιδιά τα οποία προέρχονται από μακροχρόνιες συμβιώσεις.
Το σύμφωνο, λοιπόν, συμβίωσης έχει σκοπό να ρυθμίσει μία πραγματικότητα, έχει σκοπό να ρυθμίσει ένα υπαρκτό κοινωνικό φαινόμενο, να περιορίσει τις αρνητικές του συνέπειες και τις επιπτώσεις στη κοινωνία και να τις μετατρέψει σε υποχρεώσεις, να κάνει τους πολίτες περισσότερο υπεύθυνους ως προς τα θέματα και τα κοινωνικά προβλήματα που προκύπτουν από αυτή τους την κοινή συμβίωση, να γνωρίζουν ότι υπάρχουν υποχρεώσεις πλέον οι οποίες υποχρεώσεις προσδιορίζονται με νόμο από την πολιτεία.
Επομένως εκείνο που θα πρέπει να κρατήσουμε είναι πως η διάταξη για το σύμφωνο συμβίωσης δίνει έμφαση στη ρύθμιση των συνεπειών, άρα και των υποχρεώσεων που προκύπτουν απ’ αυτήν τη συμβίωση, όπως είναι τα παιδιά τα οποία αποκτώνται, όπως είναι η προστασία της μητέρας αλλά και της γυναίκας, όπως είναι οι περιουσιακές, αλλά και οι κληρονομικές σχέσεις.
Δεν ακολουθούμε, πρέπει να σας πω, τα αντίστοιχα ευρωπαϊκά νομοθετήματα, σε ό,τι αφορά την ελεύθερη συμβίωση, αλλά αντίθετα οι δικές μας ρυθμίσεις περιλαμβάνουν, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, περισσότερες δικλείδες ασφαλείας, δικλείδες προστασίας, τόσο σε νομικό επίπεδο, όσο και σε δικαστικό επίπεδο υπόκεινται στον δικαστικό έλεγχο πλέον.
Πρέπει να σας πω ότι όλη αυτή η περιγραφή που σας έκανα του σχεδίου νόμου που έρχεται προς συζήτηση σήμερα στην Ολομέλεια της Βουλής των Ελλήνων, αφορά το πρώτο κεφάλαιο.
Τώρα, θα μου επιτρέψετε να διεξέλθω κωδικοποιημένα το δεύτερο κεφάλαιο, το οποίο έχει να κάνει με τα άρθρα από 14 έως 19, όπως αυτά τροποποιούνται από τις διατάξεις του Αστικού Κώδικα και αφορά το κεφάλαιο και αφορούν τα συγκεκριμένα άρθρα, αφ’ ενός μεν το διαζύγιο, αφ’ ετέρου δε την υιοθεσία.
Όσον αφορά το διαζύγιο, όλοι γνωρίζουμε, αγαπητοί συνάδελφοι, τη σημερινή κατάσταση, την επιβράδυνση δηλαδή στη λύση των γάμων, αυτών που έχουν επιλέξει να λύσουν τους γάμους τους, στις χρονοβόρες διαδικασίες οι οποίες κυρίως οφείλονταν στην αύξηση του φόρτου των υποθέσεων στα δικαστήρια. Αυτό είναι μια πραγματικότητα.
Με το παρόν, λοιπόν, σχέδιο νόμου καθιερώνεται η διετής διάσταση των συζύγων, αντί της ισχύουσας μέχρι σήμερα τετραετούς διάστασης των συζύγων, όσον αφορά το αυτόματο διαζύγιο.
Επίσης, εισάγεται μία άλλη σημαντική διάταξη, όπου δίνεται η δυνατότητα στον πατέρα –και προσέξτε το αυτό- ο οποίος αναγνωρίζει το τέκνο εκούσια ή δικαστικά, με οποιονδήποτε τρόπο δηλαδή, να μπορεί να συνασκεί τη γονική μέριμνα, εφ’ όσον υπάρχει συμφωνία με τη μητέρα.
Επίσης, δίνεται η δυνατότητα άσκησης της γονικής μέριμνας και από τον πατέρα, ο οποίος έχει αντιδικήσει για το θέμα, όσον αφορά την αναγνώριση του τέκνου, στην περίπτωση που υπάρχει προς τούτο συμφωνία των γονέων.
Υιοθεσίες: Πρέπει να σας πω ότι ένα μεγάλο, ένα μείζον κοινωνικό θέμα είναι το ζήτημα των υιοθεσιών. Χρονοβόρες διαδικασίες, υιοθεσίες κάτω από το τραπέζι, έλλειμμα νομοθεσίας μέχρι τώρα επί του θέματος αυτού, άρα, λοιπόν, εδώ η Κυβέρνηση παρεμβαίνει.
Με τις νέες διατάξεις ρυθμίζονται θέματα της διαδικασίας της υιοθεσίας ενώπιον του δικαστηρίου. Και πρέπει να τονίσω εξ αρχής, για να είμαι δίκαιη, ότι τώρα ξεκινά να ρυθμίζεται το θέμα νομοθετικά, τώρα ανοίγει το θέμα των υιοθεσιών και τώρα θα προχωρήσουμε, μετά απ’ αυτό το νομοσχέδιο και στην εναρμόνιση της χώρας μας με τη Σύμβαση της Χάγης που ρυθμίζει τα ζητήματα αυτά, ώστε να προχωρήσουμε σε μία ολοκληρωμένη νομοθετική ρύθμιση που θα περιλαμβάνει όλα τα ζητήματα που απασχολούν την ελληνική κοινωνία.
Πάντως, με το παρόν νομοσχέδιο ρυθμίζονται πρώτον, η αναπλήρωση της συναίνεσης των γονέων, η οποία έχει να κάνει με τη συναίνεση για την υιοθεσία του παιδιού τους, δεύτερον, η δυνητική ακρόαση των συγγενών του υιοθετούμενου, εάν κριθεί απαραίτητο και τρίτον, η δυνατότητα απάλειψης του κύριου ονόματος του υιοθετούμενου, δηλαδή παράλληλα με τη δυνατότητα της προσθήκης και νέου κυρίου ονόματος του θετού τέκνου, θα προβλέπεται πλέον και η δυνατότητα να απαλειφθεί το κύριο όνομα που έφερε το τέκνο πριν από την υιοθεσία, εφ’ όσον, όμως, η απάλειψη επιβάλλεται για το συμφέρον του.
Με τις μεταβατικές διατάξεις του σχεδίου νόμου, δηλαδή το άρθρο 20, διευρύνεται η διεθνής δικαιοδοσία των ελληνικών δικαστηρίων, ώστε αυτά, δηλαδή τα ελληνικά δικαστήρια, να είναι αρμόδια να δικάζουν υποθέσεις υιοθεσίας και όταν ο υιοθετών ή ο υιοθετούμενος, κύριε Πρόεδρε και αγαπητοί συνάδελφοι, είναι ελληνικής ιθαγένειας.
Τέλος, στο τρίτο κεφάλαιο, άρθρα από 20 έως και 28, ρυθμίζεται το ζήτημα της διεθνούς δικαιοδοσίας των ελληνικών δικαστηρίων στις περιπτώσεις εκείνες που δεν υφίσταται μεν ο σύνδεσμος της συνήθους διαμονής του υιοθετούντος ή του υιοθετουμένου στην ελληνική επικράτεια, ωστόσο, οι τελευταίοι ή ένας απ’ αυτούς έχουν την ελληνική ιθαγένεια.
Επίσης, για πρώτη φορά πρέπει να σας πω ότι ορίζεται ως χρόνος προθεσμίας για την ανακοίνωση της παράδοσης του προς υιοθεσία παιδιού στους υποψήφιους θετούς γονείς, όταν αυτή γίνεται απευθείας από τους φυσικούς γονείς, ο ένας μήνας και αυτό είναι πάρα πολύ σημαντικό.
Επίσης, με άλλες διατάξεις, πρέπει να σας πω ότι αυστηροποιείται –είναι ένα άλλο κομμάτι του νομοσχεδίου- η ποινική μεταχείριση όσων παραβιάζουν προσωρινές διαταγές δικαστηρίων. Αυτό είναι, επίσης, πάρα πολύ σπουδαίο, γιατί έχει να κάνει με προσωρινές διαταγές για εργατικές απαιτήσεις ή σε αποφάσεις για είσπραξη της διατροφής.
Στα τελευταία άρθρα, επίσης, του νομοσχεδίου καταργείται ο θεσμός του επόπτη ανακριτών, ενώ σε άλλο άρθρο καθορίζεται στον ένα χρόνο η διάρκεια της θητείας των δικαστικών λειτουργών, οι οποίοι αποσπώνται στο Υπουργείο Δικαιοσύνης για την εκτέλεση νομοπαρασκευαστικού έργου, με δυνατότητα ανανέωσης της θητείας αυτής μέχρι τη συμπλήρωση, κατά ανώτατο όριο, της πενταετίας.
Τέλος, ένα άλλο ζήτημα που ρυθμίζεται στο παρόν νομοσχέδιο, αγαπητοί συνάδελφοι, είναι το εξής: Δεδομένης της βαθμιαίας αύξησης των θέσεων των αντιπροέδρων και συμβούλων της Επικρατείας, αυξάνεται αντιστοίχως και το όριο απαρτίας για τη σύνθεση της ολομέλειας του δικαστηρίου, καθιστώντας τη διάσκεψη, με αυτόν τον τρόπο, αναποτελεσματική. Για το λόγο αυτό ορίζεται ως όριο απαρτίας τα είκοσι επτά μέλη με αποφασιστική ψήφο. Ο αριθμός αυτός θα παραμένει σταθερός, ανεξάρτητα δηλαδή από τις τυχόν εκάστοτε αυξήσεις του αριθμού των μελών με αποφασιστική ψήφο.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, αυτή ήταν από την πλευρά μου, μία σύντομη, συνοπτική, ελπίζω και περιεκτική και παράλληλα επεξηγηματική παρουσίαση του νομοσχεδίου και νομίζω ότι αξίζει τον κόπο, ομοφώνως, η Βουλή των Ελλήνων να το υπερψηφίσει.
Σας ευχαριστώ.
(Χειροκροτήματα από την πτέρυγα της Νέας Δημοκρατίας)
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Γεώργιος Σούρλας): Ευχαριστούμε την κυρία Παπακώστα.
Να προσθέσω και εγώ ότι ήταν και εντός των χρονικών ορίων που ο Κανονισμός ορίζει.
Το λόγο έχει η εισηγήτρια του ΠΑ.ΣΟ.Κ., κυρία Τζάκρη.
ΘΕΟΔΩΡΑ ΤΖΑΚΡΗ: Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, σε πλήρη αντίθεση με τη ζώσα πραγματικότητα και τα κείμενα των διεθνών συνθηκών και συγκεκριμένα σε πλήρη αντίθεση με τα άρθρα 8 και 14 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου που αποκλείει κάθε διάκριση με βάση το γενετήσιο προσανατολισμό, η ελληνική πολιτεία αποκλείει από την προτεινόμενη προς ψήφιση ρύθμιση του συμφώνου συμβίωσης τα ομόφυλα ζευγάρια και αρνείται να θεσπίσει γι’ αυτά ένα νομικό, προστατευτικό πλέγμα, συμπεριφερόμενη σαν να μην πρόκειται για μία πραγματική κατάσταση, αλλά για ένα ζήτημα που αφορά άλλους.
Η αντίληψη αυτή είναι και κοντόφθαλμη και αδιέξοδη, διότι πολύ απλά με την αναγνώριση δικαιώματος νόμιμης συμβίωσης στα ομόφυλα ζευγάρια από την πολιτεία, θα μπορούσε αυτή να αναγνωρίσει επιτέλους μια ζωντανή κοινωνική πραγματικότητα, που αφορά πολύ περισσότερους ανθρώπους από όσους φανταζόμαστε και να επιτρέψει έτσι σε ένα μεγάλο αριθμό συνανθρώπων μας να αποφύγουν την κοινωνική περιθωριοποίηση.
Όσο και εάν θέλουμε να κρυφτούμε από τον εαυτό μας, η συμβίωση ομόφυλων ζευγαριών είναι και υπαρκτή και ανθρωπίνως δικαιολογημένη και δεν υπάρχει κανένας λόγος να μην προστατεύεται και νομικά και να έχουμε έτσι τις τραγικές συνέπειες, να αποβιώνει ένας εκ του ζεύγους των ομοφύλων μετά από πλείστα έτη συμβίωσης και ο επί έτη σύντροφός του να μη δικαιούται αποζημίωσης για ψυχική οδύνη κατά το άρθρο 938 του Αστικού Κώδικα, επειδή δεν είναι νόμιμος σύζυγός του ή να μη δικαιούται τη σύνταξή του, αλλά και πολλά άλλα.
Έτσι, θεσμοθετείται η δυνατότητα συμβίωσης μόνο μεταξύ ετερόφυλων ζευγαριών και δη με μία παντελώς αδικαιολόγητη διάκριση σε βάρος του συμφώνου ελεύθερης συμβίωσης, στα πλαίσια της οποίας τα ζευγάρια που συνάπτουν το υπ' όψιν σύμφωνο να στερούνται σε μεγάλο βαθμό την προστασία της πολιτείας και να απολαμβάνουν πολύ λιγότερα δικαιώματα απ’ αυτά των εγγάμων ζευγαριών.
Έτσι, από το σύνολο των διατάξεων του παρόντος νομοσχεδίου, καταλαβαίνουμε ότι η ελεύθερη συμβίωση αντιμετωπίζεται υποβαθμισμένα απέναντι στο γάμο, χωρίς, όμως, να υπάρχει καμμία νομική, δικαιολογητική βάση προς τούτο, ο δε μετέχων στο σύμφωνο της ελεύθερης συμβίωσης στερείται των σοβαρών εκείνων διασφαλίσεων που απολαμβάνει εντός του γάμου και τούτο γίνεται αντιληπτό από τις εξής καινοφανείς ρυθμίσεις.
Ενώ δεν επιτρέπεται να συναφθεί σύμφωνο συμβίωσης, αν υπάρχει προηγούμενος γάμος ή προηγούμενο σύμφωνο συμβίωσης, ωστόσο επιτρέπεται να συναφθεί γάμος, παρά την ύπαρξη προηγούμενου συμφώνου και μάλιστα ο μεταγενέστερος αυτός γάμος λύει αυτοδίκαια το υφιστάμενο σύμφωνο. Δηλαδή, εάν κάποιος ζει σε ελεύθερη συμβίωση με ένα άτομο επί είκοσι συναπτά έτη και κάποια στιγμή αποφασίσει να τελέσει γάμο, πολιτικό ή θρησκευτικό, με κάποιο τρίτο πρόσωπο που μπορεί να είναι και μία γνωριμία λίγων μηνών, με το γάμο αυτό θα λύεται αυτοδίκαια το σύμφωνο ελεύθερης συμβίωσης που έχει διαρκέσει επί είκοσι έτη με το πρώτο πρόσωπο, που πολύ πιθανόν να μην γνωρίζει κιόλας την τέλεση του νέου αυτού γάμου.
Και σας ρωτώ, κύριε Υπουργέ, αν πιστεύετε ότι έτσι προάγουμε, με τέτοιες ρυθμίσεις, τη σοβαρότητα και την υπευθυνότητα των Ελλήνων πολιτών. Έχω την άποψη ότι η μόνη λύση θα ήταν να θεσμοθετηθεί ως κώλυμα για τη σύναψη γάμου η προηγούμενη λύση του συμφώνου, με προσθήκη σχετικής διάταξης του Αστικού Κώδικα, κάτι που, εν πάση περιπτώσει, είναι εξαιρετικά ευχερές, αφού το σύμφωνο λύεται μεταξύ άλλων και με απλή γνωστοποίηση στον αντισυμβαλλόμενο. Άρα, είναι εξαιρετικά επικίνδυνο να επιτρέπουμε στον Έλληνα πολίτη, με περισσή ανευθυνότητα να συνάπτει ένα γάμο και με μόνο αυτή την ενέργεια να λύει ένα προηγούμενο σύμφωνο, συχνά και εν αγνοία του αρχικού του συντρόφου και συγχρόνως είναι και μια εξαιρετικά ταπεινωτική ρύθμιση για το σύντροφο που ουσιαστικά εγκαταλείπεται.
Όμως, το παράλογο δεν σταματάει εδώ. Με το άρθρο 4, παράγραφος 2, του προτεινόμενου νομοσχεδίου, ορίζεται ότι σε κάθε περίπτωση η λύση του συμφώνου ελεύθερης συμβίωσης καταχωρείται στο ειδικό βιβλίο που καταχωρήθηκε και η σύσταση. Ωστόσο, αυτή η καταχώρηση είναι εφικτή μόνο στην περίπτωση που η λύση του συμφώνου ελεύθερης συμβίωσης γνωστοποιείται στο ληξιαρχείο.
Κι αυτό δεν αλλάζει, κύριε Υπουργέ, με τη νομοτεχνική μεταβολή που μόλις επιφέρατε.
Συνεπώς, στην περίπτωση που αυτή γίνει αυτοδίκαια με τη σύναψη του γάμου με τρίτο πρόσωπο, το σύμφωνο θα υφίσταται και ο συνάψας το σύμφωνο αυτό πιθανόν να αγνοεί και την τέλεση του νέου αυτού γάμου. Όμως, αυτό είναι κάτι εξαιρετικά επικίνδυνο, αν συνδυαστεί με το άρθρο 6 που αφορά τις περιουσιακές σχέσεις των συμβαλλομένων στο σύμφωνο συμβίωσης, σύμφωνα με το οποίο αν δεν υπάρχει συμφωνία για τα αποκτήματα, το κάθε μέρος έχει μετά τη λύση του συμφώνου αξίωση κατά του άλλου για ό,τι αυτό απέκτησε με τη δική του συμβολή, η δε αξίωση παραγράφεται δύο έτη μετά τη λύση του συμφώνου. Έτσι, υπάρχει ο κίνδυνος ο συμβαλλόμενος στο σύμφωνο συμβίωσης που δεν γνωρίζει ότι έχει λυθεί αυτοδίκαια με τη σύναψη του γάμου του αντισυμβαλλομένου του, να χάσει τη διετία και να μη μπορέσει ποτέ να ασκήσει την αγωγή συμμετοχής στα αποκτήματα και να διεκδικήσει ό,τι δικαιούται ακριβώς λόγω παραγραφής του δικαιώματός του.
Νομίζω ότι τέτοια παγίδευση, τέτοια υπονόμευση του συμβαλλόμενου μέρους από την ίδια τη νομοθεσία δεν προβλέπεται σε καμμία άλλη αστική σύμβαση του Αστικού Κώδικα από την αρχή ακόμα της ψήφισής του ως νομοθετήματος.
Στο άρθρο 6 τώρα που αφορά τις περιουσιακές σχέσεις, θα διαπιστώσουμε σοβαρές μειονεξίες της νομιμοποιούμενης συμβίωσης απέναντι στο θεσμό του γάμου που, όμως, δεν έχουν κανένα δικαιοπολιτικό έρεισμα. Και συγκεκριμένα στο γάμο υπάρχει το κατά το άρθρο 1400 του Αστικού Κώδικα τεκμήριο συμμετοχής του ενός συζύγου στα αποκτήματα του άλλου που είναι μαχητό και για τις δύο πλευρές και ανέρχεται στο 1/3 της περιουσίας του άλλου συζύγου.
Επίσης, στο άρθρο 1402 του Αστικού Κώδικα θεσπίζεται και παροχή ασφαλείας του δικαιούχου στην περιουσία του υπόχρεου συζύγου ως την εκδίκαση της υποθέσεώς του, ενώ η αξίωση του δικαιούχου συζύγου εφ’ όσον αυτή έχει αναγνωριστεί δικαστικά, συμβατικά ή έχει επιδοθεί γι’ αυτήν αγωγή, κληρονομείται και από τους κληρονόμους του.
Αντίθετα, στο σύμφωνο ελεύθερης συμβίωσης ο συμβαλλόμενος δεν έχει υπέρ του κανένα τεκμήριο, ούτε καν μαχητό, συμμετοχής στα αποκτήματα του αντισυμβαλλομένου του σε περίπτωση λύσης του συμφώνου ελεύθερης συμβίωσης και θα πρέπει να ασκήσει αγωγή για τη διεκδίκηση του οποιουδήποτε ποσοστού συμμετοχής ακόμη κι αν έχει ζήσει μ’ αυτόν, με τον αντισυμβαλλόμενό του, επί πάρα πολλά έτη.
