ΒΟΥΛΗ Επί του ... Περιστυλίου

36 ΕΛΛΑΔΑ - ΕΥΡΩΠΗ: 40 ΧΡΟΝΙΑ ΤΕΥΧΟΣ_ 019 Η συμπλήρωση τεσσαρακονταετίας από την ένταξη της Ελλάδος στις Ευρωπαϊκές Κοινότητες/Ευρωπαϊκή Ένωση προσφέρει την ευκαιρία να εντοπίσουμε τα στοιχεία εκείνα που χαρακτηρίζουν την πορεία της χώρας μας σ΄αυτό τον υπερεθνικό οργανισμό. Η διάρκεια της συμμετοχής μας έχει σημασία, διότι δεν έχουμε επαρκώς συνειδητοποιήσει ότι ανήκουμε στα παλαιά κράτη της Ένωσης, καθώς μετά την αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου είμαστε ήδη το ένατο αρχαιότερο μέλος στην Ένωση των 27 και προηγούμαστε χρονικά χωρών όπως η Ισπανία, η Πορτογαλία, η Αυστρία, η Σουηδία και η Φινλανδία. Η ευρωπαϊκή εμπειρία μας είναι συνεπώς μακρά και γεννά αυξημένες ευθύνες. Ένα δεύτερο σημείο που αξίζει την προσοχή μας είναι ότι η Ελλάδα αποτελεί την πρώτη και μοναδική χώρα που προσχώρησε μόνη της στην Ένωση 1 και όχι μαζί με μία μικρότερη ή μεγαλύτερη ομάδα συγγενών κρατών 2 . Σημειώνω ότι η αίτηση προσχώρησης κατατέθηκε αμέσως 1 Αυτό συνέβη και με την Κροατία, η οποία προσχώρησε μόνη της το 2013. 2 Μετά το Ηνωμένο Βασίλειο, την Δανία και την Ιρλανδία, που εισήλθαν το 1973, είχαμε την προσχώρηση της Ελλάδος και μετά της Ισπανίας και μετά τη μεταπολίτευση 3 . Διάχυτη ήταν η εντύπωση ότι η σχετικά σύντομη επεξεργασία και η ευνοϊκή κατάληξη της ελληνικής αίτησης οφείλονταν κυρίως στην επικράτηση πολιτικών κριτηρίων και όχι τεχνοκρατικών επιχειρημάτων. Είναι γνωστό ότι η Επιτροπή είχε διατυπώσει επιφυλά - ξεις ως προς το αν η Ελλάδα ήταν έτοιμη θεσμικά να αντιμετωπίσει την ένταξη, αν δηλαδή μπορούσε να προσαρμοσθεί τάχιστα και να απορροφήσει εγκαίρως το «κοινοτικό κεκτημένο», και πρότεινε μία «προενταξιακή περίοδο», που θα ανέβαλε την έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων, ενώ το Συμβούλιο φάνηκε πιο ευέλικτο, εκτιμώντας (και) το γεγονός ότι η χώρα, μετά την πικρή εμπειρία της δικτατορίας 1967-1974, επεδίωκε μέσω της προσχώρησης να θωρακίσει τους δημοκρατικούς της θεσμούς. Στη θεσμική προετοιμασία για την αποδοχή του κοινοτικού κεκτημένου αποσκοπούσε το άρθρο 28 του Συντάγματος του 1975 με τις παραγράφους Πορτογαλίας (1986), της Αυστρίας, Σουηδίας και Φινλανδίας (1995), τη μεγάλη διεύρυνση με την είσοδο 10 χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, της Κύπρου και της Μάλτας το 2004, της Βουλγαρίας και Ρουμα- νίας το 2007 και τελευταία της Κροατίας. 3 Στις 12 Ιουνίου 1975. Σκέψεις με αφορμή τη συμπλήρωση 40 ετών από την προσχώρηση στην ΕΕ ΤΟΥ ΒΑΣΊΛΕΙΟΥ ΣΚΟΥΡΉ Πρώην Προέδρου του Δικαστηρίου της ΕΕ (2003-2015) Ομότιμου Καθηγητή του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης