Η ιστορική νομοθετική αναγνώριση της ελληνικής εθνικής μειονότητας από την Πολωνία, απασχόλησε σήμερα την Ειδική Μόνιμη Επιτροπή Αποδήμου Ελληνισμού, η οποία συνεδρίασε παρουσία μελών της Κοινοβουλευτικής Ομάδας Φιλίας Πολωνίας - Ελλάδας, αντιπροσωπείας από την ελληνική ομογένεια στην Πολωνία και βουλευτών μελών της αντίστοιχης ελληνικής Κοινοβουλευτικής Ομάδας Φιλίας. 

 

Καλωσορίζοντας την πολωνική αποστολή ο Πρόεδρος της Επιτροπής Αποδήμου Ελληνισμού κ. Φίλιππος Φόρτωμας σημείωσε ότι η αναγνώριση της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας από το πολωνικό κράτος, αποτελεί μια εξαιρετικά σημαντική εξέλιξη για τον Ελληνισμό της Διασποράς και μια ιστορική δικαίωση για τους Έλληνες, που ζουν στην Πολωνία. «Μία εξέλιξη που ενισχύει την ελληνική γλώσσα, την πολιτιστική μας ταυτότητα, αλλά και την ιστορική μας κληρονομιά και δημιουργεί νέες δυνατότητες για την παρουσία της εκεί ελληνικής παρουσίας, καθώς και την εκπροσώπηση της ελληνικής κοινότητας. Θέλω να αποδώσω τα εύσημα σε όλους όσοι και όσες εργάστηκαν πολύ συστηματικά, από την ελληνική πλευρά, στην Πολιτεία, το Διπλωματικό Σώμα, καθώς και στους ανθρώπους της Ομογένειας που έχουμε πολλούς σήμερα κοντά μας, για να γίνει πραγματικότητα αυτή η πολύ σημαντική προσπάθεια», ανέφερε ο κ. Φ. Φόρτωμας.

 

Στον χαιρετισμό του ο Υφυπουργός Εξωτερικών, αρμόδιος για θέματα απόδημου Ελληνισμού κ. Γιάννης Λοβέρδος επεσήμανε ότι «η πρόσφατη αναγνώριση της ελληνικής μειονότητας ως επίσημης  εθνικής μειονότητας στις 11 Ιουνίου 2026, αποτελεί ένα πολύ σημαντικό βήμα προς την πλήρη ενσωμάτωση των συμπατριωτών μας Ελλήνων στη δεύτερη πατρίδα τους που τους φιλοξενεί εδώ και αιώνες. Είμαστε ιδιαίτερα χαρούμενοι διότι αυτή η θεσμική αλλαγή έτυχε ευρείας διακομματικής υποστήριξης στο Κοινοβούλιο  της Πολωνίας». 

 

Ο κ. Γ. Λοβέρδος τόνισε ακόμη ότι η αναγνώριση αυτή συνεπάγεται την προστασία της ελληνικής πολιτιστικής ταυτότητας, της ιστορικής της παρουσίας και της πολιτιστικής κληρονομιάς των Ελλήνων στην Πολωνία. «Παράλληλα», όπως υπογράμμισε ο Υφυπουργός Εξωτερικών, «η αναγνώριση διασφαλίζει τη θεσμική τους υπόσταση, δημιουργώντας προϋποθέσεις για την ενίσχυση της παρουσίας της ελληνικής ομογένειας στην κοινωνική, πολιτιστική και πολιτική ζωή της χώρας. Ως Υπουργείο Εξωτερικών, στεκόμαστε δίπλα στην ελληνική ομογένεια στην Πολωνία και ενθαρρύνουμε εκπαιδευτικές και πολιτιστικές πρωτοβουλίες, οι οποίες αποσκοπούν στην προώθηση της ελληνικής γλώσσας και του πολιτισμού, τόσο για την ελληνική ομογένεια, όσο και για τους πολυάριθμους Πολωνούς φιλέλληνες, οι οποίοι τρέφουν βαθιά εκτίμηση στην Ελλάδα και την κληρονομιά της».