Επίσης, δεν έχει καμμία δυνατότητα εξασφάλισης κατά το άρθρο 1402 του Αστικού Κώδικα μέχρι την εκδίκαση της υποθέσεώς του ενώ, τέλος, και σε περίπτωση που η αξίωσή του έχει αναγνωριστεί από τον αντισυμβαλλόμενό του ή έχει ασκηθεί αγωγή γι’ αυτήν, οι κληρονόμοι του δεν μπορούν να την κληρονομήσουν.
Κύριε Υπουργέ, ποια είναι η δικαιολογία αυτής της άνισης ρύθμισης σε βάρος του δικαιούχου συμμετοχής στα αποκτήματα όταν δεν είναι σε γάμο, αλλά είναι σε σύμφωνο συμβίωσης; Κατά την άποψή μου καμμία απολύτως.
Και να έρθουμε τώρα στο ζήτημα της διατροφής μετά τη λύση του συμφώνου συμβίωσης. Τότε θα αντιμετωπίσουμε μία εξαιρετικά δαιδαλώδη και συγκεχυμένη διάταξη, αυτήν του άρθρου 7, που δεν είμαι σίγουρη αν την έχουν κατανοήσει ακριβώς ακόμα κι αυτοί που συνέταξαν το υπό κρίση νομοσχέδιο.
Συγκεκριμένα, στην αρχή της διάταξης αυτής ορίζεται ότι τα αντισυμβαλλόμενα μέρη μπορεί να συμφωνήσουν αν θέλουν αμοιβαία ή μονομερή υποχρέωση διατροφής για την περίπτωση λύσης του συμφώνου. Όμως, αυτή η συμφωνία θα είναι ισχυρή μόνο στην περίπτωση που μετά τη λύση του συμφώνου το δικαιούχο της διατροφής άτομο θα είναι άπορο, δηλαδή δεν θα μπορεί να εξασφαλίσει τη διατροφή του από τα εισοδήματά του ή από την περιουσία του. Και διερωτώμαι γιατί αφήνετε το ουσιώδες ζήτημα του δικαιώματος του συμβαλλόμενου στο σύμφωνο ελεύθερης συμβίωσης στην ελεύθερη επιλογή –συμβατική ελευθερία των μερών, σαν να πρόκειται για σύμβαση πώλησης ή μίσθωσης κινητού ή ακινήτου ή για εμπορική συναλλαγή και επιφυλάσσετε την άσκηση του κρατικού παρεμβατισμού στη μοναδική εκείνη περίπτωση που ο ισχυρός συμβαλλόμενος επιθυμεί να συμφωνήσει να πληρώσει διατροφή στον αδύναμο αντισυμβαλλόμενό του μετά τη λύση του συμφώνου, άσχετα αν εκείνος είναι τελείως άπορος, αλλά απλώς και μόνο επειδή είναι οικονομικά πιο αδύναμος.
Εκεί παρεμβαίνετε ως κράτος, κύριε Υπουργέ, και απαγορεύεται να συμφωνηθεί διατροφή υπέρ ενός συμβαλλομένου αν αυτός δεν είναι τελείως άπορος; Δηλαδή, αντί να προστατεύσετε τον αδύναμο από τον ισχυρό συμβαλλόμενο στο σύμφωνο ελεύθερης συμβίωσης, εσείς εμποδίζετε και τον ισχυρό συμβαλλόμενο να τον προστατεύσει ακόμη και σε εκείνη την περίπτωση που αυτός θα θέλει να τον προστατεύσει!
Παρακάτω, στην ίδια τρικυμιώδη από πλευράς διατύπωσης και νοήματος διάταξη του άρθρου 7 του προτεινόμενου νόμου και στην παράγραφο 1 ορίζεται ότι ο υπόχρεος για διατροφή συμβαλλόμενος που συμφώνησε να δώσει διατροφή στο δικαιούχο άπορο συμβαλλόμενο μετά τη λύση του συμφώνου και πάλι μπορεί να αρνηθεί να την καταβάλει προτείνοντας ένσταση διακινδύνευσης της δικής του διατροφής ή των προσώπων που πρέπει να διατρέφει από γάμο.
Δηλαδή δύο άτομα ζουν επί δέκα έτη με σύμφωνο ελεύθερης συμβίωσης και έχουν συμφωνήσει ότι μετά την τυχόν λύση του συμφώνου ο εύπορος συμβαλλόμενος θα δώσει ως διατροφή στον άπορο συμβαλλόμενο ένα ποσό μηνιαίως και κάποια στιγμή ο εύπορος συμβαλλόμενος εγκαταλείπει τον άπορο και παντρεύεται μ’ ένα τρίτο πρόσωπο λύοντας έτσι το σύμφωνο συμβίωσης αυτοδίκαια.
Τότε, ο εύπορος συμβαλλόμενος, ο σύζυγος, θα δικαιούται να αρνηθεί τη διατροφή που υποσχέθηκε ακόμα κι αν ευθύνεται αποκλειστικά για τη λύση του συμφώνου συμβίωσης, αρκεί να υποστηρίξει ότι τώρα πρέπει να διατρέφει τη νέα σύζυγό του.
Δηλαδή τι λέει εδώ ο νόμος; Έκανες το σφάλμα κι έζησες με κάποιον σε σύμφωνο ελεύθερης συμβίωσης και ανέπτυξες και κάποιες υποχρεώσεις, αν, όμως, αναβαπτιστείς ως σωστός πολίτης και συνάψεις γάμο με ένα άλλο άτομο, η κοινωνία και η πολιτεία σε επιβραβεύουν και σου δίνουν το δικαίωμα να αποφύγεις κάθε υποχρέωση διατροφής του συμβαλλομένου σου στο σύμφωνο συμβίωσης αφού αυτός δεν είναι σύζυγός σου!
Τώρα, αν αυτό δεν είναι αδικία, ποιος είναι ο ορισμός τότε της αδικίας; Αλήθεια, έτσι περιμένουμε να διαπαιδαγωγήσουμε συνειδητοποιημένους και υπεύθυνους πολίτες;
Όμως, αυτό δεν ισχύει και στην αντίθετη περίπτωση και συγκεκριμένα στην παράγραφο 3 του άρθρου αυτού καθώς εκεί ρητά ορίζεται ότι αν κάποιος οφείλει διατροφή σε πρώην σύζυγο ή τέκνο και συγχρόνως οφείλει διατροφή στο συμβαλλόμενο του σε λυθέν σύμφωνο ελεύθερης συμβίωσης δεν μπορεί να αρνηθεί τη διατροφή στην πρώην σύζυγο ισχυριζόμενος ότι οφείλει διατροφή στην άπορη συμβαλλόμενη του σύμφωνου συμβίωσης, παρά τη λύση αυτού του συμφώνου.
Δηλαδή, σε κάθε περίπτωση ο συμβαλλόμενος στο σύμφωνο ελεύθερης συμβίωσης είναι λιγότερο σύζυγος και λιγότερο γονιός από το συμβαλλόμενο σε γάμο και το γονέα παιδιού που αποκτήθηκε σε γάμο και γι’ αυτό χρήζει λιγότερης προστασίας.
Αυτό είναι, κύριε Υπουργέ, το πνεύμα του νόμου και γι’ αυτό εμείς θεωρούμε ότι είναι άδικος και αδικαιολόγητος. Βέβαια, παρ’ ότι στο οικονομικό κομμάτι της ελεύθερης συμβίωσης ο προτεινόμενος νόμος δεν παρεμβαίνει ή παρεμβαίνει μόνο για να πείσει τους πολίτες ότι δεν πρέπει να τον προτιμούν γιατί το αδύναμο ουσιαστικά μέρος της ελεύθερης συμβίωσης θα μείνει παντελώς ακάλυπτο νομικά στο κοινωνικό κομμάτι της ελεύθερης συμβίωσης, ο νόμος παρεμβαίνει απροκάλυπτα και δραστικά και στο άρθρο 5 ορίζει ότι κάθε συμβαλλόμενος στο σύμφωνο συμβίωσης, εφόσον συγκατατίθεται ο άλλος σύζυγος, θα μπορεί να χρησιμοποιήσει τις κοινωνικές σχέσεις, το επώνυμο του άλλου ή να το προσθέτει στο δικό του.
Δηλαδή, ό,τι δεν μπορεί να κάνει κάποιος στο γάμο του, θα μπορεί να το κάνει ή να το επιβάλλει στην ελεύθερη συμβίωση. Δηλαδή, ο οικονομικά ισχυρός συμβαλλόμενος μπορεί να μη συμφωνήσει να καταβάλει διατροφή μετά τη λύση του, ενώ ο αδύναμος θα χρησιμοποιεί το επώνυμο του ισχυρού συμβαλλόμενου στις κοινωνικές του σχέσεις. Με λίγα λόγια δεν θα έχει διατροφή, θα έχει, όμως, επώνυμο.
Τώρα, κύριε Υπουργέ, αν οι διατάξεις αυτές είχαν την παραμικρή σοβαρότητα, θα μπορούσε κάποιος να πει πολλά. Επειδή, όμως, στερούνται νομικής σοβαρότητας, το μόνο που θα πω είναι ότι είναι διατάξεις επικίνδυνες κυρίως λόγω της αοριστίας τους και θα προκαλέσουν σοβαρή αναστάτωση στις συναλλαγές, καθώς δεν ορίζεται αν στην έννοια «κοινωνικές σχέσεις» περιλαμβάνονται και οι εργασιακές σχέσεις και οι οικονομικές συναλλαγές γιατί και αυτές είναι μορφή κοινωνικών σχέσεων.
Τότε τι θα γίνεται σε περίπτωση λύσης του συμφώνου που μάλιστα λύνεται τόσο εύκολα; Πόσα επώνυμα θα φέρουν οι εκάστοτε συμβαλλόμενοι και πόσο επικίνδυνο θα είναι αυτό για τις οικονομικές και νομικές τους συναλλαγές;
Όσον αφορά το τεκμήριο πατρότητας, η διάταξη του άρθρου 10 είναι σωστή γιατί ακριβώς ακολουθεί τις αντίστοιχες διατάξεις του Αστικού Κώδικα για το γάμο, ενώ για την περίπτωση λύσης του συμφώνου ορθώς ορίστηκε ότι θα εφαρμοστεί ό,τι και για την περίπτωση λύσης του γάμου και την άσκηση γονικής μέριμνας των τέκνων, παραπέμποντας ορθώς στο άρθρο 1513 του Αστικού Κώδικα.
Όταν ερχόμαστε βέβαια στο κληρονομικό δίκαιο, επιστρέφουμε στην αρχική άδικη διάκριση του επιζώντος συζύγου από τον επιζόντα συμβαλλόμενο σε σύμφωνο συμβίωσης. Και ενώ ο σύζυγος που επιζεί έχει κληρονομικό δικαίωμα εξ αδιαθέτου ίσο με το ? της κληρονομίας όταν συντρέχει με κληρονόμους πρώτης τάξης και στο ½ όταν συντρέχει με κληρονόμους άλλων τάξεων, ο συμβαλλόμενος στο σύμφωνο συμβίωσης που επιζεί έχει κληρονομικό δικαίωμα εξ αδιαθέτου ίσο με το 1/6 της κληρονομίας, όταν συντρέχει με κληρονόμους πρώτης τάξης και στο 1/3 όταν συντρέχει με κληρονόμους άλλων τάξεων.
Δηλαδή έχει να λαμβάνει σαφώς λιγότερη κληρονομία και μάλιστα άσχετα αν έζησε με το σύντροφό του σε ελεύθερη συμβίωση για όλη του τη ζωή, διότι πολύ απλά ο παρών νόμος δεν τον θεωρεί σύζυγο και μ’ αυτόν τον τρόπο τον τιμωρεί που επέλεξε να ζήσει όπως αυτός επέλεξε κι όχι όπως η κοινωνία του επέβαλε, δηλαδή μέσα σε γάμο.
Συγχρόνως, ο επιζών συμβαλλόμενος σε σύμφωνο ελεύθερης συμβίωσης στερείται από το εξαίρετο του άρθρου 1820 του Αστικού Κώδικα, δηλαδή από την οικοσκευή, το οικογενειακό αυτοκίνητο και όσα ορίζει ο νόμος για τον επιζώντα σύζυγο, ενώ και η νόμιμη μοίρα του είναι το ½ της εξ αδιαθέτου μερίδας που του αναλογεί, δηλαδή το ½ του 1/6 δηλαδή, το 1/12, δηλαδή πρακτικά τίποτα από την κληρονομία του αποβιώσαντα που τον αποκλήρωσε, ενώ ο σύζυγος λαμβάνει στην περίπτωση αυτή το 1/8.
Το κυριότερο, όμως, είναι ότι σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να τεθεί συμπληρωματική διάταξη στο άρθρο 932 του Αστικού Κώδικα, ώστε στην έννοια της οικογένειας του θύματος λόγω ψυχικής οδύνης από το θάνατο του οικείου τους να συμπεριληφθεί και ο σύντροφος που ζούσε με το θανόντα σε ελεύθερη συμβίωση, ώστε να αποτρέψουμε τις κοινωνικές αδικίες που έχουμε δει ως σήμερα και να δύναται αυτός ο σύντροφος να λαμβάνει τη σχετική αποζημίωση που τη δικαιούται πολύ περισσότερο από τυχόν συγγενείς του θανόντα με τους οποίους ο ίδιος μπορεί να μην είχε καμμία σχέση κατά τη διάρκεια της ζωής του.
Τέλος και εξίσου σημαντικό είναι ότι στο συμβαλλόμενο στο σύμφωνο ελεύθερης συμβίωσης πρέπει να θεμελιωθεί και αναγνωριστεί η δυνατότητα δικαιώματος στη σύνταξη του θανόντα συντρόφου του, κάτι που το Συμβούλιο της Επικρατείας επιδίκασε με μία και μόνο εξαιρετική του απόφαση και μάλιστα πρόσφατα. Ωστόσο το κράτος, η πολιτεία, αρνείται να θεσμοθετήσει, αναγκάζοντας τον πολίτη να καταφεύγει σε πολυδάπανες και χρονοβόρες δίκες έως την δικαίωσή του.
Το ΠΑ.ΣΟ.Κ., όμως, με πρόταση νόμου που κατέθεσε μόλις χθες, έχει προβλέψει και ρυθμίσει όλα τα παραπάνω ζητήματα, για να μην υφίσταται καμμία απολύτως διάκριση και καμμία αδικία σε βάρος των συμβαλλομένων στο σύμφωνο ελεύθερης συμβίωσης, σε σχέση με τα έγγαμα ζευγάρια.
Από όλες τις διατάξεις, όμως, του πρώτου κεφαλαίου του προτεινόμενου σχεδίου νόμου, γίνεται αντιληπτό ότι το παρόν σχέδιο νόμου είναι μια παρωδία νόμου, καθώς δείχνει μια πολιτεία, που αναγκάζεται να γνωρίσει μία πραγματικότητα -και δη την πραγματικότητα της ελεύθερης συμβίωσης των ζευγαριών και μόνο κατά ένα μέρος, δηλαδή μόνο των ετεροφύλων ζευγαριών- και αντί να τα θεσμοθετήσει με πληρότητα, δικαιοσύνη, ισότητα και ειλικρίνεια, την αποψιλώνει από κάθε έννοια δικαίου και προστασίας εκδηλώνοντας ρητά την άποψή της ότι ο μοναδικός άξιος δικαιϊκής προστασίας θεσμός είναι ο γάμος, ενώ η ελεύθερη συμβίωση είναι μία απόφαση που ταιριάζει σε νεαρά ανώριμα άτομα, που εν πάση περιπτώσει, η πολιτεία τους κάνει τη χάρη να τους αναγνωρίσει τόσο ώστε να μην θεωρούνται παράνομοι, χωρίς όμως να τους παρέχει καμμία δικαιϊκή προστασία και καμμία ουσιαστική αναγνώριση και χωρίς να επιτρέπει την ανάληψη πραγματικών ευθυνών μέσα από την επίμαχη ελεύθερη συμβίωση.
Για όλους, λοιπόν, τους παραπάνω λόγους, εμείς καταψηφίζουμε επί της αρχής αυτό το σχέδιο νόμου.
Όσον αφορά το δεύτερο κεφάλαιο του προτεινόμενου νομοσχεδίου, νομίζω ότι είναι προς της σωστή κατεύθυνση τόσο αναφορικά με την άσκηση της γονικής μέριμνας στα εκτός γάμου τέκνα από την αναγνώρισή τους και μετά όσο και στα ζητήματα της υιοθεσίας.
Η μόνη μου δε παρατήρηση είναι αναφορικά με το άρθρο 23 του προτεινόμενου νόμου, όπου θεωρώ ότι καλώς αυξήθηκαν τα όρια ποινής στο άρθρο 232 Α΄ του Ποινικού Κώδικα, ήτοι στη μη συμμόρφωση στις δικαστικές αποφάσεις που από δέκα μέρες έως ένα έτος τα πλαίσια ποινής διαμορφώθηκαν από έξι μήνες έως πέντε έτη.
Ωστόσο, θέλω να τονίσω ότι αντίστοιχα θα πρέπει κάποτε να αυξηθούν και τα όρια ποινής στο άρθρο 358 του Ποινικού Κώδικα, ήτοι στην παραβίαση υποχρέωσης διατροφής -που επίσης είναι από δέκα μέρες έως ένα έτος- ενώ εν προκειμένω το διακύβευμα είναι πολύ σοβαρότερο από το κύρος των δικαστικών αποφάσεων, καθώς είναι η διατροφή απόρων παιδιών και συζύγων που καταλήγει να τιμωρείται με εξευτελιστικά χαμηλές ποινές.
Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε.
(Χειροκροτήματα από την πτέρυγα του ΠΑ.ΣΟ.Κ.)
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Γεώργιος Σούρλας): Ευχαριστούμε την κ. Τζάκρη.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, έχω την τιμή να ανακοινώσω στο Σώμα ότι τη συνεδρίασή μας παρακολουθούν από τα άνω δυτικά θεωρεία της Βουλής, αφού προηγουμένως ξεναγήθηκαν στους χώρους του Μεγάρου της Βουλής των Ελλήνων, σαράντα εννιά μαθητές και μαθήτριες και τρεις συνοδοί καθηγητές από το 8ο Γυμνάσιο Ιλίου.
Η Βουλή τους καλωσορίζει και τους εύχεται «καλές σπουδές».
(Χειροκροτήματα από όλες τις πτέρυγες της Βουλής)
Το λόγο έχει ο ειδικός αγορητής του Συνασπισμού Ριζοσπαστικής Αριστεράς κ. Δρίτσας.
ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΔΡΙΤΣΑΣ: Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, κύριε Υπουργέ, ο νόμος αυτός, το σχέδιο νόμου που έχουμε προς συζήτηση θεωρητικά επιχειρεί να αντιμετωπίσει, να καλύψει και να ρυθμίσει ανάγκες και δικαιώματα τριών κατηγοριών πολιτών ή θα έπρεπε αρχικά, γιατί έτσι ξεκίνησε η συζήτηση.
Η πρώτη κατηγορία είναι αυτή των ανθρώπων που επιλέγουν να μην τελέσουν γάμο, αλλά εν πάση περιπτώσει θέλουν να συμβιώσουν και να έχουν ρυθμίσει τις διάφορες κοινωνικές, οικονομικές και άλλες σχέσεις τους σε μία πορεία ελεύθερης επιλογής του τρόπου της κοινωνικής και προσωπικής τους σχέσης.
Η άλλη είναι τα ζητήματα των ανθρώπων των μονογονεϊκών οικογενειών ή και των τέκνων που γεννώνται εκτός γάμου, όπως ήδη αναφέρθηκε.
Η τρίτη κατηγορία είναι η συμβίωση των ομοφύλων.