 

Παίρνοντας το λόγο ο Πληρεξούσιος Υπουργός Β’, Προϊστάμενος Διεύθυνσης Α1 ευρωπαϊκών χωρών του Υπουργείου Εξωτερικών κ. Στέλιος Χουρμουζιάδης, τόνισε ότι «η αναγνώριση της ελληνικής μειονότητας αποτελεί επιστέγασμα των διπλωματικών προσπαθειών και της συνεργασίας με την εδώ Πρεσβεία της Πολωνίας και της ενεργού συμμετοχής των Ελλήνων της Διασποράς στην πολωνική ζωή». 

 

Στην πολυπολιτισμική παράδοση αιώνων της χώρας  να ενσωματώνει τις κοινότητες που έζησαν και αναπτύχθηκαν στα εδάφη της αναφέρθηκε στην ομιλία του ο Επιτετραμμένος της Πολωνικής Δημοκρατίας στην Ελλάδα κ. Wojciech Ponikiewski. Επικεντρώθηκε επίσης  στην παρουσία Ελλήνων εμπόρων από το Μεσαίωνα στην χώρα, αλλά και στη δημιουργική παρουσία των Ελλήνων προσφύγων μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο στην κοινωνική και πολιτιστική εξέλιξη της χώρας. 

 

Η Πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας Φιλίας Πολωνίας - Ελλάδας, κ. Wanda Nowicka στην παρέμβασή της τόνισε, με την ιδιότητα της Προέδρου της Επιτροπής Μειονοτήτων, ότι ανέλαβε την πρωτοβουλία για να γίνει το νομοσχέδιο για την ένταξη των Ελλήνων σε μειονότητα. Ανέλυσε την μέριμνα του πολωνικού κράτους απέναντι στις αναγνωρισμένες μειονότητες, οι οποίες είναι συνολικά δέκα, με τις τέσσερεις εξ αυτών να είναι εθνικές. «Η Πολωνική Βουλή, σχεδόν ομόφωνα, ψήφισε το νομοσχέδιο, καθώς από τα 460 μέλη της Βουλής, μόνο τα 20 ήταν κατά». Τόνισε ακόμη ότι με βάση την αναγνώριση, η πολωνική Κυβέρνηση υποχρεούται να χρηματοδοτεί  τις μειονότητες. «Έχει πάρα πολλά προνόμια και η ελληνική μειονότητα χάρη σε αυτήν την πολιτική. Μπορεί η ελληνική γλώσσα να διδάσκεται στα πολωνικά σχολεία. Η ελληνική μειονότητα μπορεί να διαδίδει, να καλλιεργεί την εθνική ταυτότητά της, τον πολιτισμό της» επεσήμανε η κ. W. Nowicka.

 

Ο Πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας Φιλίας Ελλάδας – Πολωνίας κ. Σπυρίδων Κουλκουδίνας, στον χαιρετισμό του υπογράμμισε ότι η πρόσφατη αναγνώριση της ελληνικής εθνικής μειονότητας «δημιουργεί ένα νέο πλαίσιο δυνατοτήτων για την ελληνική κοινότητα στην Πολωνία, που ενισχύει την πολιτιστική δράση, τη διατήρηση της ελληνικής γλώσσας, την εκπαιδευτική δραστηριότητα και την προστασία της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς. Γιατί μια εθνική κοινότητα, διατηρείται όταν μπορεί να μεταφέρει τη γλώσσα, τον πολιτισμό και τις αξίες στις επόμενες γενιές, οι οποίες δημιουργούνται σήμερα στην Πολωνία. Η σημερινή αναγνώριση αναγνωρίζει μια πραγματικότητα που υπήρχε και δίνει πλέον τα θεσμικά εργαλεία για τη συνέχισή της».