Η Κυβέρνηση, παρά το γεγονός ότι από εκεί ξεκίνησε η συζήτηση και αυτές οι ανάγκες είχαν αναδειχθεί, είχαν τεθεί και είχαν γεννήσει πληθώρα προβληματισμών και προτάσεων, αντί να τις θέσει σε μία διαδικασία εμβάθυνσης, διαβούλευσης και ωρίμανσης των απόψεων, προτίμησε να κάνει κάτι άλλο. Προτίμησε να διαχωρίσει τα ζητήματα των ομοφύλων, να τα θεωρήσει ως μη υπάρχοντα, ως ένα ζήτημα που καλό είναι να μην ασχολείται η πολιτεία μ’ αυτό, ως ένα ζήτημα που πρέπει να το αποσιωπά και ούτε καν να το θέτει σε μία διαδικασία. Και εν συνεχεία, προτίμησε να προχωρά σε ρυθμίσεις για τις άλλες ανάγκες των υπολοίπων κοινωνικών ομάδων. Όμως, πώς; Για να υπερασπιστεί το θρησκευτικό γάμο. Δηλαδή, «ράβδος εν γωνία…άρα βρέχει». Αυτό νομίζω ότι είναι και το «κλειδί» που μπορεί να οδηγήσει σε μία ανάγνωση αυτού του προτεινομένου σχεδίου νόμου.
Δηλαδή, δεν θέλουμε να ρυθμίσουμε ανάγκες και δικαιώματα κατά πρώτο λόγο έτσι όπως προκύπτουν και έτσι όπως περιγράφονται, έτσι όπως διεκδικούνται, αλλά θέλουμε να μη δημιουργήσουμε κανένα πρόβλημα και αντίθετα να περιχαρακώσουμε όλες εκείνες τις ρυθμίσεις της πολιτείας για το θρησκευτικό γάμο, λες και ο θρησκευτικός γάμος είναι πολιτειακή επιλογή, λες και δεν είναι επιλογή των θρησκευομένων ανθρώπων, λες και δεν είναι ιερό μυστήριο. Γιατί μόνο έτσι νοείται ο θρησκευτικός γάμος. Όλα τα άλλα παράγωγα των κοινωνικών, οικονομικών, περιουσιακών, ασφαλιστικών και κάθε άλλων σχέσεων που γεννώνται από το γάμο είναι ζητήματα της πολιτείας. Η θρησκευτικότητα του μυστηρίου του γάμου δεν είναι θέμα της πολιτείας, αλλά της Εκκλησίας, των χριστιανών, είναι θέμα της οποιασδήποτε πίστεως και δόγματος ανθρώπων.
Κι όμως, σ’ αυτές τις ρυθμίσεις έρχεται η Κυβέρνηση με ένα συντηρητισμό, με μία υπόκλιση θα έλεγα στον κοινωνικό συντηρητισμό, με μία υπόκλιση στην ηγεμονία της εκκλησιαστικής εξουσίας και όχι της Εκκλησίας να «αφυδατώσει» ακόμα και αυτές τις ρυθμίσεις που προτείνει σήμερα μ’ αυτόν εδώ το νόμο.
Επομένως το προτεινόμενο σχέδιο νόμου είναι πολύ πίσω από τις ανάγκες και από την πραγματικότητα και επιβεβαιώνει τον κοινωνικό συντηρητισμό, τον οποίο η Κυβέρνηση επιλέγει να τον θεσμοθετεί κιόλας. Επιλέγει μία «made in USA» λογική για το ρόλο του κράτους, του «κράτους-πατερούλη», ο Μπους φεύγει, αλλά το πνεύμα Μπους είναι διάχυτο και φαίνεται ότι παραμένει σ’ όλο τον πλανήτη και στην Ελλάδα. Το «κράτος-πατερούλης» είναι παρόν και σ’ αυτό εδώ το σχέδιο νόμου. Και απ’ αυτήν την άποψη, η θεσμοθέτηση της υποκρισίας και του κοινωνικού συντηρητισμού υπάρχει σ’ όλες τις διατάξεις αυτού του σχεδίου νόμου.
Το είπε και η εισηγήτρια της Πλειοψηφίας –επέμεινε σ’ αυτό- προς Θεού μη νομισθεί ότι κλονίζουμε το θρησκευτικό γάμο. Μα δεν τίθεται αυτό το θέμα όταν αντιμετωπίζει κάποιος τις ρυθμίσεις αυτού του τύπου. Ή μήπως πρέπει να οδηγηθούμε στον υποχρεωτικό γάμο, στον υποχρεωτικό θρησκευτικό γάμο; Διότι η ακραία συνέπεια μιας τέτοιας λογικής είναι αυτή.
Μ’ αυτά τα δεδομένα και η αφαίρεση της φράσης «ελεύθερη συμβίωση», κύριε Υπουργέ -παρά το γεγονός ότι πράγματι το σύμφωνο συμβίωσης κυριολεκτεί- στο σύμφωνο ελεύθερης συμβίωσης είναι πλεονασμός. Όμως επί του συμβολικού και επί του σημειολογικού, ακόμη και η αφαίρεση αυτής της λέξης νομίζω ότι στο ίδιο πνεύμα κινείται και αυτό υποδηλώνει. Δηλαδή μη και θεωρηθεί υπέρτερης σημασίας, πιο ελεύθερης, πιο δημοκρατικής, το σύμφωνο συμβίωσης από τις άλλες μορφές που μπορεί να διαλέξουν οι άνθρωποι.
Το σχέδιο νόμου για τις μεταρρυθμίσεις για την οικογένεια, το παιδί, την κοινωνία, παρά το θόρυβο που είχε προηγηθεί είναι άτολμο και κινείται κάτω από το χώρο του αυτονόητου και κάτω από τις ανάγκες. Δεν είναι μεταρρυθμιστικό παρά το γεγονός ότι έρχεται μ’ αυτόν το δειλό τρόπο να κάνει κάποιες ρυθμίσεις που μέχρι πρότινος δεν υπήρχαν.
Ξεκινήσαμε τη συζήτηση από τη θεσμοθέτηση του πολιτικού γάμου για τους ομοφύλους και φθάσαμε στη σιωπή. Γιατί, κύριε Υπουργέ; Είναι μια κοινωνική κατηγορία που έχει αναδείξει τις ανάγκες κοινωνικής συμβίωσης και προσωπικών επιλογών και στην Ελλάδα και σ’ όλο τον κόσμο μ’ ένα σαφή τρόπο. Έχουν περιγραφεί όλα τα ζητήματα και όλα τα προβλήματα. Είναι πια ένα ώριμο ζήτημα. Και το ζήτημα της συμβίωσης των ομοφύλων αλλά και του πολιτικού γάμου των ομοφύλων. Δεν μπορούμε να μείνουμε με κλειστά μάτια προς αυτή την κατεύθυνση. Καλώ όλες τις δυνάμεις της Βουλής επιτέλους να τοποθετηθούν σ’ αυτό το ζήτημα όχι με ιδεοληπτικό τρόπο αλλά επί τη βάσει των πραγματικών δεδομένων και των πραγματικών γεγονότων που περιγράφουν το πρόβλημα.
Αν θεσμοθετούμε επί τη βάσει φιλοσοφικών, θρησκευτικών ή άλλων δοξασιών, χαθήκαμε. Δεν είναι θεσμοθέτηση δημοκρατικού Κοινοβουλίου αυτή. Πρωτοπορεί σήμερα η Νέα Δημοκρατία στη συρρίκνωση και την αφυδάτωση δικαιωμάτων που είναι ώριμα και μάλιστα μ’ έναν τρόπο που είναι αντισυνταγματικός. Με ευθεία παραβίαση του άρθρου 4 του Συντάγματος διαμορφώνει αυτό το σχέδιο νόμου πολίτες δύο κατηγοριών, αλλά και με παραλογισμό, γιατί αυτές οι ρυθμίσεις αν ιδωθούν στο ευρωπαϊκό πλαίσιο και με τα δικαιώματα που έχουν οι Έλληνες πολίτες ή οι άλλοι Ευρωπαίοι πολίτες που μπορούν να ζήσουν στην Ελλάδα δημιουργεί εντελώς αντιφατικές καταστάσεις. Αυτό το καταλαβαίνουμε όλοι, διότι αν μία Ελληνίδα ή ένας Έλληνας έχουν συνάψει σύμφωνο συμβίωσης στη Γαλλία ή στην Ολλανδία πώς θα λειτουργήσει αυτό στην Ελλάδα; Αυτό ισχύει και για τα ομοφυλόφυλα ζευγάρια. Δεν θα αναγνωρίζονται τα δικαιώματά τους;
Απ’ αυτήν την άποψη ζητήματα που είναι ώριμα και καταξιωμένα θεωρητικά ως προς τις διακρίσεις και την ισότητα και ως προς το Σύνταγμα και ως προς τις διεθνείς συμβάσεις που έχει υπογράψει η χώρα μας μένουν μετέωρα και ανυπεράσπιστα. Η τροπολογία που έχουμε καταθέσει επ’ αυτού για το άρθρο 1 νομίζουμε ότι μέχρι τέλους της συζήτησης αυτού του νομοσχεδίου πρέπει να απασχολήσει όλες τις πτέρυγες της Βουλής.
Σύμφωνα με τον κατάλογο του Συμβουλίου της Ευρώπης το σύμφωνο συμβίωσης ομόφυλων δεν ισχύει στην Αλβανία, στην Αρμενία, στο Αζερμπαϊτζάν, στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, στη Βουλγαρία, στην Κύπρο, στην Εσθονία, στη Γεωργία, στην Ελλάδα, στην Ιρλανδία, στην Ιταλία –ξέρουμε τους λόγους- στη Λετονία, στη Λιθουανία, στη Μάλτα, στη Μολδαβία, στο Μονακό, στο Μαυροβούνιο, στην Πολωνία, στη Ρουμανία, στη Ρωσία, στο Σαν Μαρίνο, στη Σερβία, στη Σλοβακία, στην πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατίας της Μακεδονίας, στην Τουρκία και στην Ουκρανία. Αντιλαμβάνεστε ότι ξέρουμε στις περισσότερες από αυτές τις χώρες ποιο είναι το επίπεδο αναγνώρισης και κατοχύρωσης των δικαιωμάτων. Είναι υπερηφάνεια να συγκαταλέγεται η Ελλάδα μεταξύ αυτών των χωρών με τέτοιο status κατοχύρωσης δικαιωμάτων; Από αυτήν την άποψη είναι άλλος ένας προβληματισμός που καλό είναι πριν τελειώσει η συζήτηση αυτού του νομοσχεδίου να τεθεί και να απασχολήσει όλες τις πτέρυγες της Βουλής και αν είναι δυνατόν, να γίνει δεκτή η τροπολογία που έχουμε καταθέσει έστω και στο παρά πέντε.
Από εκεί και πέρα το σύμφωνο συμβίωσης που περιλαμβάνεται στο σχέδιο νόμου μοιάζει να περιλαμβάνει «ποινές» για όσους το επιλέγουν. Χαρακτηρίζεται ως μία χαλαρή μορφή ένωσης δύο ανθρώπων. Έτσι ναι μεν τα παιδιά που γεννιούνται θεωρούνται γνήσια και έχουν το τεκμήριο της πατρότητας αλλά στα ζητήματα των αποκτημάτων της κληρονομιάς, των ασφαλιστικών δικαιωμάτων και σε πολλά άλλα εισάγεται μια ανεπίτρεπτη ανισοτιμία σε σχέση με τα παντρεμένα ζευγάρια. Αυτές τις λεπτομέρειες θα τις πούμε στην κατ’ άρθρο συζήτηση. Για παράδειγμα δεν ισχύει το τεκμήριο του 1/3 για όσα αποκτήθηκαν στη διάρκεια της συμβίωσης, στην εξ αδιαθέτου κληρονομιά το 1/4 γίνεται 1/6 και το 1/2 γίνεται 1/3.
Πρόκειται περί «ποινών» οι οποίες δεν δικαιολογούνται από τη χαλαρότητα της ένωσης γιατί κανείς δεν μπορεί να πει ότι αυτή η ένωση είναι κατ’ ανάγκη χαλαρή. Προβλέπονται, κυρίως, ως ρήτρα αποτροπής αυτής της επιλογής. Εδώ έρχεται ως «κλειδί» ανάγνωσης του σχεδίου νόμου το «κράτος-πατερούλης». Κύριε Υπουργέ, το ότι βρεθήκατε στην ανάγκη όπως λέτε στην αιτιολογική έκθεση να προχωρήσετε σ’ αυτές τις ρυθμίσεις μ’ αυτήν την ατολμία δεν οφείλεται στο ότι πιεστήκατε από κάποιους που είχαν αυτές τις ιδέες. Οφείλεται σε πραγματικές ανάγκες οικονομικές, κοινωνικές, προσωπικές επιλογές που κάνουν οι άνθρωποι είτε για το θρησκευτικό γάμο, είτε για τον πολιτικό γάμο, είτε για το σύμφωνο συμβίωσης. Αυτά καθορίζονται από το σύνολο της πραγματικότητας γιατί θα τους κάνει εκείνους να επιλέξουν και επιλέγοντας, κατοχυρώνοντας τα στοιχειώδη σύμφωνα με τις δικές τους επιλογές γιατί αυτό είναι το οικογενειακό δίκαιο και όχι η επιβολή. Είναι η δυνατότητα να ασκηθούν δικαιώματα και να επιλεγούν λύσεις που ταιριάζουν στις συνθήκες της κάθε Ελληνίδας, του κάθε Έλληνα, του κάθε πολίτη.
Γιατί, λοιπόν, αυτά να είναι υποβαθμισμένα; Γιατί να είναι μικρής κατοχύρωσης όταν θα είναι επιλογές; Γιατί να εμπεριέχουν το στοιχείο της προσωρινότητας από την πολιτεία, για την επιλογή του καθένα αν θα μείνει άγαμος όλη του τη ζωή σε σύμφωνο συμβίωσης όλη του τη ζωή ή ένα μήνα, ή αν θα κάνει τρεις θρησκευτικούς γάμους ή πόσες άλλες σχέσεις.
Ο υπαινιγμός για μία συνείδηση εφήμερου ενώ θα είναι μια σχέση που θα κρατήσει ισόβια είναι απαράδεκτος για μια τέτοια νομοθετική ρύθμιση. Δεν σημαίνει με τίποτα ότι η ελεύθερη συμβίωση, η συμφωνία συμβίωσης δύο ανθρώπων ετερόφυλων ή ομόφυλων, δύο ανθρώπων που μπορεί να αλληλοβοηθήθηκαν για μεγάλο χρονικό διάστημα, να στηρίχθηκε ο ένας στον άλλο, να έβαλαν πλάτη και χρήμα για κοινές ανάγκες, να αγαπήθηκαν και να ονειρεύτηκαν μαζί και αυτό συμβαίνει πολύ συχνότερα πολλές φορές πια απ’ ό,τι συμβαίνει στους γάμους συμφέροντος, σκοπιμότητας, καταναγκασμού και σε όλους αυτούς που εξιδανικεύουμε δεν είναι πραγματικότητες που πρέπει να θεωρηθούν δεύτερης κατηγορίας. Γιατί να τις υποβαθμίσουμε, γιατί να τις εντάξουμε σε μία αποτροπή και όχι σ’ ένα δικαίωμα που από τις δυνατότητες και από την κρίση του καθένα θα μπορεί να ασκηθεί;
Αυτά είναι, λοιπόν, ζητήματα που πρέπει πολύ σοβαρά να τα σκεφθούμε και δυστυχώς ούτε ο αντίστοιχος διάλογος έγινε, ούτε η αντίστοιχη διαβούλευση παρά μόνο κάτι φοβικές κορώνες ακούστηκαν από εδώ και από εκεί ή κάτι σεξιστικά ευφυολογήματα -όχι από εσάς, κύριε Υπουργέ, ή από το Υπουργείο- που υποβάθμισαν τη σοβαρότητα του θέματος. Ελπίζω, έστω την υστάτη στιγμή η ελληνική Βουλή και οι πτέρυγες όλες της Βουλής να κατανοήσουν ότι μιλάμε για ανθρώπινες ζωές και όχι για ρυθμίσεις αριθμών.
Ευχαριστώ.
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Γεώργιος Σούρλας): Ευχαριστούμε, κύριε Δρίτσα.
Το λόγο έχει ο ειδικός αγορητής του Λαϊκού Ορθόδοξου Συναγερμού κ. Πλεύρης.
ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΠΛΕΥΡΗΣ: Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε.
Κύριε Υπουργέ, κύριοι συνάδελφοι, εμείς αυτό το νομοσχέδιο που έρχεται κατ’ αρχάς το θεωρούμε ως μνημείο υποκρισίας, τόσο από την κυβερνητική πλευρά όσο και από την πλευρά της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης και του ΣΥ.ΡΙΖ.Α. και θα εξηγήσω τους λόγους.
Κατ’ αρχάς, αν κατάλαβα καλά, τόσο το ΠΑ.ΣΟ.Κ. όσο και ο ΣΥ.ΡΙΖ.Α. θέλουν ουσιαστικά να μετονομάσετε τον πολιτικό γάμο σε σύμφωνο συμβίωσης και να το εφαρμόζετε και στα ομόφυλα ζευγάρια. Διότι, εάν τελικά όλες οι ρυθμίσεις αυτού του συμφώνου είναι ίδιες με τις ρυθμίσεις του γάμου, τότε δεν καταλαβαίνω για ποιον λόγο και σε επίπεδο συζήτησης θα έπρεπε να έρθει ένα σύμφωνο. Αν δηλαδή, τα πάντα, και οι υποχρεώσεις και τα δικαιώματα είναι κοινά, ποιο είναι το πρόβλημα κάποιος να κάνει ένα συμβολαιογραφικό σύμφωνο ή να πηγαίνει στο δημαρχείο να παντρεύεται;
Πάμε τώρα κατ’ αρχήν, σ’ αυτά τα θέματα που τέθηκαν για τα ομόφυλα ζευγάρια και να ξεκαθαρίσουμε κάποια πράγματα. Κατ’ αρχάς εμένα δεν μου αρέσει να κατατάσσω τις χώρες σε χώρες που σέβονται δικαιώματα ή που δεν σέβονται δικαιώματα. Και εάν το έκανα, κάποιος θα με έλεγε ρατσιστή. Αν κάποιοι όμως μπορούν να λένε ότι η Ιταλία, η Ιρλανδία, το Αζερμπαϊτζάν, η Αλβανία, η Κύπρος και η Ρωσία δεν σέβονται αυτά τα δικαιώματα, μπορεί να το λένε. Και ποιος τα σέβεται; Οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, η Μεγάλη Βρετανία, η Ισπανία, η Ολλανδία. Αυτό είναι κάτι φοβερά υποκριτικό.
Και είναι φοβερά υποκριτικό να λέμε για προοδευτικές κοινωνίες και μη προοδευτικές κοινωνίες. Και αμέσως θα σας εξηγήσω ένα πράγμα. Πού υπάρχει αυτήν τη στιγμή γάμος στα ομόφυλα ζευγάρια; Υπάρχει στο Βέλγιο σύμφωνα με την αιτιολογική σας έκθεση, στην Ισπανία, στη Μεγάλη Βρετανία και στην Ολλανδία, σε τέσσερις χώρες που έχουν βασιλεία. Τι είναι αυτές οι χώρες, συντηρητικές ή προοδευτικές; Γιατί εσείς εδώ έρχεστε και μας λέτε ότι οι προοδευτικές κοινωνίες έχουν αναγνωρίσει και το γάμο. Οι τέσσερις χώρες της Ευρώπης που έχουν αναγνωρίσει το γάμο των ομοφυλοφίλων ζευγαριών έχουν βασιλεία. Αυτό το πρότυπο θέλετε να μας φέρετε ως προοδευτική κοινωνία; Ή μήπως οι κοινωνίες όταν είναι για τα πολιτειακά τους είναι συντηρητικές και όταν είναι για τα κοινωνικά τους είναι προοδευτικές; Προφανώς η κάθε κοινωνία έχει τις δικές της ανάγκες, έχει τη δική της φιλοσοφία, έχει τα δικά της χρηστά ήθη που αναγνωρίζονται και από το δίκαιό μας και αναλόγως κρίνει. Τέσσερις χώρες, λοιπόν, που έχουν βασιλεία και ο ΣΥΡΙΖΑ μας τις φέρνει ως υπόδειγμα προοδευτικών κοινωνιών, είναι οι μόνες που έχουν αναγνωρίσει τον γάμο των ομοφυλοφίλων.
Συνεπώς ας τελειώσει αυτό το παραμύθι των ώριμων και μη ώριμων κοινωνιών. Είναι ώριμη η κοινωνία της Ολλανδίας που έχει κόμμα παιδεραστών; Ωριμότητα είναι αυτό; Και το επόμενο στάδιο της ελληνικής κοινωνίας είναι να αναγνωρίσουμε και την παιδεραστία; Γιατί οι κοινωνίες που μας φέρνετε ως παράδειγμα, αυτά έχουν. Είναι μια κοινωνία που έχει αναγνωρίσει τα ναρκωτικά, που έχει τις γυναίκες στη βιτρίνα, άμα πάτε στο Άμστερνταμ, και τις διαλέγεις σαν προϊόν και αυτή τη χώρα μας τη φέρνετε ως πρότυπο ώριμης κοινωνίας. Προτιμώ την Ελλάδα, η οποία και σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα έχει δείξει και το έχει αποδείξει και πολλές φορές και έχει δεχθεί πίεση στα ανθρώπινα δικαιώματα των μειονοτήτων που έχει στις γύρω χώρες και σε καμμία περίπτωση δεν μπορεί να κατηγορηθεί ότι δεν σέβεται τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Και έρχομαι σ’ αυτό τώρα, για να δούμε όλη την υποκρισία. Μπορείτε να μου φέρετε ένα νομοθετικό κείμενο που να μιλάει για δικαιώματα ομόφυλων ζευγαριών; Πουθενά δεν υπάρχει. Λέει για δικαιώματα των ατόμων ανάλογα με τη σεξουαλική τους προτίμηση. Και ερωτώ: Η σεξουαλική προτίμηση είναι μόνο ομόφυλα και ετερόφυλα ζευγάρια; Γιατί άμα μπούμε στη λογική ότι πρέπει να φέρουμε το σύμφωνο για να σεβαστούμε τα δικαιώματα ως προς τον σεξουαλικό προσανατολισμό, τότε εγώ θα σας θέσω και ένα άλλο θέμα. Είναι ένας Πακιστανός, ο οποίος σύμφωνα με τη θρησκεία του έχει δικαίωμα να έχει τέσσερις γυναίκες. Και αυτό, κύριε Δρίτσα, δεν είναι σεξιστικό. Είναι μια κοινωνική πραγματικότητα.
Σε κάποιες κοινωνίες, λοιπόν, ο σεξουαλικός τους προσανατολισμός τους επιτρέπει την πολυγαμία. Έτσι, μπορεί κάποιος στο Πακιστάν να είναι παντρεμένος με τέσσερις γυναίκες. Και έρχεται εδώ πέρα, σαν οικονομικός μετανάστης, λαθρομετανάστης ή όπως έρθει και μπορεί να πει «μου πιέζετε το σεξουαλικό μου προσανατολισμό, τη σεξουαλική μου επιλογή». Αφού φέρνετε σύμφωνο συμβίωσης και αφού ο σεξουαλικός προσανατολισμός είναι θέμα ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τότε να μου σεβαστείτε και το σύμφωνο συμβίωσής μου με τέσσερα άτομα. Και θα έρθει κάποιος άλλος να επικαλεστεί ότι εμείς είμαστε τρεις άνδρες και τέσσερις γυναίκες και έχουμε δικαίωμα σεξουαλικού προσανατολισμού.
Τι έχετε να πείτε γι’ αυτά; Και όσο αστεία και να φαίνονται είναι πραγματικότητες. Γιατί η σεξουαλική επιλογή δεν περιορίζεται σε ομόφυλα και ετερόφυλα, επεκτείνεται και στους πολυγαμικούς. Και σας έφερα συγκεκριμένο παράδειγμα. Σχεδόν η μισή υφήλιος, δηλαδή όσες είναι μουσουλμανικές χώρες επιτρέπουν τον γάμο με περισσότερα άτομα. Τι σημαίνει αυτό; Ότι αν εμείς εδώ στην Ελλάδα πούμε ότι το σύμφωνο δεν το πηγαίνουμε για περισσότερα άτομα ή τον γάμο δεν τον θέλουμε για περισσότερα άτομα, τους προσβάλλουμε κάποιο ανθρώπινο ή ατομικό δικαίωμα;
Μα είναι σοβαρά πράγματα αυτά, να λέγονται μέσα στο ελληνικό Κοινοβούλιο; Είναι δυνατόν μια κοινωνία να κρίνεται ως προς τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων της αναλόγως με τη σεξουαλική προτίμηση;
Και πείτε μου: Στη σημερινή ελληνική κοινωνία πού υπάρχει διάκριση; Πείτε μου έναν τομέα που υπάρχει διάκριση, να έχετε ακούσει μια περίπτωση ότι δεν πήραν κάποιον σε μια δουλειά ή ότι του άσκησαν πίεση και κριτική επειδή ήταν ομόφυλος ή επειδή ήταν πολυγαμικός ή επειδή ήταν οτιδήποτε άλλο. Μήπως ζείτε σε κάποιες άλλες εποχές κάποιοι εδώ και νομίζετε ότι είμαστε σ’ εποχές που κυνηγούσαν τους ανθρώπους; Προς Θεού! Η ελληνική κοινωνία έχει φτάσει σ’ ένα τέτοιο επίπεδο και δεν χρειάζεται νομοθετικές ρυθμίσεις πυροτεχνήματα για να πείσει για τα αυτονόητα. Δεν είναι δυνατόν όμως, να έρχεστε εδώ και πέρα και να συνδέετε τη σεξουαλική προτίμηση με το ατομικό δικαίωμα και να θέλετε να επιβάλλετε σε μια κοινωνία να ρυθμίζει καταστάσεις.
Εμείς, κύριε Υπουργέ, θεωρούμε ότι και εσείς έχετε την πολιτική βούληση να φέρετε το σύμφωνο συμβίωσης και για τα ομόφυλα ζευγάρια και το μόνο που σκεφτήκατε ήταν το πολιτικό κόστος. Διότι, είτε το θέλετε, είτε όχι, η μεγάλη δεξαμενή της Νέας Δημοκρατίας είναι κάποιοι άνθρωποι οι οποίοι δεν είναι προοδευτικοί του τύπου της Ολλανδίας, για να τους αρέσουν οι βιτρίνες με τις γυναίκες και τα κόμματα παιδεραστών. Είναι ένας πιο συντηρητικός κόσμος και του αρέσει να υπάρχουν οι βασικές κοινωνικές δομές. Είναι προοδευτική κοινωνία.
ΜΑΡΙΑ ΔΑΜΑΝΑΚΗ: Γιατί εννοείτε ότι εμάς μας αρέσουν αυτά;
ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΠΛΕΥΡΗΣ: Δεν εννοώ τίποτε. Φέρατε ως παράδειγμα κάποιες προοδευτικές κοινωνίες. Δεν είναι προοδευτικές κοινωνίες; Δεν διέκοψα κανέναν.
ΑΝΝΑ ΦΙΛΙΝΗ: Μας θίγουν αυτά που λέτε.
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Γεώργιος Σούρλας): Παρακαλώ, μη διακόπτετε τον κ. Πλεύρη. Έχει δικαίωμα να εκφραστεί ελεύθερα. Δεν έχει δικαίωμα να εκφέρει απόψεις; Είναι πολιτικό…
ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΠΛΕΥΡΗΣ: Αν μου πείτε ότι η Ολλανδία δεν είναι ώριμη κοινωνία, κανένα πρόβλημα, κυρία Δαμανάκη. Πείτε το εδώ. Μην τη φέρνετε όμως σαν πρότυπο για να μας επιβάλετε εδώ πέρα κάποιες αντιλήψεις που είναι τελείως μακριά.
ΙΩΑΝΝΗΣ ΑΜΟΙΡΙΔΗΣ: Η ηθική αυτού του τύπου ανήκει…
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Γεώργιος Σούρλας): Κύριε Αμοιρίδη, παρακαλώ. Ήρεμα. Μη διακόπτετε. Είστε γραμμένος και θα μιλήσετε όταν θα έρθει η σειρά σας. Υπομονή.
ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΠΛΕΥΡΗΣ: Αυτήν τη στιγμή η ελληνική κοινωνία έχει κάποιες δομές. Η δική σας βούληση ήταν να το φέρετε και θα σας εξηγήσω, κύριε Υπουργέ, γιατί. Κατ’ αρχάς όλη αυτή η ιστορία και για τους ετερόφυλους όπως έρχεται, ξεκίνησε από ένα μεγάλο ψέμα. Είπατε ότι ήταν μια κοινωνική αναγκαιότητα. Και ο ίδιος είπατε μέσα στην επιτροπή, ότι στις πρώτες σφυγμομετρήσεις το 80% των Ελλήνων πολιτών ήταν κατά του συμφώνου, ακόμη και για τα ετερόφυλα ζευγάρια. Συνεπώς ποια κοινωνική απαίτηση υπήρχε, όταν το 80% ήταν εναντίον; Και λέτε, ότι δεν είχαν σωστή ενημέρωση. Μα η κοινωνική αναγκαιότητα ξεκινά, το ζητάει η κοινωνία και μετά γίνεται η ενημέρωση. Εδώ πέρα εσείς κάνατε μια μονόπλευρη ενημέρωση. Απ’ όλα τα πολιτικά κόμματα, απ’ όλους τους πολιτικούς διαύλους δεν τόλμησε να βγει κανένας να πει ότι δεν θέλουμε σύμφωνο συμβίωσης και εμείς θέλουμε να υποστηρίξουμε το θεσμό του γάμου.
Όποιος το έλεγε αυτό έπεφταν να τον φάνε. Αυτή ήταν η άποψη του 80% των Ελλήνων σύμφωνα με τις σφυγμομετρήσεις. Αυτό το 80% εκπροσωπήθηκε πουθενά; Και λέτε ότι τώρα έχει φθάσει να είναι σχεδόν ανάποδα το αποτέλεσμα για τα ετερόφυλα ζευγάρια. Βέβαια αφού βιάστηκε η ελληνική κοινωνία, με μία πίεση ότι εάν τυχόν δεν θέλετε το σύμφωνο συμβίωσης είστε αναχρονιστικοί, είστε μακριά από την κοινωνική πραγματικότητα!
Για ποιους λόγους εμείς είμαστε κατά του συμφώνου συμβίωσης; Είναι και κοινωνικοί και ηθικοί λόγοι, αλλά θα προσπαθήσω να αποδομήσω και τα επιχειρήματά σας από τη φιλελεύθερη αντίληψη, τη δική σας.
Πρώτα από όλα, κύριε Υπουργέ, είτε το θέλετε είτε όχι, αυτό που θέλετε να κατασκευάσετε είναι ανταγωνιστικό του γάμου και θα σας εξηγήσω γιατί. Γιατί είναι ελκυστικό. Και αυτό γιατί; Γιατί εδώ κάποιος μπορεί να έρθει σε μία συμβίωση, να έχει σχεδόν όλα τα δικαιώματα του γάμου και να μην έχει τις υποχρεώσεις.
Είναι δηλαδή το ισχυρό μέρος και σου λέει «αντί να παντρευτώ θα κάνω ένα σύμφωνο συμβίωσης, θα κάνω ουσιαστικά ένα οιωνεί προγαμιαίο συμβόλαιο». Αυτά απαγορεύονται στην Ελλάδα, αλλά ουσιαστικά στο σύμφωνο συμβίωσης επιτρέπονται. Θα παραιτηθεί το αδύναμο μέρος από δικαιώματα διατροφής, από δικαιώματα αξίωσης στα αποκτήματα, από όλα τα θέματα και ανά πάσα στιγμή ένα πρωί θα στείλω ένα εξώδικο και θα λύσω αυτό το σύμφωνο.
Δεν είναι πιο ελκυστικό; Δεν είναι πιο ελκυστικό για τον ισχυρό παράγοντα να το προτιμήσει; Βεβαίως είναι πιο ελκυστικό και θα το προτιμήσει. Ουσιαστικά ενώ στις παλιότερες ελληνικές ταινίες λέγαμε «στρίβειν διά του αρραβώνος», τώρα θα λέμε «στρίβειν διά του συμφώνου».
Είναι μια ιδανική περίπτωση και αυτό θα λειτουργήσει ανταγωνιστικά του γάμου. Εγώ δέχομαι και στην αιτιολογική σας έκθεση ότι στη φιλοσοφία σας αντιλαμβάνεστε ότι ο γάμος είναι κάτι προτιμητέο, κάτι καλύτερο. Είναι λογικό να το λέτε αυτό.
Εμείς δεν είμαστε της άποψης ότι και η πολιτική εξουσία πρέπει να είναι ηθικά αχρωμάτιστη, να μην παίρνει θέση για το θρησκευτικό, τον πολιτικό γάμο ή το σύμφωνο συμβίωσης. Αν είναι δυνατόν! Όμως, κύριε Υπουργέ, το αντιλαμβάνεστε ότι για τον κόσμο είναι κάτι το ελκυστικό. Θα το προτιμήσει. Και τελικά αυτό θα λειτουργήσει εις βάρος της κοινωνικής συνοχής, γιατί άλλωστε και ο γάμος είναι το θεμέλιο της οικογένειας.
Ερχόμαστε όμως τώρα και στην περίπτωση της φιλελεύθερης αντίληψης, όπου λέτε ότι κάποιοι άνθρωποι μιλάνε για ελευθερία των συμβάσεων. Μέσα σ’ αυτά τα πλαίσια γιατί να μη ρυθμίζεται η συμβίωση; Όλα τα θέματα που ρυθμίζονται είναι λελυμένα από τον Αστικό Κώδικα.
Αν αυτήν τη στιγμή γίνει ένα σύμφωνο συμβίωσης και έχει παραιτηθεί το αδύναμο μέρος από όλα τα δικαιώματα που θα μπορούσε να έχει, δηλαδή δεν έχει δικαίωμα διατροφής, δεν έχει δικαίωμα συμμετοχής στα αποκτήματα, τότε το μόνο που μένει είναι ένα κληρονομικό δικαίωμα στο 1/6. Αυτό είναι που μένει.
Το τέκνο δεν προστατεύεται σήμερα επαρκέστατα ακόμα και αν είναι εκτός γάμου; Γιατί το αναφέρετε ως παράδειγμα. Ποιο είναι το πρόβλημα των τέκνων; Αυτήν τη στιγμή για το τέκνο με μια απλή διαδικασία πλέον, αυτομάτως αναγνωρίζεται η πατρότητα, είτε με εκουσία διαδικασία, εάν συμφωνούν τα μέρη, είτε και με αντιδικία. Δεν εξυπηρετείτε καμμία αναγκαιότητα.
Είμαστε μήπως σε μια εποχή που αν ένα ζευγάρι μένει στο διπλανό σπίτι και δεν είναι παντρεμένο ή δεν έχει κάνει σύμβαση ελεύθερης συμβίωσης –τώρα πια συμβίωσης όπως το διορθώσατε- θα κακοχαρακτηριστεί; Εξυπηρετεί κάποια κοινωνική αναγκαιότητα;
Έχετε ακούσει να λένε «αυτοί δεν έχουν σύμφωνο συμβίωσης», άρα είναι κοινωνικά στιγματισμένοι; Αυτό θα είχε μία λογική εάν ήμασταν σε μια εποχή που πραγματικά ένα ζευγάρι που θα έμενε μαζί και δεν θα ήταν αρραβωνιασμένο ή παντρεμένο, θα ήταν κοινωνικά στιγματισμένο. Δεν εξυπηρετείτε κάποια κοινωνική αναγκαιότητα. Απολύτως καμμία κοινωνική αναγκαιότητα.
Εμείς, λοιπόν, θεωρούμε ότι όλος αυτός ο θεσμός είναι τελείως ξένος από την ελληνική κοινωνία, είναι τελείως ξένος από την κουλτούρα και τη φιλοσοφία του ελληνικού λαού και το φέρνετε επιβάλλοντάς το στον ελληνικό λαό, επιβάλλοντάς το με μια λογική ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Δεν υπάρχει τέτοιο θέμα ούτε για ομόφυλα ούτε για ετερόφυλα ζευγάρια. Δεν υπήρξε καμμία απαίτηση από την κοινωνία.
Τώρα έρχομαι στο σημαντικότερο κατά την άποψή μου θέμα, κύριε Υπουργέ, και θέλω να σας εξηγήσω για ποιο λόγο κατά βάση εγώ πιστεύω ότι αυτό εσείς θέλατε να το φέρετε και για τα ομόφυλα ζευγάρια. Εδώ θα σας καταλογίσω μια πολιτική δειλία, διότι αυτήν τη στιγμή ανοίγετε την πόρτα να γίνει το σύμφωνο συμβίωσης για το ομόφυλα ζευγάρια, χωρίς να χρεώνεστε το πολιτικό κόστος.
Θα σας το εξηγήσω. Σύμφωνα με το γάμο, ό,τι και να λένε, όσοι δήμαρχοι και να βρεθούν για να κάνουν πολιτικούς γάμους, δεν θα υπάρξει σε κανένα δικαστήριο ούτε ευρωπαϊκό -διότι ρητώς από την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου εξαιρείται το οικογενειακό δίκαιο και ο γάμος είναι μέρος του οικογενειακού δικαίου- ούτε μια περίπτωση να δικαιωθεί κάποιος. Όλοι αυτοί οι γάμοι θα είναι ανυπόστατοι και δεν πρόκειται να δικαιωθούν.
(Στο σημείο αυτό κτυπάει το κουδούνι λήξεως του χρόνου ομιλίας του κυρίου Βουλευτή)
Στο σύμφωνο όμως είναι αλλιώς τα πράγματα, κύριε Υπουργέ. Στο σύμφωνο συμβίωσης γνωρίζετε ότι νομικά, επειδή πρόκειται για μία σύμβαση στα πλαίσια των ελευθεριών των συμβάσεων, αν προσφύγει ένα ομόφυλο ζευγάρι, τότε υπάρχει θέμα.
Το γνωρίζετε πολύ καλά. Γιατί τότε δεν θα κρίνει με βάση τις αρχές του οικογενειακού δικαίου ο δικαστής, ακόμα και ο εθνικός δικαστής, δεν σας πηγαίνω σε ευρωπαϊκό δικαστήριο. Και το πιο πιθανό είναι κρίνοντας ο δικαστής –να δανειστώ έναν όρο από αυτούς που θέλουν να μας λένε- όσο συντηρητικός και να είναι, εφαρμόζοντας την αρχή της ισότητας σ’ ένα σύμφωνο, θα πρέπει να το επεκτείνει και στα ομόφυλα ζευγάρια και αυτό το γνωρίζετε.
Εμείς το αναφέρουμε εδώ ώστε όταν έλθει μια δικαστική απόφαση και πει ότι το σύμφωνο συμβίωσης εφαρμόζεται και για τα ομόφυλα ζευγάρια, να μην έλθετε να μας πείτε ότι πρέπει να σεβαστούμε τη δικαιοσύνη ή ότι μας πιέζει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Είναι μία συνειδητή πολιτική απόφαση, δική σας. Δεν έχετε το πολιτικό θάρρος να έλθετε κα να πείτε «δεν θέλουμε να έλθει στα ομόφυλα ζευγάρια και δεν φέρνουμε καθόλου το σύμφωνο». Ανοίγετε την πόρτα με τη δυνατότητα της δικαστικής οδού.
Εμείς εδώ, ως κόμμα, έχουμε τη δυνατότητα και το πολιτικό θάρρος να αναμετρηθούμε και να πούμε ότι εμείς δεν συμφωνούμε με το σύμφωνο συμβίωσης και αναλαμβάνουμε τις ευθύνες. Εσείς δεν έχετε αυτό το πολιτικό θάρρος. Ανοίγετε την πόρτα του συμφώνου συμβίωσης για τα ομόφυλα ζευγάρια και μετά θα έλθετε να πείτε ότι αυτό ήταν απόφαση της Ευρωπαϊκή Ένωσης, ενώ θα ήταν συνειδητή απόφαση δική σας, διότι γνωρίζετε ότι στα δικαστήρια αυτό θα «πέσει».