 

Ο κ. Κουλκουδίνας σημείωσε ότι η ιστορία της ελληνικής παρουσίας στην Πολωνία έχει βάθος, καθώς Έλληνες λόγιοι, επιστήμονες και άνθρωποι του πολιτισμού δημιούργησαν δεσμούς δυνατούς ανάμεσα στους δύο κόσμους. «Οι άνθρωποι αυτοί υπήρξαν γέφυρες πολιτισμού και επικοινωνίας. Η συνέχεια μιας πολύ παλαιότερης διαμονής ήταν οι χιλιάδες συμπατριώτες μας, μετά τον ελληνικό εμφύλιο πόλεμο, που βρήκαν στην Πολωνία ένα νέο τόπο εγκατάστασης και δημιουργίας. Η νεώτερη αυτή ιστορία της ελληνικής κοινότητας συνδέεται με μια δύσκολη περίοδο της ελληνικής ιστορίας. Οι χιλιάδες Έλληνες που εγκαταστάθηκαν τότε έψαξαν, βρήκαν και ξεκίνησαν μια νέα ζωή, εργάστηκαν, δημιούργησαν τις εστίες τους, μόρφωσαν τα παιδιά τους στην Πολωνία, εντάχθηκαν στην κοινωνία, αλλά δεν ξέχασαν ποτέ την καταγωγή τους, διατήρησαν τη γλώσσα τους, τις παραδόσεις τους και πάνω απ' όλα τη μνήμη τους. Και αυτό αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά του ελληνισμού της Διασποράς: τη δυνατότητα να αποτελείς από τη μία δημιουργικό μέρος μιας κοινωνίας, χωρίς όμως να χάνεις την ιστορική και πολιτιστική σου ταυτότητα», σημείωσε. 

 

Σε αναλυτική παρουσία της ιστορικής πορείας και παρουσίας Ελλήνων στη σημερινή Πολωνική επικράτεια από τον 10ο μ.Χ. αιώνα προχώρησε ο Δρ Miroslaw Jan Dymarski, Ιστορικός στο Ινστιτούτο Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου του Βρότσλαβ. 

 

Στην Επιτροπή ανέλυσαν την παρουσία και τα επιτεύγματα των ελληνικών κοινοτήτων στην Πολωνία οι κ.κ.: Μιχάλης Χρυσουλίδης, Καθηγητής της Ακαδημίας Καλών Τεχνών του Πανεπιστημίου του Βρότσλαβ, Πρόεδρος του Συλλόγου Ελλήνων στην Πολωνία «Οδυσσέας», Διονύσιος Στούρης, δημοσιογράφος - συγγραφέας, Γεώργιος Ορφανός, Πρόεδρος του Συλλόγου Ελλήνων στη Γδύνια, Αικατερίνη Ευαγγέλου, Πρόεδρος του Συλλόγου Ελλήνων Δυτικής Πομερανίας.

Στη συνεδρίαση τοποθετήθηκαν οι βουλευτές κ.κ.: Γιώργος Νικητιάδης, Μάξιμος Χαρακόπουλος, Σταύρος Μιχαηλίδης, Ιωάννης Τσιμάρης, Ιωάννης Δελής, Σοφία Χάιδω Ασημακοπούλου και Γεωργία Κεφάλα. 

Από την Πολωνία μέσω τηλεδιάσκεψης τοποθετήθηκαν οι εκπρόσωποι της ελληνικής μειονότητας: κ. Ευδοξία Παπουτσή-Βλαντίκα, Πρόεδρος του Συλλόγου Ελλήνων στην Κρακοβία, κ. Δέσποινα Καγκελίδου, Πρόεδρος του Συλλόγου Ελλήνων του Λοτζ «Στάθης Ιερόπουλος» - «Νέο Λιμάνι», κ. Μιχάλης Συμεωνίδης, Εκπρόσωπος της Ελληνικής Κοινότητας της Βαρσοβίας, ενώ στην εκδήλωση τοποθετήθηκαν και βουλευτές - μέλη της Κοινοβουλευτικής Ομάδας Φιλίας Ελλάδας – Πολωνίας.