Ολοκληρώνοντας –ούτε είκοσι δευτερόλεπτα- θέλω να πω ότι εμείς πιστεύουμε ότι και τα ομόφυλα ζευγάρια πρέπει να έχουν κάποια φόρμουλα για να ρυθμίζουν κάποια θέματά τους. Θεωρούμε όμως ότι αυτό μπορεί να γίνει από το υπάρχον δίκαιο. Και στα πλαίσια του κληρονομικού και στα πλαίσια άλλων θεμάτων υπάρχουν δυνατότητες να παρέμβουμε. Πραγματικά αυτοί οι άνθρωποι το όποιο πρόβλημα έχουν να το λύσουν, όχι όμως με κοινωνική και νομική αναγνώριση αυτών των μορφών της συμβίωσης.
(Χειροκροτήματα από την πτέρυγα του Λαϊκού Ορθόδοξου Συναγερμού)
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Γεώργιος Σούρλας): Ευχαριστούμε τον κ. Πλεύρη.
Το λόγο έχει ο Κοινοβουλευτικός Εκπρόσωπος του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας κ. Σκυλλάκος.
ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΣΚΥΛΛΑΚΟΣ: Συζητάμε σήμερα το θέμα της ελεύθερης διαβίωσης και το αν θα έπρεπε να μπουν κανόνες σε ζευγάρια που θέλουν να έχουν πιο χαλαρούς δεσμούς απ’ ό,τι με το γάμο.
Είναι ένα υπαρκτό πρόβλημα. Και στην Ελλάδα και σ’ άλλες χώρες, υπάρχει ένας αριθμός ανθρώπων που είτε από πεποίθηση είτε εξ ανάγκης είτε γιατί τους βολεύει, θέλουν να μην υπάρχουν γενικά κανόνες αναγκαστικού δικαίου, να είναι σφικτά υποχρεωτικά τα πράγματα σε σχέση με τη συμβίωσή τους, οπότε δεν θέλουν να φθάσουν στο γάμο. Θέλουν μια χαλαρότερη σχέση, με κανόνες όμως.
Αυτό συζητείται και στην Ελλάδα και στην Ευρώπη. Έχει προχωρήσει και σ’ άλλες χώρες, σε μια εποχή που η πολιτική που εφαρμόζεται και στην Ελλάδα και σ’ αυτές τις χώρες είναι σε βάρος των νέων ζευγαριών και της οικογένειας. Δηλαδή όλη η οικονομική και κοινωνική πολιτική, έτσι όπως εφαρμόζεται, οδηγεί τους νέους ανθρώπους σε μεγάλο δισταγμό να παντρευτούν στην ηλικία που πρέπει, διότι δεν έχουν εργασία. Ακόμα ο μέσος όρος ηλικίας που παντρεύονται είναι όλο και μεγαλύτερος. Ανεβαίνει ο μέσος όρος της ηλικίας, λόγω των κοινωνικών προβλημάτων που δημιουργούνται από τις πολιτικές που εφαρμόζονται, που εφαρμόζει και η σημερινή Κυβέρνηση, όπως και οι προηγούμενες. Φθάνει δηλαδή στα είκοσι εννέα έως τριάντα χρόνια ο άλλος για να αποφασίσει αν θα παντρευτεί.
Άλλο αποτέλεσμα αυτής της πολιτικής είναι το να μην κάνουν πολλά παιδιά. Και γι’ αυτό φθάσαμε στο ένα παιδί και δημιουργείται και δημογραφικό πρόβλημα.
Ταυτόχρονα μ’ όλα αυτά, και επειδή είναι πολύ σκληρές -για να μην πω ανάλγητες- οι πολιτικές που εφαρμόζονται στα λαϊκά στρώματα, γίνεται και μια προσπάθεια -την είχε ζητήσει και ο Πρωθυπουργός από τους Υπουργούς- ό,τι φιλοκοινωνικό μπορεί να εμφανίσει κάθε Υπουργείο να το βγάλει από το συρτάρι και να το προβάλει για λόγους επικοινωνιακούς, μπροστά στην αρνητική εικόνα που δημιουργούσε η Κυβέρνηση με την πολιτική της. Σ’ αυτό το πλαίσιο, λοιπόν, το κοινωνικό, πολιτικό και επικοινωνιακό και μ’ αυτούς τους επικοινωνιακούς στόχους έρχεται από το Υπουργείο Δικαιοσύνης αυτό, το οποίο είναι υπαρκτό ζήτημα και πρέπει να λυθεί με κάποιους κανόνες.
Για όλους αυτούς τους λόγους, λοιπόν, εμείς θεωρούμε ότι υπάρχει η ανάγκη, αλλά για τους υπόλοιπους λόγους, όπως εξήγησα, θα ψηφίσουμε «παρών» επί της αρχής. Δεν θέλουμε δηλαδή αυτό να είναι «σωσίβιο» -να το πω έτσι- της Κυβέρνησης για τη γενικότερη πολιτική της για τα νέα ζευγάρια, για την οικογένεια κ.λπ.. Αυτό είναι η ουσία του «παρών» που δίνουμε.
Δεύτερον, υπάρχουν απόψεις από φορείς -και αν κατάλαβα καλά και από το ΠΑ.ΣΟ.Κ.- που ασκούν μια κριτική ότι στο σύμφωνο ελεύθερης συμβίωσης, θα έπρεπε να υπάρχουν περίπου ή πλήρως οι ίδιοι κανόνες οι οποίοι υπάρχουν και στο γάμο. Και απ’ ό,τι κατάλαβα από τη συζήτηση στην επιτροπή από την εισηγήτρια του ΠΑ.ΣΟ.Κ. προς τα εκεί έγερνε η άποψή της και η διαφωνία της και συνεχώς προσέθετε και παρατηρήσεις, ώστε να εξισωθεί το σύμφωνο συμβίωσης με τους κανόνες του γάμου. Όποιος θέλει τους κανόνες αυτούς του γάμου συνειδητά, παντρεύεται. Δεν χρειάζεται να πάει στο σύμφωνο ελεύθερης συμβίωσης. Το σύμφωνο αυτό έχει από τη φύση του χαλαρότερους δεσμούς. Δεν είναι ένα πλαίσιο αναγκαστικού δικαίου τόσο αυστηρό όπως είναι στο γάμο. Δεν συμφωνούμε, λοιπόν, με την άποψη ότι θα έπρεπε να είναι το ίδιο πράγμα περίπου το σύμφωνο συμβίωσης με το γάμο.
Επίσης συμφωνούμε με την άποψη που ακούστηκε λίγο από το ΠΑ.ΣΟ.Κ. και περισσότερο από τον ΣΥ.ΡΙΖ.Α., που ασκούν κριτική για το ότι θα έπρεπε σ’ αυτό το σύμφωνο να συμπεριληφθούν και τα ομόφυλα ζευγάρια. Εμείς δεν έχουμε ούτε προκαταλήψεις ούτε καμμία ρατσιστική διάθεση για κάποιους που έχουν διαφορετική σεξουαλική προτίμηση και θέλουν να ζουν διαφορετικά. Ξέρουμε πολύ καλά ότι υπάρχουν διακρίσεις, όχι από το νόμο αλλά στην πράξη. Στην πράξη υπάρχουν διακρίσεις και θα έπρεπε να γίνει μια ολόκληρη συζήτηση και να υπάρξει και πρακτική και πολιτικές, αν θέλετε, που να αλλάξουν αυτήν την κατάσταση. Να μη θεωρούνται, δηλαδή, στον περίγυρό τους ή να αντιμετωπίζονται στο χώρο εργασίας ή στο χώρο διαβίωσης ή σε οποιονδήποτε χώρο σαν άνθρωποι άλλης κατηγορίας, κατώτερης κατηγορίας, να είναι δακτυλοδεικτούμενοι κ.λπ. Θα πρέπει να υπάρχει μια κοινωνία ανοχής. Ως προς αυτό να ανοίξει μια συζήτηση και να συμβάλλουμε και εμείς ως κόμμα. Άλλο αυτό και άλλο ο γάμος ή το σύμφωνο ελεύθερης συμβίωσης.
Το σκεπτικό το δικό μας ξεκινάει από το εξής. Πώς ιστορικά δημιουργήθηκε ο γάμος; Γιατί ο γάμος είναι δημιούργημα των τελευταίων χιλιετηρίδων. Πριν από τέσσερις πέντε χιλιετηρίδες δεν υπήρχε γάμος, δεν υπήρχε ο θεσμός του γάμου και πριν από δεκάδες χιλιάδες χρόνια σίγουρα σε καμμία περιοχή της γης δεν υπήρχε γάμος, δεν υπήρχε τελετουργικό, δεν υπήρχαν κανόνες. Ο πυρήνας του γάμου ιστορικά, έτσι όπως δημιουργήθηκε, είναι για να εξασφαλιστει με κανόνες αναγκαστικού δικαίου –περισσότερο ή λιγότερο αναγκαστικού δικαίου από παλιά- η διαιώνιση του είδους, η αναπαραγωγή, ότι θα υπάρξουν τα παιδιά από το γάμο τα οποία θα πρέπει να εξασφαλιστούν, τα αδύνατα μέρη να εξασφαλίζονται, η σύζυγος, να εξασφαλίζεται δηλαδή η αναπαραγωγή. Και αυτό ενδιέφερε και την πολιτεία κι έπρεπε να μπουν κανόνες.
Βεβαίως υπάρχει και το ζήτημα της ιδιοκτησίας που έσπρωξε προς τα εκεί, στο γάμο, σε σχέση και με κληρονομικά δικαιώματα κ.λπ. Από τη στιγμή που υπήρξε η ιδιοκτησία, άρχισε να μπαίνει και το ερώτημα του πώς θα εξασφαλίζεται το παιδί με την περιουσία. Όλα αυτά οδήγησαν στο γάμο. Όλα όμως έχουν σχέση με τη διαιώνιση του είδους κι όχι με τη σεξουαλική σχέση. Θα πάρουμε τώρα τη σεξουαλική σχέση από το «παράθυρο» να την κάνουμε ότι αυτή είναι η γενεσιουργός αιτία του γάμου; Δηλαδή πριν από χίλια και δυο χιλιάδες χρόνια ήθελαν να ρυθμίζουν τις σεξουαλικές σχέσεις των ανθρώπων και έκαναν γάμους; Δεν ήταν αυτός ο λόγος. Ξεκινώντας απ’ αυτό το σκεπτικό, δεν βλέπουμε το λόγο να ενταχθούν τα ομόφυλα ζευγάρια εκεί.
Τώρα, περί δικαιωμάτων. Αρχίζει και γίνεται μία διαστρέβλωση του τι είναι δικαίωμα και τι δεν είναι δικαίωμα και τι είναι προοδευτικό και τι δεν είναι. Εμείς καταψηφίσαμε την πρόταση για το άρθρο του Συντάγματος, είπαμε να μη μπει στο άρθρο του Συντάγματος διάταξη για την προστασία των ζώων. Όχι ότι δεν είμαστε υπέρ της προστασίας των ζώων. Είμαστε υπέρ της προστασίας. Είπαμε αυτά να λύνονται με νομοθετική ρύθμιση. Αλλά έχει ξεσηκωθεί θύελλα, ως και επιτροπή υπάρχει στο Κοινοβούλιο, για τα δικαιώματα των ζώων. Εδώ σκοτώνουμε ανθρώπους στο Αφγανιστάν και στο Ιράκ, με ευθύνες κυβερνήσεων, κομμάτων, χωρών, κι αρχίσαμε να ενδιαφερόμαστε για τα δικαιώματα των ζώων, και να το βάλουμε και στο Σύνταγμα! Φέρνουμε νόμους που θωρακίζουν το σύστημα, που παραβιάζουν τα ανθρώπινα δικαιώματα. Θα μας ξεγυμνώνουν στα αεροδρόμια, -ήρθε διάταξη- θα βλέπουν το σώμα μας. Παραβιάζονται τα στοιχειώδη ανθρώπινα δικαιώματα και πάμε να βρούμε τάχα σαν δημοκράτες και τάχα σαν προοδευτικές κοινωνίες άλλα δικαιώματα και λέμε ότι δεν μπορούμε να στερήσουμε τα δικαιώματα. Δεν συμφωνούμε μ’ αυτήν τη λογική. Και αυτήν τη λογική την προωθεί η Ευρωπαϊκή Ένωση. Προσπαθεί να βρει υποκατάστατα τάχα υποστήριξης ανθρώπινων δικαιωμάτων, ενώ καταργεί ανθρώπινα δικαιώματα. Στο όνομα της αντιτρομοκρατικής νομοθεσίας και στο όνομα της κατάργησης των κοινωνικών δικαιωμάτων υπέρ των μονοπωλίων και των μεγάλων συμφερόντων, έχουμε συνεχή περιορισμό των ατομικών, των δημοκρατικών και των κοινωνικών δικαιωμάτων. Ας μην επιχειρηματολογούμε, λοιπόν, για δικαιώματα! Αυτή είναι η δικιά μας άποψη και δηλώνουμε «παρών».
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Γεώργιος Σούρλας): Ευχαριστούμε τον κ. Σκυλλάκο.
Εισερχόμαστε στον κατάλογο των ομιλητών Βουλευτών. Το λόγο έχει η κ. Κεφαλογιάννη.
ΟΛΓΑ ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗ: Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, οι ανάγκες και οι προτεραιότητες των πολιτών δεν παραμένουν διαχρονικά σταθερές. Αντίθετα, αλλάζουν διαρκώς εγείροντας νέα ζητούμενα απέναντι στην πολιτεία. Δική μας αποστολή είναι να παρακολουθούμε τις αλλαγές και να εξασφαλίζουμε τις καταλληλότερες θεσμικές προϋποθέσεις, ώστε τα σύγχρονα κοινωνικά αιτήματα να καλύπτονται επαρκώς.
Αυτό επιχειρούμε με το παρόν σχέδιο νόμου. Με ριζικές τομές στο οικογενειακό δίκαιο τολμάμε να αγγίξουμε ζητούμενα που για πολύ καιρό έμειναν ανέγγιχτα.
Σας θυμίζω ότι βαθιές, ουσιαστικές τομές στο Οικογενειακό Δίκαιο έχουμε να δούμε από τη μεγάλη μεταρρύθμιση που έγινε με την ψήφιση του ν. 1329/1983, προκειμένου η συνταγματική αρχή της ισότητας ανδρών και γυναικών να εφαρμοστεί στον Αστικό Κώδικα και σ’ άλλα νομοθετήματα. Τότε με την κατάργηση όλων των διατάξεων που όριζαν διαφορετική μεταχείριση με βάση το φύλο, η ελληνική κοινωνία έκανε ένα μεγάλο βήμα μπροστά.
Αυτήν την ευελιξία για προοδευτικές αλλαγές έχουμε ανάγκη και σήμερα. Μετά από ένα τόσο μεγάλο διάστημα απραγίας, χρειάζονται επιτέλους οι θεσμικές παρεμβάσεις που να τροποποιούν σε βάθος το νομικό πλαίσιο και να καλύπτουν σε κάθε διάσταση τις σύγχρονες ανάγκες των πολιτών, παρεμβάσεις που άλλες δήθεν προοδευτικές κυβερνήσεις δεν τόλμησαν να κάνουν.
Να σας υπενθυμίσω ότι ο Τομέας Δικαιωμάτων του Ανθρώπου του ΠΑ.ΣΟ.Κ. είχε επεξεργαστεί το 2005 πρόταση νόμου για το σύμφωνο συμβίωσης, αλλά η ηγεσία του δεν την υιοθέτησε ποτέ.
Αυτό το μεταρρυθμιστικό έλλειμμα καλύπτει σήμερα υπεύθυνα και αποφασιστικά η Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας. Μ’ ένα πολυεπίπεδο σχέδιο νόμου δίνει στοχευμένα λύσεις σε σύνθετα ζητούμενα για την οικογένεια, το παιδί, την ελληνική κοινωνία.
Πρώτον, εισάγει το καινοτόμο σύμφωνο συμβίωσης, ένα αναγκαίο θεσμικό τόλμημα που αποδεικνύει ότι σήμερα η κοινωνία και η πολιτεία πορεύονται παράλληλα. Με τους τρόπους συμβίωσης να προσλαμβάνουν συνεχώς νέες μορφές, η δική μας πραγματικότητα δεν γίνεται να αρνείται το σεβασμό στην ελεύθερη επιλογή. Προπάντων τα παιδιά που προκύπτουν από την ελεύθερη συμβίωση δεν μπορεί να μην προστατεύονται, δεν μπορεί να στερούνται τα δικαιώματά τους.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της αιτιολογικής έκθεσης, στη χώρα μας γεννήθηκαν τα τελευταία χρόνια πάνω από εκατόν είκοσι χιλιάδες παιδιά εκτός γάμου. Άρα η σχετική ρύθμιση πατά αναμφίβολα πάνω σε μια υπαρκτή πραγματικότητα.
Ειδικότερα το πρώτο κεφάλαιο του νομοσχεδίου θέτει τις προϋποθέσεις για τη σύναψη και την ακυρότητα και τη λύση του συμφώνου συμβίωσης. Προβλέπει την ελεύθερη επιλογή στη διατήρηση ή τη μεταβολή του επωνύμου των συμβιούντων. Προβλέπει τη δυνατότητα ρύθμισης περιουσιακών σχέσεων, την υποχρέωση διατροφής μετά τη λύση του συμφώνου και κληρονομικά δικαιώματα.
Θεσπίζει το τεκμήριο πατρότητας για τα παιδιά που γεννήθηκαν κατά τη διάρκεια ισχύος του συμφώνου ή εντός τριακοσίων ημερών από τη λύση ή αναγνώριση της ακυρότητάς του. Ορίζει τη γονική μέριμνα ως δικαίωμα που ασκείται από κοινού και από τους δύο γονείς κατόπιν λήξης ισχύος του συμφώνου.
Θα ήθελα με έμφαση να τονίσω, προς αποφυγήν παρεξηγήσεων, ότι η συμβίωση δεν απειλεί το θεσμό του γάμου, δεν κλονίζει τα θεμέλια της παράδοσης, όπως δήθεν εσχατολογούν ορισμένοι. Είναι μία εναλλακτική μορφή μόνιμης συμβίωσης και όχι μια μορφή χαλαρού γάμου. Άρα, δεν μπορεί να θίγει με κανέναν τρόπο την αξία του γάμου ως θεσμού.
Δεύτερον, το νομοσχέδιο τροποποιεί διατάξεις του Αστικού Κώδικα. Ειδικότερα, αναφορικά με το διαζύγιο, ορίζει το διάστημα ισχυρού κλονισμού του γάμου στα δύο, από τέσσερα που ίσχυαν μέχρι σήμερα, χρόνια. Έτσι οι εν διαστάσει σύζυγοι μπορούν γρηγορότερα να αποδεσμεύονται και να ξαναρχίζουν τη ζωή τους, όπως οι ίδιοι το επιθυμούν.
Ρυθμίζει τη συνάσκηση της γονικής μέριμνας από τον πατέρα που εκούσια ή δικαστικά αναγνωρίζει το τέκνο κατόπιν συμφωνίας με τη μητέρα. Ακόμα ορίζει το δικαίωμα άσκησης γονικής μέριμνας από τον αντιδικήσαντα πατέρα, πάλι εφόσον υπάρχει σχετική συμφωνία των δύο γονέων.
Αναφορικά με τη διαδικασία της υιοθεσίας και με αποκλειστικό γνώμονα το συμφέρον του ανήλικου, το σχέδιο νόμου προβλέπει δικαστική αναπλήρωση της γονικής συναίνεσης από ειδικώς αιτιολογημένη απόφαση του δικαστηρίου σε πολύ συγκεκριμένες περιπτώσεις. Καθιερώνει τη δυνατότητα και όχι υποχρέωση, όπως ίσχυε μέχρι σήμερα, ακρόασης των πλησιέστερων συγγενών κατά τη διαδικασία της απόφασης για την αναπλήρωση της συναίνεσης.
Για το συμφέρον του υιοθετούμενου και για την προστασία της μυστικότητας της υιοθεσίας, παρέχει τη δυνατότητα πρόσθεσης άλλου ονόματος στο κύριο όνομα του θετού τέκνου. Ορίζει το πλαίσιο τέλεσης υπό επιτροπεία για τους ανήλικους, των οποίων κανένας γονέας δεν δύναται να ασκήσει γονική μέριμνα.
Επίσης, το νομοσχέδιο επιδιώκει –στο τρίτο κεφάλαιο- να διευκολύνει τη λειτουργία των ελληνικών δικαστηρίων και άλλων δικαστικών αρχών, έτσι ώστε να επιτελούν το έργο τους αποτελεσματικότερα, ταχύτερα και με λιγότερη γραφειοκρατία.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, με το παρόν νομοσχέδιο η πολιτεία αναγνωρίζει την ανάγκη μαζί με τα κοινωνικά ζητούμενα να αλλάζουν και οι νόμοι. Αναγνωρίζει πως οι νόμοι, εκτός από δίκαιοι, χρειάζεται να είναι ευέλικτοι και σύγχρονοι.
Το παρόν σχέδιο νόμου κάνει πράξη αυτήν την παραδοχή. Προστατεύει τους πολίτες με δικαιώματα και υποχρεώσεις που ρυθμίζουν τις καθημερινές τους σχέσεις. Τροποποιεί το Οικογενειακό Δίκαιο με ουσιαστικές καινοτόμες παρεμβάσεις που έχει να δει ο τόπος μας πάνω από μία εικοσαετία. Δημιουργεί συνθήκες που αποπνέουν σιγουριά για τη λειτουργία του δικαστηρίου και την εφαρμογή των δικαστικών αποφάσεων.
Προπάντων αποδεικνύει ξεκάθαρα ότι σε μια προοδευτική κοινωνία οι νόμοι δεν μπορεί να μην εξελίσσονται. Πρέπει να αλλάζουν και να εστιάζουν στις ανάγκες των πολιτών, όλων των πολιτών. Και αυτό συνιστά μια διαρκή υποχρέωση από την πλευρά μας για ακόμα πιο πλατιές τομές στο μέλλον.
Σας ευχαριστώ πολύ.
(Χειροκροτήματα από την πτέρυγα της Νέας Δημοκρατίας)
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Γεώργιος Σούρλας): Ευχαριστούμε την κ. Κεφαλογιάννη.
Η κ. Δραγώνα έχει το λόγο.
ΘΑΛΕΙΑ ΔΡΑΓΩΝΑ: Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, με το νομοσχέδιο αυτό θα μπορούσαν να αντιμετωπιστούν πραγματικές κοινωνικές ανάγκες και διαπιστωμένα προβλήματα στο χώρο του Οικογενειακού Δικαίου. Αντ’ αυτού το νομοσχέδιο αφ’ ενός επιτείνει τις διακρίσεις μεταξύ των πολιτών και αφ’ ετέρου περιέχει αποσπασματικές ρυθμίσεις που κάθε άλλο παρά αποτελούν τομή ή επιλύουν δυσλειτουργίες στον τομέα των οικογενειακών σχέσεων.
Πώς είναι δυνατόν ένα μέτρο σαν το σύμφωνο συμβίωσης που κατά τον Υπουργό είναι «ριζοσπαστικό, μεταρρυθμιστικό και προοδευτικό» να δημιουργεί πολίτες δεύτερης κατηγορίας; Η εξαίρεση των ομόφυλων ζευγαριών στερείται κάθε νομικής βάσης και συνιστά άμεση διάκριση λόγω σεξουαλικού προσανατολισμού που θα οδηγήσει σε δικαστικές διαμάχες. Η Κυβέρνηση το γνωρίζει και παρόλα αυτά προβαίνει σε επιλογές εν γνώσει του γεγονότος ότι ενδέχεται να καταπέσουν στα δικαστήρια. Εν τέλει αναθέτει στους δικαστές να πάρουν τις αποφάσεις που η ίδια αρνείται να πάρει από το φόβο του πολιτικού κόστους.
Πουθενά στην αιτιολογική έκθεση δεν εξηγείται γιατί αποκλείονται τα πρόσωπα ιδίου φύλου, αν και αναφέρεται ότι σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες δίνεται η δυνατότητα σύναψης γάμου και η καταχωρισμένη συμβίωση στα ομόφυλα ζευγάρια. Σε καμμία χώρα, όπου έχει προβλεφθεί αντίστοιχος θεσμός, δεν αποκλείονται τα ομόφυλα ζευγάρια, ενώ σε πολλές χώρες έχει θεσπιστεί αποκλειστικά με το σκεπτικό ότι τα ετερόφυλα ζευγάρια έχουν την επιλογή της σύναψης γάμου. Η Ελλάδα θα αποτελέσει παγκόσμια πρώτη περιορισμού του συμφώνου στα ετερόφυλα ζευγάρια!
Ο Υπουργός στην επιτροπή ισχυρίστηκε ότι δεν έπρεπε να προχωρήσει η Κυβέρνηση στα ομόφυλα ζευγάρια, διότι οι απαιτήσεις και οι ανάγκες της ελληνικής κοινωνίας φθάνουν σήμερα μέχρι εκεί. Αφήνοντας κατά μέρος το κατά πόσο επίκαιρη είναι η ανάγνωση των απαιτήσεων και των αναγκών της ελληνικής κοινωνίας από την Κυβέρνηση, μια τέτοια αντίληψη παραγνωρίζει τον παιδαγωγικό ρόλο του δικαίου και την υποχρέωση της πολιτείας να διαπλάθει τη στάση της κοινωνίας και να την οδηγεί μπροστά, όπως έκανε όταν εισήγαγε αλλαγές με το Οικογενειακό Δίκαιο του 1983.
Κυρίως όμως, κύριοι συνάδελφοι, παραγνωρίζει ότι τα ανθρώπινα δικαιώματα, δεν μπορεί να τελούν υπό την προϋπόθεση τυχόν έγκρισής τους από την πλειοψηφία.
Το κατά πόσο απέχει ο εισαγόμενος θεσμός από το να αποτελέσει «ένα ριζοσπαστικό και προοδευτικό» μέτρο φαίνεται και από την αιτιολογική έκθεση που αποπνέει πεπαλαιωμένες αντιλήψεις και έχει συνταχθεί με σκοπό όχι να υπερασπιστεί τις προτεινόμενες ρυθμίσεις, αλλά αντίθετα να υπερασπιστεί το γάμο και την ανωτερότητά του. Ποιος ο λόγος να αναφέρεται «ασφαλώς η αξία του θρησκευτικού γάμου είναι και παραμένει μεγάλη και ασύγκριτη και μαζί με τον πολιτικό γάμο αποτελούν την καλύτερη επιλογή για τα ζευγάρια που θέλουν να δημιουργήσουν οικογένεια.»; Ποιος ο λόγος να καταλήγει η αιτιολογική έκθεση «αυτό σημαίνει ότι δεν θίγεται ούτε κλονίζεται στο ελάχιστο η αξία του γάμου ως θεσμού.»;
Το σύμφωνο όμως είναι κολοβό και για τα ετερόφυλα ζευγάρια. Σε αντίθεση με τα αρχικώς λεχθέντα, δεν εφαρμόζονται οι διατάξεις του δημοσιοϋπαλληλικού, εργατικού, ασφαλιστικού και συνταξιοδοτικού δικαίου που αφορούν τους συζύγους αναλογικά και στα πρόσωπα που έχουν συνάψει το σύμφωνο. Επίσης, χωρίς προφανή δικαιολογητικό λόγο, οι προβλέψεις που αφορούν στις περιουσιακές σχέσεις, στη διατροφή και στα κληρονομικά δικαιώματα αποκλίνουν σαφώς από τις αντίστοιχες με το γάμο.
Γι’ αυτό και εμείς καταθέσαμε πρόταση νόμου που θα βάζει τέρμα στις διακρίσεις και θα αποκαθιστά την ισοπολιτεία στο πεδίο της ελεύθερης ένωσης ετερόφυλων και ομόφυλων ζευγαριών.
Όσον αφορά στο κεφάλαιο που τροποποιεί διατάξεις του Αστικού Κώδικα, αποτελεί κοινή διαπίστωση (εκτός από την Κυβέρνηση) ότι οι προτεινόμενες ρυθμίσεις δεν αποτέλεσαν αντικείμενο ενδελεχούς διαβούλευσης με ειδικούς επιστήμονες, αρμόδιους φορείς και την κοινωνία των πολιτών, ούτε υπήρξε και η κατάληξη μιας συνολικής αξιολόγησης του υπάρχοντος νομικού πλαισίου. Αντίθετα, η διαδικασία που ακολουθήθηκε για το παρόν νομοσχέδιο ήταν να διοχετεύονται πληροφορίες στα Μαζικά Μέσα Ενημέρωσης και να αναμένονται οι όποιες αντιδράσεις, χωρίς πρόβλεψη για ένα θεσμοθετημένο διάλογο.
Όσον αφορά στις υιοθεσίες, οι επί μέρους λύσεις δεν αποτελούν ρηξικέλευθα μέτρα που θα λύσουν το πρόβλημα των χρονοβόρων διαδικασιών και της εκτεταμένης παραμονής των παιδιών στα ιδρύματα. Θα ήθελα να τονίσω, βέβαια, ότι ακόμα και ένας καλός νόμος δεν θα μπορούσε να έχει αυτό το αποτέλεσμα, αν παρέμενε ημιτελής στην εφαρμογή του. Έντεκα χρόνια μετά την πρόβλεψη για την ίδρυση κοινωνικών υπηρεσιών στα πρωτοδικεία της χώρας, τα απαιτούμενα προεδρικά διατάγματα δεν έχουν ακόμα εκδοθεί, ενώ ακόμα δεν έχει υλοποιηθεί η πρόβλεψη στον ίδιο νόμο του 1996 για οικογενειακά δικαστήρια.
Από τις επί μέρους ρυθμίσεις, θα ήθελα να σταθώ στο άρθρο 18, που προβλέπει τη δυνατότητα απάλειψης του κυρίου ονόματος που έφερε το τέκνο πριν από την υιοθεσία. Η διάταξη αυτή παραβλέπει ότι το όνομα αποτελεί το πρωταρχικό στίγμα της ατομικής ύπαρξης, το βασικό ίχνος της ταυτότητας του υποκειμένου. Δεν είναι δύσκολο να φανταστούμε τις ψυχολογικές συνέπειες που μπορεί να έχει για ένα παιδί, λόγου χάριν πέντε-έξι ετών, η απάλειψη του ονόματος στο οποίο έχει σε όλη του τη ζωή συνηθίσει να ακούει, του ονόματος με το οποίο έχει ταυτίσει τον εαυτό του. Όχι μόνο δεν θα βοηθηθεί η προσαρμογή του στην ελληνική πραγματικότητα, αλλά θα έπρεπε να ληφθεί σοβαρά υπόψη κατά πόσο είναι κατάλληλος ένας τέτοιος γονιός που δεν αποδέχεται το κύριο όνομα του θετού του παιδιού, δηλαδή, που δεν αποδέχεται το ίδιο το παιδί του, με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του.
Ακόμη πιο προβληματική καθίσταται η διάταξη αυτή, αν συνδυαστεί με το άρθρο 27, που προβλέπει ότι ακόμη και για τις ήδη τελεσθείσες υιοθεσίες θα μπορεί να απαλειφθεί το κύριο όνομα του τέκνου, αν οι γονείς υποβάλουν σχετική αίτηση μέσα σ’ ένα χρόνο από την έναρξη του παρόντος νόμου.
Στις διακρατικές υιοθεσίες, το έλλειμμα που υπάρχει από τη μη υιοθέτηση την Σύμβασης της Χάγης του 1993 για την προστασία των παιδιών και συνεργασία στη διακρατική υιοθεσία, σαφώς και δεν μπορεί να καλυφθεί από μεμονωμένες ρυθμίσεις. Το άρθρο 22, που προβλέπει ότι, όταν στις διακρατικές υιοθεσίες η ξένη υπηρεσία δεν ανταποκρίνεται στο αίτημα της ελληνικής για αποστολή στοιχείων του προς υιοθεσία τέκνου, η ελληνική υπηρεσία δεν θα αποστέλλει την έκθεση για τους γονείς, κατά κάποιο τρόπο στερείται λογικής. Η κοινωνική έρευνα των θετών γονιών πάντα προηγείται, μιας και η υιοθεσία δεν γίνεται με κριτήριο το ιστορικό του παιδιού, αλλά το ιστορικό των θετών γονιών προς όφελος του παιδιού.
Συνοψίζοντας, πέρα από κάποιες θετικές ρυθμίσεις, όπως το επώνυμο των τέκνων που γεννιούνται εντός συμφώνου ή η δημιουργία «αμάχητου τεκμηρίου κλονισμού του γάμου σε περίπτωση διετούς διάστασης των συζύγων», το νομοσχέδιο δεν ανταποκρίνεται σε υφιστάμενες κοινωνικές ανάγκες ούτε έρχεται να δώσει λύσεις. Σε κάθε περίπτωση, κάτι τέτοιο θα προϋπέθετε ευρεία διαβούλευση και την τήρηση μιας διαδικασίας ανάλογης μ’ αυτήν που ακολουθήθηκε, όταν τροποποιήθηκε το Οικογενειακό Δίκαιο εικοσιπέντε χρόνια πριν.
Ευχαριστώ κύριε Πρόεδρε.
(Χειροκροτήματα από την πτέρυγα του ΠΑ.ΣΟ.Κ.)
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Γεώργιος Σούρλας): Ευχαριστούμε την κυρία Δραγώνα.
Το λόγο έχει ο Κοινοβουλευτικός Εκπρόσωπος της Νέας Δημοκρατίας, ο κ. Παναγιωτόπουλος.
ΠΑΝΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ: Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε.
Ζητώ κατ’ αρχάς την κατανόηση των συναδέλφων. Συνήθως ακολουθώ την κοινοβουλευτική τάξη, αλλά, επειδή φεύγω σε μια αποστολή της Βουλής στο εξωτερικό, δεν θα ήθελα να γίνει αυτό, χωρίς να διατυπώσω ορισμένες σκέψεις που νομίζω ότι τις συμμεριζόμαστε οι περισσότεροι, αν μη τι άλλο, της Συμπολίτευσης και όχι μόνο σ’ αυτήν την Αίθουσα.
Επειδή, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, η Κυβέρνηση βάλλεται πολύ τον τελευταίο καιρό, στα πλαίσια μιας εκστρατείας μηδενιστικής αντιπολίτευσης, πλήρους αποδόμησης του κυβερνητικού έργου και της πολιτικής λογικής η οποία κατευθύνει το κυβερνητικό έργο, θέλω να αξιολογήσω -κατά την κρίση μου, επιτρέψτε μου, αλλά και εξ αντικειμένου- τη σημασία αυτής της νομοθετικής πρωτοβουλίας.
Είναι κρίμα μέσα από τις συμπληγάδες της επικαιρότητας να μην έχει αυτό το νομοσχέδιο, κύριε Υπουργέ, τις επιβαλλόμενες δυνατότητες προβολής του περιεχομένου του, γιατί είναι ένα νομοσχέδιο-πυξίδα, ένα νομοσχέδιο-δείκτης της πραγματικής πολιτικής φιλοσοφίας και των πραγματικών προθέσεων της Κυβέρνησης.
Παρακολούθησα τα όσα είπαν οι εισηγητές, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, απ’ όλες τις πλευρές του Κοινοβουλίου. Θεωρώ ότι και μόνο από τον τρόπο με τον οποίο ασκήθηκε η κριτική -η οποία είναι πάντα καλοδεχούμενη, αλλά υπήρξε, επιτρέψτε μου να πω, καθ’ υπερβολήν ακραία κριτική- και μόνο από το περιεχόμενό της δικαιώνεται η νομοθετική πρωτοβουλία της Κυβέρνησης και το συγκεκριμένο περιεχόμενό της.
Άκουσα τους αγορητές της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης να μας πυροβολούν, λεκτικά και ρητορικά, γιατί -λέει- ξεπεράσαμε το θέμα του συμφώνου συμβίωσης των ομόφυλων ζευγαριών και από την άλλη πλευρά, άκουσα τους αγορητές του Λαϊκού Ορθόδοξου Συναγερμού να μας κατηγορούν, γιατί, όπως είπε ο κ. Πλεύρης -το έχω σημειώσει- ανοίγουμε την πόρτα στα ομόφυλα ζευγάρια. Διότι ναι μεν δεν το θεσμοθετούμε, αλλά με τον τρόπο, είπε ο κ. Πλεύρης, που νομοθετούμε, ουσιαστικά ανοίγουμε την πόρτα, μέσω της προσφυγής στα δικαιοδοτικά όργανα, ευρωπαϊκά ή εθνικά, να πετύχουν τα ομόφυλα ζευγάρια αυτό που επιθυμούν.
Νομίζω ότι και μόνο αυτά τα ακραία ψήγματα κριτικής και από τη μία και από την άλλη πλευρά, δείχνουν ότι η Κυβέρνηση πορεύεται στον άξονα του μέτρου και της λογικής. Διότι, όταν νομοθετούμε για την κοινωνία, ερχόμαστε να νομοθετήσουμε για να δώσουμε απάντηση σε υπαρκτές κοινωνικές ανάγκες. Βεβαίως, πρέπει να προηγούμεθα της εποχής μας. Βεβαίως, πρέπει μέσα από τις ανάγκες, τις σταθερές, αλλά και τις μεταβλητές, του σήμερα να προβλέπουμε και τις ανάγκες και τα αιτήματα του αύριο, τουλάχιστον του εγγύτερου μέλλοντος. Όμως, σε κάθε περίπτωση, δεν πρέπει να αγνοούμε τις ισορροπίες στην ελληνική κοινωνία, δεν πρέπει να αδυνατούμε να ξεχωρίζουμε ποια αιτήματα και ποιες καταστάσεις έχουν φθάσει και έχουν προσλάβει τη μορφή της ωριμότητας.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, ασφαλώς υπάρχει ένα θέμα για τα ομόφυλα ζευγάρια -ασφαλώς- και νομίζω ότι η ελληνική κοινωνία -και είναι προς τιμήν της- ξεπέρασε αρκετά γρήγορα, σύνδρομα του παρελθόντος και πλέγματα του παρελθόντος και σε πολύ μεγάλο βαθμό έχει κατοχυρωθεί στην κοινωνία μας και έχει ωριμάσει ο σεβασμός στη διαφορετικότητα. Είμαστε κοινωνία σύγχρονη, προοδευτική, κοινωνία ανοχής, ανοχής στη διαφορετικότητα και αυτό είναι σημαντικό. Υπάρχουν προβλήματα. Ασφαλώς υπάρχουν προβλήματα, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι μπορούμε να αρνηθούμε τη διαπίστωση για τα βήματα, τα άλματα που έχουν γίνει προς τα εμπρός.
Ωστόσο, ορισμένα πράγματα δεν έχουν ακόμη ωριμάσει. Και αν θέλουμε η νομοθετική πρωτοβουλία μας να ανταποκρίνεται στις υπαρκτές ανάγκες της ελληνικής κοινωνίας, πρέπει να παρακολουθεί και τη φάση ωρίμανσης των αιτημάτων, των προβληματισμών και των ζητημάτων που θέτει η ανοικτή κοινωνία στην καθημερινότητά της. Αυτό κάνει το παρόν νομοσχέδιο.
Όπως είπα και πριν, είναι ένα πάρα πολύ σημαντικό νομοθέτημα, πολύ σημαντικό νομοθέτημα που δείχνει ότι, όταν η Κυβέρνηση λέει, όταν η Νέα Δημοκρατία λέει -και το έλεγε πάντα- ότι δίνει ιδιαίτερη σημασία στην αξία του ανθρώπου, στην υπέρτατη αξία της ελευθερίας της άσκησης των δικαιωμάτων κοινωνικών ή πολιτικών, της ελεύθερης ανθρώπινης προσωπικότητας, αυτό σημαίνει ότι η πολιτεία πρέπει να νομοθετεί και να προσφέρει το πλαίσιο για να ασκείται αυτή η ελευθερία.
Η κοινωνία μας έχει αλλάξει. Αυτή είναι η ουσία. Δεν είπε κανείς ότι το σύμφωνο ελεύθερης συμβίωσης έρχεται να υποκαταστήσει το γάμο, που αποτελεί το βασικό θεσμικό θεμέλιο της σύγχρονης οικογένειας, σήμερα και αύριο, το γάμο, θρησκευτικό και πολιτικό. Δεν είπε κανείς ότι ερχόμαστε να βάλουμε δίπλα στο θεσμό του γάμου και στη σημασία του το θεσμό του συμφώνου ελεύθερης συμβίωσης. Υπάρχει, όμως, μια πραγματικότητα την οποία δεν πρέπει και δεν μπορούμε να αρνηθούμε. Αυτή την πραγματικότητα δεν μπορούμε να την αφήσουμε μετέωρη.
Και αναλογίζομαι, κύριε Υπουργέ, όλοι αυτοί που σας άσκησαν κριτική πριν από λίγο και θα ακολουθήσουν και άλλοι συνάδελφοι, γιατί αυτό σημαίνει ελεύθερος διάλογος στο Εθνικό Κοινοβούλιο, πώς μας απαντούν, ιδιαίτερα οι συνάδελφοι που προέρχονται από κόμματα, όπως το ΠΑ.ΣΟ.Κ., που άσκησε για είκοσι χρόνια τη διακυβέρνηση του τόπου;
Σήμερα, ελέγχουν την Κυβέρνηση. Τι έπραξαν στους συγκεκριμένους τομείς των απαραίτητων και αναγκαίων μεταρρυθμίσεων στο Οικογενειακό Δίκαιο…
ΜΑΡΙΑ ΣΚΡΑΦΝΑΚΗ: Το ΠΑ.ΣΟ.Κ. έκανε πολλά.
ΠΑΝΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ: ...πλην, για να μη δυσαρεστήσω και τη συνάδελφο, τη φίλη μου κ. Σκραφνάκη, των γενναίων πρωτοβουλιών που ανέλαβε την πρώτη οκταετία της διακυβέρνησής του ο Ανδρέας Παπανδρέου. Πλην, λοιπόν, εκείνων των μεταρρυθμίσεων στο Οικογενειακό Δίκαιο, τι έπραξαν οι κυβερνήσεις του ΠΑ.ΣΟ.Κ. για τα υπόλοιπα δώδεκα χρόνια περίπου, που άσκησαν τη διακυβέρνηση του τόπου;
ΜΑΡΙΑ ΔΑΜΑΝΑΚΗ: Τον πολιτικό γάμο, ποιος τον καθιέρωσε;
ΠΑΝΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ: Ακούμε, λοιπόν, σήμερα κατηγορίες, ακούμε αιτήματα, ακούμε ενστάσεις, ακούμε –αν θέλετε- νουνεχείς συμβουλές, αλλά επί της πράξεως το αποτέλεσμα, ιδιαίτερα την τελευταία δεκαετία-δωδεκαετία πριν το Μάρτη του 2004, είναι από πενιχρό έως μηδενικό. Αυτή είναι η αλήθεια.
Έρχεται, λοιπόν, μια Κυβέρνηση, την οποία κατηγορείτε ως δεξιά, συντηρητική, προβληματική, αναποτελεσματική και ανοίγει δρόμους. Και το έχει αποδείξει το Υπουργείο Δικαιοσύνης ότι ανοίγει δρόμους. Προβληματίζεται πάνω στα ζητήματα που αντιμετωπίζει σήμερα η ελληνική κοινωνία, ζητήματα του παρόντος και του μέλλοντος.
Έχω την τιμή να γνωρίζομαι με τον Υπουργό κ. Χατζηγάκη εδώ και πολλά χρόνια και ξέρω ότι αυτές οι νομοθετικές πρωτοβουλίες δεν απηχούν μόνο τη βαθύτερη πολιτική φιλοσοφία της Νέας Δημοκρατίας. Απηχούν και το δικό του, προσωπικό, πολιτικό και κοινωνικό προβληματισμό.
Κατά συνέπεια, θα παρακαλέσω, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, να υιοθετήσετε πιο μετριοπαθείς και νηφάλιους τόνους. Βλέπετε ότι γίνεται προσπάθεια. Και είναι σημαντική αυτή η προσπάθεια. Και κάποτε έπρεπε να γίνει η αρχή.
Το νομοσχέδιο αυτό, όπως γνωρίζουμε έχει τρία σημεία, τρία κεφάλαια. Το πρώτο αναφέρεται στο σύμφωνο ελεύθερης συμβίωσης, το δεύτερο αφορά μια ομάδα άρθρων και αναφέρεται σε απαραίτητες, κατά την κρίση μας, τροποποιήσεις του Αστικού Κώδικα που αφορούν την υιοθεσία και το διαζύγιο, το τρίτο κεφάλαιο περιλαμβάνει διατάξεις που αφορούν την αυστηροποίηση της ποινικής μεταχείρισης όσων παραβιάζουν προσωρινές διαταγές δικαστηρίων και επίσης, με το τρίτο μέρος εισάγονται και μεταβατικές διατάξεις για την εφαρμογή του νομοσχεδίου.
Κυρίες και κύριοι –και θα κλείσω μ’ αυτό- η προσαρμογή της ελληνικής κοινωνίας στα κελεύσματα του παρόντος και του μέλλοντος χρόνου και επιτρέψτε μου να πω, ο συντονισμός του καθημερινού βηματισμού της και η συμπόρευσή της με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές κοινωνίες, δεν είναι εύκολη υπόθεση. Έχουμε πλέγματα του παρελθόντος, έχουμε κατάλοιπα του παρελθόντος, έχουμε –εάν θέλετε- νησίδες ενός βαθέως συντηρητισμού που κοιτάει προς τα πίσω και όχι προς τα εμπρός. Η Κυβέρνηση, για μια ακόμη φορά, αποδεικνύει με την πρωτοβουλία της αυτή, ότι κινείται στην πρωτοπορία των αλλαγών και των μεταρρυθμίσεων. Αυτή είναι η αλήθεια.
Και έχει σημασία ότι αυτή η συζήτηση ξεκινάει σήμερα, κύριε Υπουργέ, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, σήμερα που η υπόθεση της διαφορετικότητας και της ανεκτικότητας στον κόσμο έχει κατακτήσει μια σημαντική νίκη. Δεν ξέρω ποια θα είναι η πορεία των ελληνοαμερικανικών σχέσεων. Εύχομαι να είναι επί τα βελτίω. Δεν ξέρω αν οι Ηνωμένες Πολιτείες θα κάνουν αυτό που περιμένουμε όλοι με τη νέα διοίκηση, δηλαδή, να διορθώσουν τα κακώς κείμενα της πολιτικής τους στα ελληνοτουρκικά, στο Κυπριακό, στο θέμα των Σκοπίων, όπου αδικούν την Ελλάδα και βλάπτουν την αλήθεια, τόσο του ιστορικού, όσο και του ενεστώτα χρόνου.
Αυτό που ξέρω, όμως, είναι –και μ’ αυτό κλείνω, συνδέοντας έτσι τη συζήτηση αυτή με τη σημερινή επικαιρότητα- ότι η εκλογή του νέου Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών αποτελεί ακριβώς μια νίκη του σεβασμού της διαφορετικότητας και της πολυφυλετικότητας απέναντι σε αντιδραστικές και συντηρητικές νοοτροπίες του παρελθόντος.
Δικαιούμεθα, λοιπόν, ως Έλληνες πολίτες και ως πολίτες του κόσμου να περιμένουμε το καλύτερο. Και το ευχόμαστε.
Ευχαριστώ πολύ.
(Χειροκροτήματα από την πτέρυγα της Νέας Δημοκρατίας)
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Γεώργιος Σούρλας): Κύριε Παναγιωτόπουλε, «οψόμεθα εις Φιλίππους».
ΠΑΝΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ: Βεβαίως, κύριε Πρόεδρε.
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Γεώργιος Σούρλας): Το λόγο έχει ο Κοινοβουλευτικός Εκπρόσωπος του ΣΥ.ΡΙΖ.Α. κ. Φώτης Κουβέλης.
ΦΩΤΗΣ ΚΟΥΒΕΛΗΣ: Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, ο πολιτικός λόγος για να είναι αποτελεσματικός, οφείλει να είναι και ειλικρινής.
Και σπεύδω να σας πω ότι υπάρχουν διατάξεις οι οποίες είναι θετικές. Και είναι θετικές για το λόγο ότι αντιμετωπίζουν ζητήματα τα οποία καταγράφονται ως προβλήματα στις ανθρώπινες σχέσεις, απασχολούν την οικογενειακή ζωή και με ό,τι αυτό συνεπάγεται περαιτέρω.
Επομένως, δεν είναι δυνατόν να μη θεωρήσω ότι είναι θετική η διάταξη, η οποία τροποποιεί το άρθρο 1439 του Αστικού Κώδικα και περιορίζει το χρόνο της διάστασης, συνεπεία κλονισμού, από τα τέσσερα στα δύο χρόνια για την έκδοση διαζυγίου, όπως επίσης δεν μπορώ να υποτιμήσω το γεγονός ότι με ρύθμιση του παρόντος σχεδίου νόμου, προβλέπεται διαδικασία δικαστικής αναπλήρωσης της συναίνεσης, αναφορικά με την υιοθεσία, παρά το γεγονός βέβαια ότι είναι μια αποσπασματική ρύθμιση με το δεδομένο, σύμφωνα τουλάχιστον με τις δικές μας παραδοχές, ότι πρέπει να αναρρυθμιστούν συνολικότερα οι διατάξεις περί υιοθεσίας. Και θέλω να πιστεύω ότι ο Υπουργός Δικαιοσύνης θα φέρει μια ολοκληρωμένη πρόταση για το δίκαιο της υιοθεσίας.
Βεβαίως, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, ορθά εστιάζεται η συζήτηση στο λεγόμενο σύμφωνο ελεύθερης συμβίωσης. Και εστιάζεται ακριβώς για το λόγο ότι υπάρχει μια κοινωνική πραγματικότητα που αξιώνει να ρυθμιστεί η ελεύθερη συμβίωση των πολιτών. Πρόκειται όμως για μια δειλή, άτολμη ρύθμιση, αυτή η οποία επιλέγεται από την Κυβέρνηση και τούτο διότι η ρύθμιση περιορίζει το εύρος της και το περιορίζει μ’ έναν τρόπο, ο οποίος προσβάλει την ισοπολιτεία μεταξύ των πολιτών, αναφορικά πάντοτε με εκείνους και εκείνες που μένουν έξω από τη ρύθμιση και αναφέρομαι στους ομόφυλους.
Δεν υπάρχει κανένα ζήτημα, δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα, κύριε Υπουργέ, το οποίο να σας εμποδίζει το σύμφωνο ελεύθερης συμβίωσης να το ρυθμίζετε με τέτοιο τρόπο, έτσι ώστε να αφορά σε ανθρώπους.
Ακριβώς και για το λόγο αυτό, ο Συνασπισμός Ριζοσπαστικής Αριστεράς κατέθεσε συγκεκριμένη τροπολογία -και σας καλούμε να την αποδεχτείτε και εσείς, κύριε Υπουργέ, αλλά και όλη η Βουλή- σύμφωνα με την οποία η συμφωνία δύο ενήλικων προσώπων, με την οποία οργανώνουν τη συμβίωσή τους, καταρτίζεται αυτοπροσώπως με συμβολαιογραφικό έγγραφο και βεβαίως, η ισχύς της συμφωνίας ισχύει από την κατάθεση αντιγράφου του συμβολαιογραφικού εγγράφου στο ληξίαρχο του τόπου κατοικίας τους, η οποία καταχωρίζεται σε ειδικό βιβλίο του ληξιαρχείου.
Και ανέγνωσα τη συγκεκριμένη τροπολογία, προκειμένου να αναδείξω ότι η δική μας ρύθμιση, αυτή που προωθούμε με την τροπολογία, αναφέρεται σε ανθρώπους, έτσι ώστε να μην υφίσταται η οποιαδήποτε απαράδεκτη διάκριση, η οποία άλλωστε γίνεται με τη συγκεκριμένη ρύθμιση και ειδικότερα με το άρθρο 1 και τα άλλα συναφή άρθρα του σχεδίου νόμου.
Κύριε Υπουργέ, είναι ορθή η παρατήρηση ότι εάν αφήσετε τη ρύθμιση έτσι και δεν την οδηγήσετε στο να καλύπτει ανθρώπους –και επιλέγω τη διατύπωση της δικής μας τροπολογίας- θα υπάρξουν ζητήματα τα οποία θα αναδειχθούν στα δικαστήρια και κάποιοι και κάποιες –και ορθά- με την επίκληση της ισότητας και με την επίκληση των διατάξεων του Συντάγματος για το σεβασμό της προσωπικότητας, θα διεκδικήσουν και έχω τη γνώμη θα ικανοποιηθούν, αν όχι από τα ελληνικά δικαστήρια, αλλά από τα ευρωπαϊκά, σε σχέση με το σύμφωνο διαβίωσης, δηλαδή, με τη δυνατότητά τους να συμβιώνουν, ανεξαρτήτως σεξουαλικού προσανατολισμού και επιλογών.
Θα σας έλεγα ότι το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου δέχεται ότι η προστασία της γενετήσιας κατεύθυνσης εντάσσεται στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 14 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου περί απαγόρευσης των διακρίσεων, καθώς και ότι η έννοια της οικογένειας δεν περιορίζεται σε σχέσεις βασισμένες στο γάμο, αλλά περιλαμβάνει και άλλους de facto οικογενειακούς δεσμούς, όταν τα μέρη ζουν εκτός γάμου.
Και υπάρχουν οι σχετικές αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου. Και πώς θα ξεπεράσετε αυτήν τη νομολογία η οποία υπάρχει και η οποία κάποια στιγμή θα καταστεί και νομολογία των ελληνικών δικαστηρίων; Γι’ αυτό, όχι μόνο είναι άτολμη η ρύθμιση, όχι μόνο είναι περιοριστική η ρύθμιση, αλλά ταυτόχρονα είναι και προσβλητική της ισοπολιτείας, την οποία νομίζω πως όλοι πρέπει να διεκδικούμε.
Αντιλαμβάνομαι, κύριε Υπουργέ –ερμηνεύω και δεν δικαιολογώ- ότι δέχεστε πιέσεις από βαθιά συντηρητικούς και σκοταδιστικούς κύκλους. Κατανοώ το μέγεθος και την ένταση αυτών των πιέσεων, αλλά από την άλλη μεριά δεν δικαιολογώ σε καμμιά περίπτωση την υποχώρησή σας και την προσωπική σας υποχώρηση μπροστά σ’ αυτές τις πιέσεις των συντηρητικών και σκοταδιστικών κύκλων.
Θα σας φέρω ένα παράδειγμα, μέσα από το σχέδιο νόμου, που μαρτυρά και αυτό υποχώρηση. Ορθά τροποποιείτε το άρθρο 79 του Ποινικού Κώδικα και καθιερώνετε ρύθμιση σύμφωνα με την οποία η τέλεση της πράξης από εθνικό, φυλετικό ή θρησκευτικό μίσος κατά του παθόντος συνιστά επιβαρυντική περίσταση. Βεβαίως! Όμως, όταν η πράξη άγεται από μίσος εναντίον του σεξουαλικού προσανατολισμού και των σεξουαλικών επιλογών του παθόντος, γιατί δεν θέλετε να αποτελεί ιδιαίτερη περίσταση ή επιβαρυντική;
Και σας καλώ –έχετε τη δυνατότητα- στη σχετική ρύθμιση να συμπεριλάβετε και αυτό που λίγο πριν ανέφερα, ότι δηλαδή είναι επιβαρυντική περίσταση και όταν άλλος επιλέγει να επιτεθεί σε κάποιον με παράνομη πράξη και η πράξη του άγεται από μίσος εναντίον του σεξουαλικού προσανατολισμού του παθόντος.
Όμως, βλέπετε οι αγκυλώσεις δεν σας επιτρέπουν ούτε και αυτό το στοιχειώδες να κάνετε. Και σας καλώ, λοιπόν, να δεχθείτε αυτήν την πρόταση την οποία βεβαίως προφορικά υποβάλλω, έχοντας πάντοτε τη βεβαιότητα ότι αν θέλετε, μπορείτε να την αποδεχθείτε, έστω και αν η πρότασή μας δεν είναι κατατεθειμένη ως συγκεκριμένη τροπολογία.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, το ερώτημα είναι το εξής: Αποτελεί ένα πρώτο θετικό βήμα αυτή η ρύθμιση η οποία γίνεται με το σύμφωνο ελεύθερης συμβίωσης; Η πρώτη σκέψη που μπορεί ο καθένας να κάνει είναι ότι πράγματι αποτελεί ένα πρώτο βήμα. Προσέξτε όμως τον κίνδυνο. Αυτό το πρώτο βήμα καταγράφεται με όλες εκείνες τις επιφυλάξεις και τον αντιδραστικό προβληματισμό, πέραν του γεγονότος ότι μπορεί να διαμορφώσει ένα τετελεσμένο γεγονός και πάλι να σπεύδουμε μετά από χρόνια και καιρούς να ρυθμίσουμε την όλη υπόθεση κατά το πώς τουλάχιστον εμείς έχουμε την άποψη ότι πρέπει να ρυθμιστεί.
Σήμερα, δηλαδή, αυτό το οποίο φαίνεται ως ένα πρώτο θετικό βήμα εμπεριέχει –όχι μόνο ως σπέρμα, αλλά ως ιδεολογία, με την ευρύτητα του όρου- ότι πρέπει να εξαιρεθούν από τη ρύθμιση του συμφώνου της ελεύθερης συμβίωσης όλοι και όλες εκείνοι και εκείνες που έχουν έναν ιδιαίτερο σεξουαλικό προσανατολισμό, έναν προσανατολισμό –ακριβέστερα- σεξουαλικό της δικής τους επιλογής. Και αυτός είναι ο ορθός όρος.
Ακριβώς γι’ αυτό αμφισβητούμε και δεν θέλουμε να ψηφίσουμε επί της αρχής το σχέδιο νόμου, διότι είναι τραυματισμένο αυτό το βήμα, είναι αδύναμο αυτό το βήμα και είναι και υπονομευτικό της συνολικής αντιμετώπισης του ζητήματος που έπρεπε να γίνει με άλλη σαφήνεια, με άλλη καθαρότητα και με άλλη κοινωνική αντίληψη για τα πράγματα.
Έτσι έχουν, κύριε Υπουργέ, τα ζητήματα. Επαναλαμβάνω ότι εμείς υποψιαζόμαστε, γνωρίζουμε τις αντιδράσεις αντιδραστικών θυλάκων. Γνωρίζουμε τις αντιδράσεις μέρους της Εκκλησίας. Γνωρίζουμε τις αντιδράσεις που έχετε μέσα από τους ίδιους τους κόλπους της Νέας Δημοκρατίας, αλλά επιτέλους δεν είναι δυνατόν να νομοθετούμε με όλες αυτές τις προκαταλήψεις που υπονομεύουν, φαλκιδεύουν την προοδευτική εξέλιξη και πορεία της χώρας.
Είναι πάρα πολύ απλό έστω και σήμερα, αν αλλάξετε τη διατύπωση και θελήσετε το σύμφωνο να αφορά σε ανθρώπους όπως εμείς προτείνουμε, όπως προτείνει ο ΣΥ.ΡΙΖ.Α., να αντιμετωπιστεί το όλο ζήτημα. Διαφορετικά, έχω την άποψη, κύριε Υπουργέ, ότι αυτό το βήμα είναι μετέωρο. Και ως μετέωρο είναι αναποτελεσματικό. Ταυτόχρονα, είναι και επικίνδυνο για τους λόγους που προανέφερα. Υπονομεύει αυτό το μετέωρο βήμα μία ρύθμιση, η οποία θα ήταν αντίστοιχη προς τις ανθρώπινες ελευθερίες, προς τα ατομικά δικαιώματα.
(Στο σημείο αυτό κτυπάει το κουδούνι λήξεως του χρόνου ομιλίας του κυρίου Βουλευτή)
Θα ήταν μία ρύθμιση αυτή που υποστηρίζουμε πλήρως εναρμονισμένη με τη σταθερή διεκδίκηση η κοινωνία να αναπτύσσεται με απόλυτο σεβασμό στα ατομικά και ανθρώπινα δικαιώματα.
Σας ευχαριστώ.
(Χειροκροτήματα από την πτέρυγα του Συνασπισμού Ριζοσπαστικής Αριστεράς)
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Γεώργιος Σούρλας): Ευχαριστούμε τον κ. Κουβέλη.
Το λόγο έχει ο Κοινοβουλευτικός Εκπρόσωπος του ΠΑ.ΣΟ.Κ., κ. Ευάγγελος Βενιζέλος.
ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ: Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, επιτρέψτε μου πριν αναφερθώ στο νομοσχέδιο να εκφράσω από το Βήμα της Βουλής των Ελλήνων τη μεγάλη μας χαρά για τη σαρωτική εκλογική νίκη του Μπαράκ Ομπάμα και του Τζο Μπάιντεν στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και να τους απευθύνουμε τα θερμά μας συγχαρητήρια.
Οι προσδοκίες που έχουν δημιουργηθεί ιδίως στην Ευρώπη και στην Ελλάδα είναι πάρα πολύ μεγάλες. Γνωρίζουμε πάρα πολύ καλά από τη μακρά ιστορική εμπειρία των ελληνοαμερικανικών και των ευρωατλαντικών σχέσεων ότι τα διαρθρωτικά στοιχεία της αμερικανικής εξωτερικής και οικονομικής πολιτικής συνήθως κατισχύουν των στοιχείων που αφορούν τις προθέσεις ή το ύφος των φορέων που ασκούν την εξουσία.
Όμως και το πρόσωπο και το ύφος και οι συμβολισμοί και το κλίμα έχουν πάρα πολύ μεγάλη σημασία ιδίως στη σημερινή διεθνή οικονομική και πολιτική συγκυρία. Και είναι πραγματικά παρήγορο το γεγονός ότι οι Αμερικανοί πολίτες ψήφισαν έχοντας πλήρη συνείδηση της κατάστασης που επικρατεί και είναι προφανές ότι θέλουν να στείλουν ένα μήνυμα που το εισπράττει, το αντιλαμβάνεται και το ανταποδίδει η Ευρώπη, προσδοκώντας μία άλλη πνοή στις ευρωατλαντικές και τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις.
Κύριε Υπουργέ της Δικαιοσύνης, το Υπουργείο σας ευρίσκεται στη μέση πολλών πιέσεων την περίοδο αυτή. Είμαι βέβαιος ότι παρακολουθείτε με πολύ μεγάλη προσοχή αυτά που συμβαίνουν στο σωφρονιστικό σύστημα της χώρας. Βρισκόμαστε στα πρόθυρα μιας μεγάλης έκρηξης και σας καλώ να αναλάβετε, όσο είναι καιρός, τις αναγκαίες νομοθετικές, διοικητικές και πολιτικές πρωτοβουλίες για να αποφευχθεί η έκρηξη αυτή.
Πριν από πολλά χρόνια, κατέχοντας τη θέση σας, είχα αναλάβει να διαχειριστώ μια πολύ μεγάλη κρίση στις ελληνικές φυλακές, στο σωφρονιστικό σύστημα. Εδώ δοκιμάζεται η ποιότητα του νομικού μας πολιτισμού, το βαθύτερο ήθος της κοινωνίας και νομίζω ότι έχετε ακούσει το κουδούνι του κινδύνου που έχει κτυπήσει πολύ έντονα. Δεν αρκούν ευχολόγια. Δεν αρκούν καλές προθέσεις. Χρειάζονται μέτρα, μέτρα πρακτικά, μέτρα αποτελεσματικά, μέτρα που να συνάδουν με το Σύνταγμα και τον ευρωπαϊκό νομικό και θεσμικό πολιτισμό. Και δεν βλέπουμε αυτές τις πρωτοβουλίες.
Αντιθέτως, βλέπουμε και με το συζητούμενο σχέδιο νόμου πρωτοβουλίες αποσπασματικές, αντιφατικές και σε πολύ μεγάλο βαθμό υποκριτικές. Ποιος λόγος υπάρχει να νομοθετηθεί το σύμφωνο συμβίωσης εάν αυτό δεν δίνει λύση στο πρόβλημα της συμβίωσης μεταξύ προσώπων του ίδιου φύλου;
Γιατί πρέπει η Βουλή των Ελλήνων να νομοθετεί με συντηρητικό και υποκριτικό τρόπο, όταν είναι γνωστό ότι η νομολογία έχει λύσει έως τώρα προβλήματα συμβίωσης και μεταξύ προσώπων του ίδιου φύλου και μεταξύ προσώπων διαφορετικών φύλων; Και έρχεται με το νομοθέτημά σας τώρα η Πλειοψηφία της Βουλής να ανακόψει την ομαλή εξέλιξη της νομολογίας, να κάνει και να επιβάλει νομοθετικές επιλογές οι οποίες είναι συντηρητικότερες των φυσιολογικά αναμενόμενων επιλογών της νομολογίας.
Εάν το σύμφωνο συμβίωσης δεν αφορά ομόφυλα ζευγάρια, δεν αφορά πρόσωπα του ίδιου φύλου, δεν υπάρχει κανένας επείγον λόγος να διαμορφώσουμε έναν καινούργιο νομικό θεσμό στο Αστικό μας Δίκαιο, στο Οικογενειακό μας Δίκαιο, ένα θεσμό που είναι πολύ κατώτερος της έγγαμης συμβίωσης και δημιουργεί περιπλοκές, ακριβώς επειδή διαμορφώνονται δύο διαφορετικών επιπέδων και δύο διαφορετικών κατηγοριών θεσμοί συμβίωσης και συμπλήρωσης του βίου δύο ανθρώπων.
Προηγουμένως, η κ. Τζάκρη με πολύ συστηματικό και εμπεριστατωμένο τρόπο μιλώντας ως εισηγήτρια του ΠΑ.ΣΟ.Κ., ανέδειξε τα ζητήματα που προκύπτουν από τη ρύθμιση των περιουσιακών, κληρονομικών δικαιωμάτων και του δικαιώματος στη διατροφή. Δεν δώσατε απάντηση σ’ αυτά τα θέματα, όπως δεν έχετε δώσει απάντηση και στα ζητήματα που αφορούν τη λύση του συμφώνου συμβίωσης. Έτσι, μπορεί πραγματικά αυτός ο θεσμός να λειτουργήσει αντίστροφα από τις προσδοκίες του εισηγητή του σχεδίου νόμου που είστε εσείς στην πραγματικότητα -γιατί εσείς πήρατε την πρωτοβουλία να το φέρετε στη Βουλή- και μπορεί να μετανιώσετε πολύ γρήγορα, γιατί στην πράξη θα διαμορφωθούν περιπλοκές οι οποίες δεν είναι στην πρόθεση κανενός μέσα σ’ αυτήν την Αίθουσα.
Θα περίμενα μέχρι το τέλος της συζήτησης -η οποία ευτυχώς τώρα πια παρατείνεται και την επόμενη εβδομάδα και έτσι έχετε περιθώρια βελτίωσης- να προσχωρήσετε στις απόψεις τις οποίες έχει διατυπώσει το ΠΑ.ΣΟ.Κ. και ο Συνασπισμός Ριζοσπαστικής Αριστεράς -με τον οποίο συμπίπτουμε στα περισσότερα από τα θέματα- με την πρόταση νόμου που κατέθεσε χθες το ΠΑ.ΣΟ.Κ. και με τις τροπολογίες που έχει καταθέσει ο ΣΥ.ΡΙΖ.Α..
Πρέπει αν μη τι άλλο να επέλθουν εκείνες οι νομοτεχνικές βελτιώσεις οι οποίες δεν θα δημιουργήσουν προβλήματα και δεν θα γίνουν πεδία έντασης ιδίως όσον αφορά τα δικαιώματα στη διατροφή και τα κληρονομικά δικαιώματα και τις διαδικασίες λύσης του συμφώνου, σε σχέση μ’ έναν μελλοντικό επόμενο γάμο.
Έρχομαι και στο δεύτερο μέρος του σχεδίου νόμου, κύριε Υπουργέ.
Δεν συμφωνώ καθόλου με την αποσπασματική τροποποίηση διατάξεων των βασικών μας κωδίκων. Πρέπει να είμαστε εξαιρετικά φειδωλοί όταν παρεμβαίνουμε στο σώμα του Αστικού Κώδικα, του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, του Ποινικού Κώδικα, του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας κοκ. Όχι ότι δεν υπάρχουν ανάγκες και δεν πρέπει να γίνονται σημειακές επεμβάσεις, αλλά αυτό πρέπει να γίνεται με πάρα πολύ μεγάλη φειδώ και με πάρα πολύ μεγάλη προσοχή.
Το δίκαιο περί υιοθεσίας χρειάζεται κατά καιρούς να αναθεωρείται. Το 1996 ως Υπουργός Δικαιοσύνης είχα την ευκαιρία και την τιμή να εισηγηθώ στη Βουλή το βασικό κορμό του ισχύοντος δικαίου υιοθεσίας, που ήταν προϊόν μιας νομοπαρασκευαστικής επιτροπής υψηλού κύρους με Πρόεδρο τον αείμνηστο Ιωάννη Δεληγιάννη. Πολλές από τις επεμβάσεις που κάνετε, έχουν δικαιολογητική βάση, αλλά η αποσπασματικότητα και η ευκαιριακότητα με την οποία γίνονται αυτά, δεν βοηθάει στο να έχουμε ένα νομοθετικό σώμα το οποίο να είναι ευκρινές, συστηματικό, να επιτρέπει στα δικαστήρια να λειτουργούν με όσο γίνεται πιο σταθερή και καθαρή νομολογία.
Γι’ αυτό θα σας παρακαλούσα εξετάζοντας τις αναγκαίες τροποποιήσεις στο σύμφωνο συμβίωσης να εξετάσετε και τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να φέρετε στη Βουλή τη σύσταση νομοπαρασκευαστικής επιτροπής για να επεξεργαστεί συνολικά και συστηματικά όλα αυτά τα θέματα. Αποφεύγετε αυτή τη διαδικασία, κύριε Υπουργέ. Παρατηρώ ότι δεν σέβεστε την παράδοση και τις προβλέψεις του Συντάγματος για τις διαδικασίες νομοθέτησης στο πεδίο των βασικών κωδίκων. Αποφεύγετε τη σύσταση επώνυμων νομοπαρασκευαστικών επιτροπών, που ως εκ τούτου μπορούν να ελεγχθούν και επιστημονικά.
ΣΩΤΗΡΗΣ ΧΑΤΖΗΓΑΚΗΣ (Υπουργός Δικαιοσύνης): Δεν είναι σωστό.
ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ: Και γι’ αυτό είδατε πώς αντέδρασε η επιστημονική κοινότητα, αλλά και η κοινωνία των πολιτών στην αρχική εκδοχή του προσχεδίου που είδε το φως της δημοσιότητας πριν κατατεθεί στη Βουλή.
ΣΩΤΗΡΗΣ ΧΑΤΖΗΓΑΚΗΣ (Υπουργός Δικαιοσύνης): Από νομοπαρασκευαστική επιτροπή…
ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ: Ναι, ναι, αλλά η νομοπαρασκευαστική επιτροπή η οποία συγκροτείται με απόφαση της Βουλής με νόμο έχει πάντα ένα ιδιαίτερο κύρος, ένα αυξημένο κύρος.
Και με έκπληξη άκουσα προηγουμένως τον Κοινοβουλευτικό Εκπρόσωπο της Νέας Δημοκρατίας να καταγγέλλει το ΠΑ.ΣΟ.Κ. για όλα τα δεινά αυτού του τόπου, μεταξύ αυτών και για αδυναμίες και υστερήσεις στην τροποποίηση του Οικογενειακού Δικαίου, όταν αυτό που πιστώνεται σίγουρα στο ΠΑ.ΣΟ.Κ. είναι ο ριζικός εκσυγχρονισμός και ο ριζικός εξανθρωπισμός του Οικογενειακού Δικαίου με τις μεγάλες τροποποιήσεις του 1983, οι οποίες είναι ζωντανές και επαρκέστατες.
Και χαίρομαι γιατί απεφεύχθη τελευταία στιγμή η υπονόμευση βασικών επιλογών του ισχύοντος Οικογενειακού Δικαίου, παρ’ ότι είδα ότι εκκρεμεί τροπολογία Βουλευτών της Νέας Δημοκρατίας για το επώνυμο των συζύγων, την οποία είμαι βέβαιος ότι δεν θα κάνετε δεκτή. Και θα ήθελα ήδη από τη συζήτηση επί της αρχής να δεσμευθείτε ότι δεν θα κάνετε δεκτή αυτήν την τροπολογία της ομάδας Βουλευτών της Νέας Δημοκρατίας, η οποία έχει κατατεθεί γύρω από ένα θέμα με το οποίο είχατε και εσείς «φλερτάρει» στη φάση του προσχεδίου, αλλά ευτυχώς δεν το περιλάβατε στο κείμενο του σχεδίου νόμου που κατατέθηκε και συζητείται.
(Στο σημείο αυτό την Προεδρική Έδρα καταλαμβάνει ο Δ΄ Αντιπρόεδρος της Βουλής κ. ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΠΕΤΣΑΛΝΙΚΟΣ)
Τώρα, κύριε Υπουργέ, πρέπει με την ευκαιρία αυτής της συζήτησης να επαναφέρω τα μεγάλα προβλήματα της ελληνικής δικαιοσύνης. Τα μεγάλα προβλήματα του τομέα που διευθύνετε πολιτικά δεν είναι ούτε το σύμφωνο συμβίωσης ούτε οι τροποποιήσεις που επέρχονται με το δεύτερο τμήμα του σχεδίου νόμου. Είναι η καταρράκωση του κύρους της δικαιοσύνης. Και η καταρράκωση του κύρους της δικαιοσύνης έχει φθάσει πλέον στο αποκορύφωμά της με όλα όσα είδαμε και εξακολουθούμε να βλέπουμε τον τελευταίο καιρό, δηλαδή, με τη βαθιά προσβολή της εσωτερικής ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης.
Βλέπω δημοσιεύματα που σας φέρουν να συζητάτε και εσείς και ο πρόεδρος του Αρείου Πάγου με τους παραιτηθέντες δύο αντεισαγγελείς εφετών που τα βρόντηξαν διαμαρτυρόμενοι γιατί παραβιάστηκε η δικαστική τους συνείδηση, η οποία περιβάλλεται από συνταγματικές εγγυήσεις και για τους εισαγγελικούς λειτουργούς στη γνωστή υπόθεση του Βατοπαιδίου.
ΣΩΤΗΡΗΣ ΧΑΤΖΗΓΑΚΗΣ (Υπουργός Δικαιοσύνης): Ανεκλήθη η παραίτηση.
ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ: Ναι, ανεκλήθη η παραίτηση. Ανεκλήθη, λοιπόν, η παραίτηση και χαίρομαι που το ακούω, γιατί αυτοί οι δύο αντεισαγγελείς εφετών πρέπει να μείνουν ενεργά μέλη του εισαγγελικού σώματος και να ασκούν τα καθήκοντά τους με πλήρη λειτουργική και προσωπική ανεξαρτησία, όπως προβλέπει το Σύνταγμα και για τους εισαγγελικούς λειτουργούς που δεν είναι υπάλληλοι, αλλά είναι ισόβιοι, ανεξάρτητοι δικαστικοί λειτουργοί.
Τι σημαίνει, όμως, το γεγονός ότι τους παρακαλέσατε και τους πιέσατε να ανακαλέσουν αυτήν την παραίτησή τους; Σημαίνει ότι προφανώς αποδέχεστε ως πειθαρχικός προϊστάμενος των δικαστικών λειτουργών και ιδίως των ανωτάτων δικαστικών λειτουργών, ότι όσα περιλαμβάνονται στην αίτηση παραίτησής τους που δεν έγινε δεκτή, αλλά ισχύει ως αναφορά προς τον Υπουργό Δικαιοσύνης, δηλαδή, προς τον πειθαρχικώς προϊστάμενο του εισαγγελέα του Αρείου Πάγου και του διευθύνοντος την Εισαγγελία Εφετών Αθηνών, είναι σωστά, έχουν βάση.
(Στο σημείο αυτό κτυπάει το κουδούνι λήξεως του χρόνου ομιλίας του κυρίου Βουλευτή)
Εάν είστε ικανοποιημένος επειδή ανεκλήθη η παραίτηση των δύο αντεισαγγελέων -οι οποίοι έχουν καταστεί και αυτοί όπως ο κ. Μπάγιας πριν από μερικούς μήνες σύμβολα της μάχης για την εσωτερική ανεξαρτησία της δικαιοσύνης- τότε αποδέχεστε τη βασιμότητα των όσων κατήγγειλαν για πιέσεις που δέχθηκαν από τους προϊσταμένους τους, για πιέσεις στο πεδίο της δικαιοδοτικής τους κρίσης, γιατί η αρχή της ιεραρχικής δομής της εισαγγελίας δεν ισχύει όταν ο εισαγγελέας ασκεί τα δικαιοδοτικά του καθήκοντα. Και σ’ αυτά περιλαμβάνονται και τα προανακριτικά καθήκοντα και τα καθήκοντα διεξαγωγής προκαταρκτικής εξέτασης.
Και αυτό, δυστυχώς, δεν έχει αφομοιωθεί ούτε από την κοινή νομοθεσία ούτε από την πρακτική. Εξακολουθούν να λένε όλοι, σαν να είναι αυτονόητο, ότι υπάρχει ιεραρχική υπαγωγή των εισαγγελικών λειτουργών, υπάρχει μία πυραμίδα από τον εισαγγελέα του Αρείου Πάγου μέχρι το νεώτερο πάρεδρο της Εισαγγελίας, ενώ αυτό δεν ισχύει μετά το 1975, μετά το μεταπολιτευτικό Σύνταγμα της χώρας που άλλαξε ριζικά το συνταγματικό καθεστώς των εισαγγελικών λειτουργών, οι οποίοι μέχρι τότε ήταν μόνιμοι και όχι ισόβιοι και δεν περιβάλλονταν από το σύνολο των θεσμικών εγγυήσεων της προσωπικής και λειτουργικής τους ανεξαρτησίας.
Έχετε εγκλωβιστεί, κύριε Υπουργέ, σε αυτήν την κραυγαλέα αντίφαση. Η αγωνία σας να ανακληθούν οι παραιτήσεις των δύο αντιεισαγγελέων ήταν σωστή, γιατί νιώθετε το βάρος της ενοχής. Διότι αυτοί οι δύο εισαγγελικοί λειτουργοί πιέστηκαν. Έγινε απόπειρα βιασμού της δικαστικής τους συνείδησης. Και εφόσον χαίρεστε τώρα για την ανάκληση, είστε υποχρεωμένος να ελέγξετε πειθαρχικά αυτούς που οδήγησαν τους δύο εισαγγελικούς λειτουργούς στην αίτηση παραίτησης, η οποία έχει υποβληθεί και συντάραξε την ευρύτερη κοινή γνώμη, αλλά και την κοινή γνώμη της νομικής κοινότητας.
Σε αυτά πρέπει να δώσετε εξηγήσεις, κύριε Υπουργέ, διότι η βλάβη στους θεσμούς της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου είναι μεγαλύτερη και από τη βλάβη που προκαλείται με τις επιλογές της Κυβέρνησης στο εισόδημα των πολιτών, στο αίσθημα ασφάλειας των πολιτών, στην εθνική οικονομία, γιατί όλα αυτά αποτελούν ένα σύνολο και το ένα επηρεάζει το άλλο. Όλα συγκροτούν ένα ενιαίο κλίμα, το κλίμα του δημόσιου βίου της χώρας. Η παρουσία της Κυβέρνησης και οι επιλογές της, η αδυναμία και η ανεπάρκεια του Πρωθυπουργού και της Κυβέρνησης λειτουργεί προσβλητικά και βλαπτικά για τους δημοκρατικούς θεσμούς, για το κράτος δικαίου, για την κοινων